Xiisad ka taagan Koonfur Afrika
Waxaa la Adkeeyay Ammaanka Koonfur Afrika iyadoo Laga Cabsi Qabo Rabshado ka Dhasha Dibadbaxyada Ka Dhanka ah dadka soo galootiga ah ee aan dalkaasi u dhalan.
Ciidamada ammaanka ayaa si weyn loo xoojiyay guud ahaan dalka Koonfur Afrika, iyadoo laga cabsi qabo in dibadbaxyada looga soo horjeedo muhaajiriinta ay isu beddelaan rabshado.
Madaxweynaha dalka, Cyril Ramaphosa, ayaa ugu baaqay dadka dibadbaxaya inay muujiyaan cabashadooda si nabad ah, iyagoo aan adeegsan hanjabaad ama rabshado.
Dibadbaxyadan ayaa yimid kaddib markii kooxo u ololeeya arrimaha socdaalka ay qabteen waqti kama dambeys ah oo aan rasmi ahayn, iyagoo dalbaday in dhammaan ajaanibta aan haysan dukumeenti sharci ah ay ka baxaan dalka.
Dad badan oo muhaajiriin ah ayaa durba isaga baxay Koonfur Afrika si ay uga fogaadaan hanjabaadaha iyo qalalaasaha. Booliiska Koonfur Afrika ayaa sheegay in ilaa 25,000 oo qof loo tarxiilay dalalkooda, kuwaas oo intooda badan ka soo jeeda waddamo kale oo Afrika.
Muhaajir u dhashay Malawi oo aan haysan dukumeenti sharci ah ayaa BBC-da u sheegay inuu ku faraxsan yahay inuu dalkiisa ku laabanayo, balse uu aad uga murugaysan yahay inuu ka tagayo afartiisa carruurta ah ee yaryar.
Magaalada Johannesburg, oo la filayo inuu ka dhaco mid ka mid ah dibadbaxyada, ayaa maanta ahayd mid aan caadi ahayn oo aad u deggan, iyadoo dhammaan dukaamadii ku yaallay agagaarka goobta dibadbaxa la xiray.
Madaxweyne Cyril Ramaphosa ayaa marar badan ku celceliyay in dibadbaxyadu ay ku dhacaan si nabad ah oo mas’uuliyad leh, isagoo sidoo kale qiray in loo baahan yahay dib-u-habeyn lagu sameeyo siyaasadaha socdaalka.
Waxa uu shacabka xusuusiyay in qaar ka mid ah ajaanibta ku nool Koonfur Afrika ay si sharci ah dalka u joogaan.
"Waa dad shaqeeya, wax barta, qoysas dhista, maalgashi ku sameeya dhaqaalaheenna, isla markaana si wanaagsan uga qayb qaata horumarka bulshadeenna,sidoo kale waxay xaq u leeyihiin in ay ilaaliyaan sharciga iyo dastuurka dalka."
Madaxweyne Ramaphosa ayaa intaas ku daray:"Xuquuqda dibadbaxa iyo xorriyadda hadalku ma siinayaan qofna oggolaansho uu dadka kale ugu hanjabo ama ugu cabsi geliyo, sidoo kalena aysan cudurdaar u noqon karin burburinta hanti ama ku lug lahaanshaha rabshado."