Faransiiska oo wajahaya hubanti la'aan siyaasadeed kadib markii doorashadii baarlamaanka aaney cidna helin aqlabiyad
Dagaalka ayaa waxaa ku dhintay tiro badan oo ah miliiishiyaadkii iska soo horjeeday
Tebin toos ah
Iran oo soo saartay Digniin la xiriirta Hurmuz
Wasiir Ku-xigeenka Arrimaha Dibadda ee Iran, Kazem Gharibabadi, ayaa sheegay in marin ammaan ah oo loo maro Marinka Hormuz aan la dammaanad qaadi karin iyada oo aan lala yeelan Iran arrimaha isku-dubaridka howlaha marinka, wuxuuna ka digay in waddo kasta oo loo asteeyo maraakiibta la hakin karo haddii aan la helin iskaashi.
Mr Gharibabadi ayaa arrintan ku qoray qoraal uu ku daabacay barta X.
Hadalladiisa ayaa yimid kadib markii Cumaan, iyadoo iskaashi la samaynaysa Hay'adda Caalamiga ah ee Badaha ee Qaramada Midoobay, ay dejisay waddooyin ku-meel-gaar ah oo maraakiibtu u mari karaan Marinka Hormuz.
Horey, Hay'adda cusub ee Maareynta Marin-biyoodka Gacanka ee Fars ayaa ku dhawaaqday in cawaaqibka ka dhasha maraakiibta isticmaasha waddooyin aysan hay'addu ansixin ay qaadi doonaan masuuliyadda kabtanka markabka iyo shirkadda iska leh ama maamusha markabka.
Weerarkii shalay lagu qaaday markabkab ayaa sababay in markabku istaago. Hawlgalkii daad-gureynta ayay Marinka Hormuz waxaa fulisay Hay'adda Maraakiibta ee Qaramada Midoobay.
Sidoo kale akhri
Qiimaha shidaalka oo ku soo laabtay halkii uu joogay dagaalka ka hor iyo maraakiibta maraysa Hormuz oo soo badatay
Nin khuraafdla ah oo sheegtay inuu Harry Kane “lugta ka xiray” kulankii Ghana
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Nin khuraafadla ah oo u dhashay dalka Ghana oo la yiraahdo Kwaku Bonsam, ayaa ku andacooday inuu xidigga Ingiriiska, Harry Kane, kahor istaagay inuu kubad wanaagsan ciyaaro ama qaab ciyaared wanagsan soo bandhigo kulankii ay la cayaareen xulka Ghana ee Koobka Adduunka.
Waxaa uu Kwaku sheegay inuu awooddiisa khuraafadka u adeegsaday ciyaarayahankan.
Intii aysan cayaartu bilaaban, waxaa uu sheegay inuu ka shaqeynayo “sidii uu u joojin lahaa” Harry Kane una caawin lahaa Ghana.
“Anigoo ah Kwaku Bonsam, khurafaadlaha ugu awoodda badan adduunka, waxaan lugta ka xiray Harry Kane, ma aragteen xalay? Xitaa kubadda ma uusan arag”, ayuu yiri.
Cayaarta talaadadi dhex martay Ghana iyo Ingiriiska ayaa ku dhamaatay barbardhac 0-0 ah.
Sidoo kale akhri
Wax ka ogow shan waxyaabood oo sababa dhalmo la'aanta ragga
Rag badan ayaa iska aamusa marka ay la kulmaan xaalado ay ka mid yihiin awood la'aanta ah in aysan carruur dhali karin ama gudashada waajibaadka ay ku leedahay xaaskiisa.
Marka ay sidan dhacdo, qaar badan ayaa eedda iska wareejiya oo aan dooneyn inay arrintaas ka hadlaan.
Balse baaritaan la sameeyay ayaa muujinaya in ragga ay da'doodu u dhaxeyso 18 iyo 35 ay boqolkiiba 15 ka yihiin bulshada.
Ragga ay ku timaaddo xaaladda hammi yaraanta, waxaa baaritaanka lagu sheegay inay aad u dhibsadaan arrintaas, iyagoo ka baqaya ceebta ay bulshada kala kulmi karaan.
Dr. Rasheed ayaa sheegtay in la isla xiriirin karo hammad yaraanta ragga iyo dhalmo la'aanta.
