ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 19 ሰነ 2026ኣመሪካ ዳግማይ ንኔቶ ነቒፋ፡ ህላወኣ ኣብ ኤውሮጳ ክትግምግም ምዃና ኣጠንቂቓ

2. 19 ሰነ 2026ምኒስተር ዑስማን፡ ኣፍሪቃ ኣብዚ ዝቕየር ዘሎ ዓለማዊ ስርዓት ግቡእ ቦታኣ ንምሓዝ ክትሓብር ጸዊዑ

3. 18 ሰነ 2026እቲ ስምምዕ 'መልእኽቲ ሓያል ኢራን እዩ- ፕረዚደንት ፐዘሽኪያኒ

   

   ምንጪ ስእሊ, IRNA images

   ኣብ መንጐ ኣመሪካን ኢራንን ዝተበጽሐ ስምምዕ ዓቢ ዓወት ምዃኑ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ገሊጹ።

   እቲ ሎሚ ብመራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ዝተፈረመ ስምምዕ ን60 መዓልታት ምቊራጽ ተጻብኦታት ደው ብምባል ንዝተረፈ ጉዳያት ብልዝብ ምፍታሕ ዘጠቓለለ እዩ።

   ኣብ ሊባኖስ ዘሎ ተጻብኦታት እስራኤልን ሕዝቦላህን'ውን ኣካል ናይቲ ምቊራጽ ተዂሲ እዩ። እንተኾነ፡ እቶም ተጻባእቲ ወገናት ነቲ ስምምዕ ኣይፈረምሉን።

   እቲ 14 ነጥብታት ዝሓዘ ስምምዕ "ህጹጽን ቀዋሚን ምቊራጽ ወተሃደራዊ ስርሒታት"፡ ኢራን ኑክሌራዊ ኣጽዋር ከይተማዕብል፡ ከምኡ'ውን መጻብቦ ሆርሙዝ ክኽፈት ዝብል ይርከቦ።

   መራሒ ኢራን ብዛዕባ'ቲ ስምምዕ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ "መልእኽቲ ሓያል ኢራን" እዩ ክብል ገሊጹዎ ኣሎ።

   "እስላማዊት ሪፓብሊክ ኢራን ክብራን ናጽነታን እናሓለወት ኩሉ ሳዕ ንዓለማዊ ሰላም ጽኑዕ ቆራጽት ዘለዋ'ያ" ክብል ፕረዚደንት ማሱድ ፐዘሽኪያኒ ኣብ ኤክስ ጽሒፉ።

   እንተኾነ፡ ገለ ኣኽረርቲ ስርዓት ኢራን በቲ ስምምዕ ከምዘይተሓጐሱ'ዩ ዝግለጽ ዘሎ። ንወላዲኡ ተኪኡ ናብ ስልጣን ዝመጸ ኣያቶላህ ሞጅታባ ኻመኒ ዛጊት ብዛዕባ'ቲ ስምምዕ ዝሃቦ ወግዓዊ ርእይቶ የለን።

   ኣብ ዋሽንግተን'ውን ትራምፕ ካብ ኣባላት እቲ ንሱ ዝመርሖ ገዛኢ ሰልፊ ሪፓብሊካን ይዅን ካልኦት ወገናት ተቓውሞታት ገጢምዎ ኣሎ። እቲ ስምምዕ ዝያዳ ንኢራን ዘርብሕ'ዩ ብምባል'ዮም ዝነቕፍዎ ዘለዉ።

   ትራምፕ ግን "ዓያሹ" ክብል'ዩ ዝገልጾም ዘሎ።

   "ዕዳጋታት ስቶክ ዓሪጐም ክብረወሰን እናመዝገቡ፡ ዋጋታት ነዳዲ ንታሕቲ እናኣንቆልቍለ፡ እዞም ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣይተረርኩን ኢሎም ዝሓስቡ ዘለዉ ዓያሹ፡ ወይ ቀናኣትን ክፉኣትን ሰባት እዮም ወይ ድማ ሕማቓት እዮም" ብምባል ምላሽ ሂቡ።

   እስራኤል'ውን ብወገና በቲ ስምምዕ ባህ ከምዘይበላ'ያ ትገልጽ ዘሎ።

   ቀዳማይ ሚኒስተር በንጃሚን ነታንያሁ ገና ብዛዕባ'ቲ ዝተፈረመ ስምምዕ ዝሃቦ መብርሂ የለን። ብሰኑይ ግን ኣብ መንጐኡን ትራምፕን "ዘይምስምማዕ" ከምዝተፈጥረ ጠቒሱ ነይሩ።

   "ኣብ ዝተፈላለየ ልዝባትና ርእይቶይ ሂበ እየ" ዝበለ ነታንያሁ፡ "ብዙሕ ሳዕ ንሰማማዕ፡ ብዙሕ ሳዕ ከኣ ኣይንሰማማዕን። እዚ ኣብቲ ዝበለጸ ዝበሃል ስድራቤታት'ውን ዘጋጥም'ዩ" ኢሉ።

   ድሮ ካብ የማናውያን ወገናት ናይቲ ንሱ ዝመርሖ ልፍንታዊ መንግስቲ፡ እስራኤል በቲ ስምምዕ ክትቅየድ ከምዘይብላ ክጽውዑ ጀሚሮም ኣለዉ።

4. 18 ሰነ 2026ኣብ ኤርትራ 'ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት' ከም ዝቐጸለ ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ፡ መንግስቲ ግን ይነጽጐ

5. 18 ሰነ 2026ስምምዕ ኢራን፡ ስለምንታይ እዩ ንህዝቢ ዘየሐጉሰ?