Waxay dhaqtaraddu sharraxeysaa shan xaaladood oo ragga ku keenta dhalmo la'aanta iyo daaweynteeda:
Jirka oo aan lahayn hoormoonnada ragga oo ku filan
Testosterone waa hoormoonka ragga kaas oo nimanka dareensiiya ragannimada halka estrogen uu yahay hoormoonka haweenka u suurto geliya inay uur yeeshaan.
Sida la mid ah ragga, heerka hoormoonka estrogen ee jirka haweenka ayaa hoos u dhaca marka ay gaaraan da'da 50-ka sano.
Qoraalka sawirka,Rag badan ayaa iska aamusa marka ay xaaladdan la kulmaan
Marka ragga la eegana, hoormoonkooda ma yaraado, balse waxay wajahaan caqabado kale oo inta badan la iska indho tiro.
Heesihi uu jeclaa Usaama Bin Laden ee laga helay kombiyuutarkiisa
Qoraalka sawirka, . Sanadkii 2017 kii, CIA da Maraykanka ayaa baahisay ku dhawaad afar boqol oo dukumenti oo laga helay kumbiyuutarkii Usaama Bin-Laden oo ay ku soo qaaten weerarkii ay ku dileen.
Dukumiintiyadaan ayaa isugu jiray codad, masawiro iyo muuqaalo. Sagaashan boqolkiiba xogta laga helay kombuyuutarkiisa waxay ku qornayd carabi, laakiin waxay u muuqatay in uu baranayay luuqado kale, sababtoo ah waxaa ku jiray qoraalada laga helay kombiyuutarkiisa, joornaalo ku qoran af Ingiriis.
Xogtaan waxay sheegaysaa in bin Laden uu xiisayn jiray music ga oo uu haystay heeso u badan Hindi iyo kuwa kale oo lagu sameeyay afka Pashto ga ee looga hadlo waddanka uu waqtiga ku qaatay ee Afghanistan.
Waxyaabaha laga helay gurigiisa waxaa kamid ah buugaag uu qoray Maulana Maududi oo ah aasaasaha xisbiga Jamaat -e- Islami ee ka dhisan Pakistan.
Waxyaabaha laga helay computer ka bin Laden waxaa kamid ah buugaag, heeso
Buugaagta
- Buug uu qoray Abul Ali Muddavi: Caliphate and Sovereignty, af carabi ayuu ku qoran yahay.
- Caliphate and Sovereignty oo ah buug ku qoran af Carabi oo uu qoray Abul Ali
- Concepts of Hizb al-Tahrir oo ku qoran af English uuna qoray Taqi al-Din nabhani.
Heeso
- Heesta Bibi Shirene – Pashto
- Heesta Peshawar ma aha Peshawar – Pashto
- Waxaan u socdaa Karachi
- Heesta fiidkii ee Pashto ga
- Heeso uu qaado fannaanka Nusrat Fateh ee reer Pakistan sida:
'Ek Mishnu Mustaan Hai Sanam', 'Be Wafa', Dil Katana Nadan Hai', 'Aab
Loot Chale' iyo kuwa kale oo farabadan oo af-Hindi ah.
Gabar Tiktok caan ka ah oo lagu xiray Dubai ka dib markii ay 'saaxibkeed dishay'
Boqorka Ingiriiska oo kashifay canshuurti uu dhiibay sanadadii 2024-2025
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Boqor Charles-ka Ingiriiska ayaa shaaca ka qaaday inuu bixiyay £12.9 milyan oo canshuur ah intii u dhaxaysay 2024-2025 - isagoo noqday boqorkii ugu horreeyay ee shaaca ka qaada biilka canshuurta.
Heerka canshuurta uu bixiyo Boqorku wuxuu ka dhigayaa 100-ka qof ee canshuur bixiyeyaasha ugu sarreeya UK.
Amiirka Wales wuxuu ku dhawaaqay inuu bixiyay canshuur dhan £7.76 milyan isla muddadaas, sida ay muujinayaan tirooyinka ku jira warbixinta sanadlaha ah ee boqortooyada iyo xisaabaadka.
Waxaa sidoo kale la shaaciyay in Boqorka iyo Boqorad Camilla ay sii wadi doonaan inay ku noolaadaan Clarence House oo aysan u guuri doonin Qasriga Buckingham.
Xisaabaadka ayaa muujinaya in isha ugu weyn ee maalgelinta dadweynaha ee sanadlaha ah ee Royal House, oo ah Deeqda Boqortooyada, ay sare ugu kacayso wax ka yar £100 milyan sanadka 2027-28.
Xisaabaadka ayaa sidoo kale muujinaya in Boqorku uu bixiyay £11.7 milyan oo canshuur ah 2023-24, halka Amiir William uu bixiyay £8.34 milyan isla muddadaas.
Daabacaadda inta canshuur ah ee Boqorka iyo Amiir William ay si iskood ah u bixiyaan waxay ahayd go'aan shaqsiyeed oo ay gaareen labada nin, sida laga soo xigtay xafiisyadooda.
In kasta oo tirooyinka cusub ay muujinayaan in boqorku uu bixiyay canshuurta ugu badan, haddana ma bixinayaan faahfaahin ku saabsan sida loo xisaabiyay canshuurta.
Qasriga Buckingham ayaa tallaabadan ku tilmaamay mid sii kordhinaysa hufnaanta, ujeeddadeeduna tahay "in la dhiirrigeliyo fahamka ballaaran ee ku saabsan isla xisaabtankeenna."
Nin madax-xanuun joogto ah ka caban jiray iyo wixii maskaxdiisa lagu arkay
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Dhakhaatiir u dhalatay dalka Maraykanka ayaa daaha ka qaaday in bukaan la ildarnaa xanuunka dhanjafka xooggan ee soo noqnoqda u uku sababay xanuunkan tirxi ama gooryaan ku dhex noolaa maskaxdiisa.
52-jirkan oo aan la shaacin magaciisa ayaa booqday dhaqtarkiisa Florida kadib markii madax xanuunka dhanjafka oo sidoo kale goonjab ama wareento loo yaqaan waxbana uu ka tari waayey kiniinka xanuun baabi’iyuhu.
Dhakhaatiirtu markii ay samaynayeen baadhista raajada madaxa, waxay ogaadeen in maskaxdiisa ay ku jiraan fiixyo badan oo, sida ay markii dambe ku xaqiijiyeen daraasado ka dambeeyay, dhab ahaantii ah dirxi dhogor leh oo ku nool maskaxdiisa kaas oo ku sababay caabuq loo yaqaan ‘neurocysticercosis’.
Caabuqan waxaa keena dirxiga Taenia solium (T.solium), oo sidoo kale loo yaqaanno gooryaanka doofaarka.
Cunista hilibka doofaarka ee aan si fiican la karinin si toos ah uma keento neurocysticercosis.
Khubaradu waxa ay aaminsan yihiin in markii hore uu bukaanku gacanta ku qabtay gooryaanka xiidmaha,kadibna maadaama oo uusan si wanaagsan u dhaqin gacmahiisa uu gaaray ukunta gooryaanka saxaradiisa kasoo baxay, taasina ay keentay in caabuqa neurocysticercosis uu ku dhoco.
Tirada dadka ku dhintay dhulgariirkii Venezuela oo gaartay 235 qof
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Kooxaha gurmadka ayaa si degdeg ah uga dhex baaraya burburka dhismayaasha si ay u badbaadiyaan dadka nool, kaddib markii laba dhulgariir oo aad u xooggan ay ku dhufteen dalka Venezuela, meel u dhow caasimadda Caracas. Dhulgariirradaasi waxay sababeen dhimashada ugu yaraan 235 qof, halka in ka badan 1,500 kalena ay ku dhaawacmeen.
Magaalada Caracas iyo magaalada xeebta ku taalla ee La Guaira ayaa laga maqlayay dad ku xanniban burburka dhismayaasha oo codsanaya gurmad iyo in la badbaadiyo.
Hay'adda Sahanka Juqraafiyeed ee Mareykanka (USGS) ayaa sheegtay in dhulgariirkii ugu horreeyay uu cabbirkiisu ahaa 7.2, balse ilbiriqsiyo yar kaddib uu dhacay mid kale oo ka xoog badan, kaas oo cabbirkiisu gaadhayay 7.5. Labaduba waxay ka dhaceen meel dhulka hoostiisa aad ugu dhow, taas oo sii kordhisay khasaaraha iyo burburka.
Waxaa laga cabsi qabaa in tirada dhimashadu ay sii korodho, maadaama dad badan weli la la'yahay, qaar kalena ay hoy la'aan noqdeen ama ay ka baqayaan inay ku laabtaan guryihii iyo dhismayaashii waxyeelladu gaadhay, sidaas darteedna ay habeenkii ku hoyanayaan waddooyinka.
Sidoo kale akhriso
Xadgudubyada galmada waxay ka mid yihiin 'nolol maalmeedka' qaybo ka mid ah Suudaan
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Kufsiga iyo tacaddiyada ayaa weli si aad ah uga jira Suudaan xitaa meelaha aysan saameyn dagaallada sokeeye ee waddanka, sida algu sheegay warbixin cusub oo ay soo saartay hay'adda samafalka caafimaadka ee Médecins Sans Frontières (MSF).
Iyadoo kufsiga lagu tilmaamay "astaanta rasmiga ah" ee colaadda, warbixintu waxay sheegtay in xadgudubyada galmada ay u badan yihiin kuwa ay geystaan rag hubaysan, inta badanna ay weheliyaan falal naxariis darro iyo bahdil ah. Laakiin MSF waxay sheegtay in kufsigu uu weli yahay qayb "qarsoon" oo ka mid ah nolosha bulshooyinka ku nool gobolka galbeedka Darfur ee aan hadda ku jirin jiidda hore ee dagaalka.
Warbixintan ayaa ah tii ugu ballaadhnayd ee ilaa hadda laga soo saaro xadgudubyada galmada ee dagaalka Suudaan oo ku dhowaad saddex sano socda.
Digniin: Maqaalkani waxaa ku jira tafaasiisha xadgudubka galmada oo dadka qaarkii ay u arki karaan dhib
Waxay ku saleysan tahay marag-furka 3,396 dhibbane oo daaweyn ka raadsaday xarumaha ay taageerto MSF ee guud ahaan Waqooyiga iyo Koonfurta Darfur intii u dhaxeysay Jannaayo 2024 iyo Noofambar 2025.
Labada dhinac ee dagaallamaya — ciidanka Suudaan iyo kuwa sida milatariga u tababaran ee RSF — ayaa labadaba lagu eedeeyay xadgudubyo galmo. Laakiin Darfur waa halka ay ku xooggan yihiin RSF, inta badan dadka geystay xadgudubyada ee ay aqoonsadeen dadka ka badbaadayna waxay ahaayeen dagaalyahannadooda.
Madaxweyne Xasan Sheekh oo si adag uga hadlay xayiraadda fiisaha ee uu Midowga Yurub ku soo rogay Soomalida
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Midowga Yurub ayaa soo rogay xayiraado ku meelgaar ah oo adkaynaya in muwaadiniinta Soomaaliyeed ay helaan fiisaha Schengen, iyagoo ku sababeeyay in Soomaaliya aysan si ku filan ula shaqaynin aqbalidda dib‑u‑celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee si sharci darro ah ugu nool waddamada Midowga Yurub.
Madaxweynaha Soomaaliya, Xassan Sheekh Maxamuud, ayaa ka hadlay tallaabada uu Midowga Yurub fiisaha ugu soo rogay Soomaalda.
Madaxweyne Xassan Sheekh oo khudbad ka jeedinayay xuska maalinta 26 June, ayaa kdudbaddiisa ku soo hadal qaaday qodobkan, isagoo beeniyay warka ka soo baxay Midowga ee ah in Soomaalidu diidday dib u celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee si sharci darro ah ugu nool waddamada Midowga Yurub.
“Waxaan dadka Soomaaliyeed, Midowga Yurub iyo dadka jooga Yurub inaan u sheego, anaga ma aanan diidin dadkeena oo dalkan ayay leeyihiin, mana diidi karno, waxaan keliya is weydiineynaa dadkaas sida loo soo celinayo oo keliya oo aan su’aalo ka qabnaa”, ayuu yri madaxweynaha.
“Qof kasta oo midabkeennan leh, muuqaalkeena leh ee Geeska Afrika ku nool ayaa Soomaalinimo isu dhiibay siu u u helo sharciga magangalyada. Muwaadiniinta jamhuuriyadda Soomaaliya dalkan ayay leeyihiin lama diidi karo laakin waxaan waayo arag u ahayn oo aan u soo joognay dad la soo celiyay oo waa Soomaali la yiri oo la ogaaday inaysan Soomaali ahayn, af-soomaali aanay aqoonin, laakin maalinkay isdhiibayeen ayay Soomaali inay yihiin ay sheegteen, maanta marka waxaan taaganahay war aan hubinno dadkan inay Soomaali yihiin oo ay muwaadiniinta jamhuuriyadda Soomaaliya yihiin”, ayuu madaxweynuhu sii raaciyay hadalkiisa.
Madaxweyne Xassan Sheekh ayaa sheegay inay ogol yihiin inay dadkaas soo celiyaan hadii la hubiyo inay Soomaali yihiin iyo sida loo keenayo, Waxaa u sheegay inay arrintaas tahay waxa ay isku heystaan Midowga Yurub.
“Kuwii sharciga waayay, waxaan rabnaa inay dalka dib ugu soo laabtaan, anaaga rabno, maalin walbo inta aan diyaarado kireyno ayaan ka soo qaxeynaa meelo ay joogaan”, ayu intaas ku daray.b.
Golaha Midowga Yurub ayaa sheegay in Soomaaliya aysan si ku filan uga qayb qaadan dib‑u‑celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee lagu amray inay ka baxaan dalalka xubnaha ka ah Midowga Yurub.
Iyadoo la raacayo tallaabooyinka cusub, muwaadiniinta Soomaaliyeed ma heli doonaan fiisaha Schengen ee dal kusoo‑gal badan (multiple‑entry), kuwaas oo u oggolaanaya haystayaasha inay dhowr jeer galaan aagga Schengen inta uu fiisaha shaqaynayo.
Sidoo kale akhri
Maxaad kala socotaa dayaaradda casriga ah ee madaxweyne Trump iyo awoodda ay leedahay
Midowga Yurub oo Soomaalida kusoo rogay xayiraad fiisaha ah
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Midowga Yurub ayaa soo rogay xayiraado ku meelgaar ah oo adkaynaya in muwaadiniinta Soomaaliyeed ay helaan fiisaha Schengen, iyagoo ku sababeeyay in Soomaaliya aysan si ku filan ula shaqaynin aqbalidda dib‑u‑celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee si sharci darro ah ugu nool waddamada Midowga Yurub.
Golaha Midowga Yurub ayaa sheegay in Soomaaliya aysan si ku filan uga qayb qaadan dib‑u‑celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee lagu amray inay ka baxaan dalalka xubnaha ka ah Midowga Yurub.
Iyadoo la raacayo tallaabooyinka cusub, muwaadiniinta Soomaaliyeed ma heli doonaan fiisaha Schengen ee dal kusoo‑gal badan (multiple‑entry), kuwaas oo u oggolaanaya haystayaasha inay dhowr jeer galaan aagga Schengen inta uu fiisaha shaqaynayo.
Midowga Yurub wuxuu sidoo kale kordhiyay waqtiga caadiga ah ee lagu farsameeyo codsiyada fiisaha Soomaalida laga bilaabo 15 maalmood ilaa 45 maalmood. Isbeddelkan wuxuu saameyn doonaa Soomaalida doonaysa inay u safraan Yurub shaqo, waxbarasho, booqasho qoys ama dalxiis.
Sidee buu Elon Musk u lumiyay laba toddobaad ka dib maqaamkiisii 'Tirilyaneer'?
Samatabixin balaaran oo ka socota Venezuela kadib dhulgariiradii dilay ugu yaraan 235 qof
Muxuu madaxweynihii hore Muuse Biixi uga digay xukumadda madaxweyne Cirro?
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, . Madaxweynihii hore ee Jamhuuriyadda gooni isutaageeda ku dhawaaqday ee Somaliland, Muuse Biixi Cabdi, ayaa ku taliyay in laga fiirsado heshiisyada siyaasadeed ee la galayo, xilli ay caalamka ka dhacayaan isbedello siyaasadeed oo waaweyn.
Qoraal uu ku daabacay bartiisa Facebook, ayaa madaxweyne hore Muuse Biixi ku yiri: sidaan “Waxa muuqata saamaynta awoodda dawladaha Muslimka ah ee kala ah Iran, Pakistan, Turkiga, Masar iyo sucuudiga, Waxaana suurta gal ah in dawladahani sidii hore iskaga soo dhawaadaan, sababta oo ah is-maan-dhaafka sii xoogaysanaya ee u dhexeeya hoggaanka Maraykanka iyo Israa’iil, oo aan la dhayalsan karin, raadkiisana yeelan doonaa”.
Wuxuu intaa ku daray in ay muhiim tahay in laga feejignaado waxa ka imaan kara heshiisyada siyaasadeed ee la galayo, isagoo si gaar ah xukuumadda Somaliland ugu baaqay in ay aad uga fiirsato waxa ka dhalan kara gelitaanka heshiisyada caalamiga ah si aaney wax ugu dhimin Somaliland, waxaana uu ku yiri qoraalkiisa:
“Sida darteed, waxa lagama maarmaan ah in si qoto dheer loo lafo-guro culayska iyo natiijada ka soo baxaysa heshiisyada iyo isbeddellada socda, si looga fogaado hubanti la’aan siyaasadeed. Sidaas awgeed, waxa la gudboon Dawladda, gaar ahaan Xukuumadda Jamhuuriyadda Somaliland, inay si xeeldheer u daraasadayso saamaynta ka dhalan karta isbeddelladan caalamiga ah, si looga baaqsado il-duuf siyaasadeed oo wax u dhimi kara danaha Qaranka. Waxa kale oo muhiim ah in tallaabooyinka aynu hore u qaadnay iyo kuwa ina horyaalla la is waafajiyo, iyadoo lagu salaynayo danta Qaranka”.
Hadalka madaxweyne hore Muuse Biix, ayaa ku soo aadaya xilli madaxweyne Cirro uu maanta ku soo laabtay magaalada Hargeysa, kadib safar uu toddobaad ugu maqnaa Israa’iil.
War deg deg ah, Qoorqoor oo ku dhawaaqay in uu ka tanaasulay tartanka doorashada Galmudug
Article Information - Author, Abdishukri Haybe
- Role, BBC Somali
Xigashada Sawirka, UNSomalia
Madaxweynaha dowlad goboleedka Galmudug Axmed Cabdi Kaariye Qoor Qoor ayaa ku dhawaaqay in uu ka tanaasulay tartanka doorashada maamulkaas oo mudo muran ka taagnaa.
“Waxaan go’aansaday howshan hadda socota annigu in aan ka hadho oo aan ka tanaasulo” ayuu sheegay isaga oo ka hadlaayay munaasabad ka dhacaysay magaalada Dhuusamareeb habeenkii xalay ahaa oo uu goobjoog ka ahaa ra'iisul wasaaraha Soomaaliya Xamse Cabdi Barre.
“Xilka ayaan sii haynaynaa, cid kasta oo kusoo baxdana waxaan ku wareejinaynaa Galmudug midaysan caafimaad qabta oo horey u socota.”
Axmed Cabdi Kaariye Qoor Qoor ayaa xilkaas hayay tan iyo sanadkii 2020-kii kadib markii uu ku guuleystay doorashadii halkaas ka dhacday.
Isagoo xusay in uu u daneeyay mustaqbalka maamulkaas xilkana usii haynayo inta maamul cusub ka imanayo.
War deg deg ah, Mareykanka oo sheegay in weerarka lagu qaaday markab shidaal oo laga leeyahay Singapore ay fulisay Iran
Xigashada Sawirka, Getty Images
Saraakiil Mareykan ah oo aan magacyadooda la shaacin ayaa warbaahinta Mareykanka u sheegay in weerarkii Khamiistii lagu qaaday markab shidaal oo ku dhow Marinka Hormuz ay fuliyeen Ciidanka Badda ee Ilaalada Kacaanka Iran (IRGC).
Iran weli kama aysan jawaabin sheegashadan, balse Ciidanka Badda ee IRGC ayaa habeenkii Arbacada ka digay in maritaanka Hormuz ay kaliya suurtagal tahay marka Iraan lagala macaamilo marinnada sida rasmi ah loo shaaciyey, isla markaana maraakiibtu ay marinka uga gudbaan iyadoo ay kaashanayaan ciidamada Iran.
Maanta Khamiis, 25-ka Luulyo Hay’adda cusub ee Maareynta Marinka Hormuz ayaa ka digtay in “cawaaqibka ka dhasha marista marinnada aan la oggolayn” ay mas’uuliyaddeeda qaadi doonaan maraakiibta.
Wakaaladaha wararka Iran ayaa habeenkii Khamiista qortay: “Iyada oo laga jawaabayo su’aalo soo noqnoqday, Hay’adda Marinnada Biyaha ee Gacanka Faaris (PGSA) waxay ku dhawaaqday in gaadiid kasta oo mara waddooyin ka baxsan nidaamka ay hay’addu dejisay aanu hoos imanayn dammaanadda marin ammaan ah, isla markaana aanu ku jiri doonin caymiska iyo waajibaadka la xiriira.”
Qoraalka hay’addu wuxuu sidoo kale adkeeyey in: “Cawaaqibka ka dhasha safarka marinnada aan la oggolayn ay qaadi doonaan milkiilaha, hawlwadeenka iyo kabtanka markabka.”
Digniintii IRGC ee habeenkii Arbacada waxay timid kaddib markii Cumaan ay ku dhawaaqday, intii uu Marco Rubio booqanayay dhowr dal oo Khaliijka ah, inay samaysay marin-badeed cusub si loo dedejiyo maritaanka maraakiibta ee Marinka Hormuz. Warkaas waxaa soo dhoweeyey Baxrayn, balse waxay u muuqataa in bayaan ka soo baxay Ciidanka Badda ee IRGC uu ahaa “falcelin taban” oo ku wajahan sameynta marinka cusub.
Si kastaba ha ahaatee, Iran weli si rasmi ah uma aysan aqbalin mana aysan beenin mas’uuliyadda weerarka lagu qaaday markabka laga leeyahay Singapore.
War deg deg ah, Maxkamadda Sare ee Maraykanka: Donald Trump wuu ka noqon karaa sharci ilaaliya kumanaan Soomaali ah oo Maraykanka kunool iyo boqolaal kun oo dunida kale ka yimid.
Article Information - Author, Abdishukri Haybe
- Role, BBC Somali
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Xilligii dhaarinta Madaxweyne Trump bishii January 20, 2025 Xaaladdan ayaa u oggolaatay 350,000 muhaajiriin ka yimid Haiti iyo 6,100 ka yimid Suuriya inay ku sii nagaadaan Maraykanka sanado badan.
Go’aanka Khamiistii kasoo baxay Maxkamadda Sare ee Maraykanka ayaa sidoo kale la filayaa inuu saameyn ku yeesho dadka ka haysta xaaladdan ee ka yimid dalal kale.
Go’aan kale oo gooni ah, Maxkamadda Sare ayaa sidoo kale sheegtay in muhaajiriinta gaaraya xadka Maraykanka iyo Mexico aysan xaq u lahayn inay dalbadaan magangelyo ilaa ay cagta soo dhigaan gudaha dalka, taas oo loo arko guul kale oo u soo hoyatay maamulka Donald Trump.
Temporary Protected Status (TPS) waa nidaam ay dowladda Maraykanku siiso dadka ajnabiga ah ee ka yimid dalal aan awoodin inay dib u qaabilaan muwaadiniintooda sababo la xidhiidha dagaal, masiibo dabiici ah, ama xaalado kale oo burbur ah. Dadka hela xaaladdan waxay si sharci ah ugu noolaan karaan ugana shaqayn karaan Maraykanka ilaa 18 bilood, iyadoo la cusboonaysiin karo.
Inta muddadaas lagu jiro, hay’adaha amniga ma awoodaan inay masaafuriyaan ama xidhaan dadkaas sababo la xiriira xaaladdooda socdaalka.
Maraykanku wuxuu markii ugu horreysay siiyay “xaaladda ilaalinta ku-meelgaarka ah” muhaajiriinta Haiti kadib dhulgariirkii 2010, halka muhaajiriinta Suuriya lagu siiyay kadib dagaalkii sokeeye ee 2012.
Ku dhawaad 2,500 oo Soomaali ah ayaa haysta sharcigaan taas oo ka dhigan in hadda kadib Trump soo masaafurin karo dadkaas kadib ogolaanshaha maxkamadda.