6. 18 ሰነ 2026ኣመሪካን ኢራንን ኲናት ንምብቃዕ ዝዓለመ ስምምዕ ከቲመን

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንፕረዚደንት ኢራን መስዑድ ፔዘሽኪያንን፡ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ተወሊዑ ዘሎ ኲናት ንምብቃዕ ዘንቀደ መባእታዊ ስምምዕ ሰላም ብወግዒ ፈሪሞም።እዚ ሓበሬታ'ዚ ብምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ዝተረጋገጸ ኰይኑ፡ እዚ ስምምዕ ብቐጥታ ኣብ ግብሪ ክውዕል እዩ።

   እቲ ስምምዕ ንግዳዊ ምንቅስቓስ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ንምኽፋት፡ ንዳግመ-ህንጸት ኢራን ዝውዕል 300 ቢልዮን ዶላር ንምምዳብ፡ ከምኡ’ውን ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘንበረቶ "ኵሉ ዓይነት እገዳታት" ንምልዓል ዝዓለመ እዩ።እንተዀነ፡ እቲ ቀንዲ ምኽንያት ግጭት ኰይኑ ዝጸነሐ ንዩክለሳዊ መደብ ኢራን ዝምልከት ጉዳይ፡ኣብ ውሽጢ ክናዋሕ ዝኽእል ናይ 60 መዓልታት ገደብ ግዜ ብዘተ ክውሰን እዩ።

   ብመሰረት እቲ መዘክር ምርድዳእ፡ ኢራን ንዩክለሳዊ ኣጽዋር ከም ዘይተጥሪ ከተረጋግጽ ከላ፡ እቲ ድሮ ዘበልጸገቶ ዩራኒዩም ድማ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ኣህጉራዊ ትካል ኣቶማዊ ጸዓት ደረጃኡ ክቕንስ ተሰማሚዓ ኣላ።

   መጻብቦ ሆርሙዝ ስትራተጅያዊ መተሓላለፊ ማይ ኰይኑ፡ ኣብ ዝመጽእ 60 መዓልታት ንዝሓልፋ መራኽብ ብዘይ ዝዀነ ክፍሊት ክፉት ክኸውን እዩ።

   እዚ ብኣመሪካን እስራኤልን መጥቃዕቲ ዝተጀመረ ኲናት፡ ኢራን ነቲ 20% መሸጣ ነዳዲ ዓለም ዝሓልፎ መጻብቦ ሆርሙዝ ብምዕጻዋ ንዋጋ ነዳዲ ከም ዝንህር ገይሩ ነይሩ።

   ፕረዚደንት ትራምፕ እዚ ስምምዕ "ዓለምለኻዊ ቍጠባዊ ውድቀት" ዘወግድ ምዃኑ ክገልጽ ከሎ፡እቲ ስምምዕ እንተ ፈሺሉ ግን ኣብ ልዕሊ ኢራን ሓያል መጥቃዕቲ ክስንዝር ምዃኑ ኣጠንቂቑ ኣሎ።

   ብወገን ኢራን፡ ኣፈ-ጉባኤ ፓርላማ መሓመድ ባገር ጋሊባፍ ንኣመሪካ ከም ዘይእምንቲ ብምግላጽ፡ "ኣጻብዕትና ኣብ ቃታ ተዅሲ እዩ ዘሎ፡" ኢሉ። ትራምፕ ናብ ዋሽንግተን ጕዕዞ ቅድሚ ምጅማሩ፡ ንቐዳማይ ምኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁ ዝያዳ ልኡም ስጕምቲ ክወስድ ኣተሓሳሲብዎ ኣሎ።

   እዚ ውሳነ'ዚ ኣብ ውሽጢ ኣመሪካ ካብ ክልቲኦም ሰልፊታት ሪፓብሊካንን ደሞክራትን ተቓውሞ ኣጋጢምዎ ኣሎ። ኣብ ውሽጢ ኮንግረስ ኣመሪካ ነዚ ስምምዕ ዝድግፍ ሓባራዊ ስምምዕ የሎን።

   ገለ ሪፓብሊካውያን ሰነተራት ነቲ 300 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ሓገዝ ክነቕፉ ከለዉ፡ ደሞክራስያውያን ድማ እቲ ስምምዕ ንመደብ ሚሳይል ንዞባዊ ጽልዋን ኢራን ዘይፈትሐ "ብላሽ ስምምዕ" ክብሉ ገሊጾሞ።

7. 18 ሰነ 2026እስራኤል ብትራምፕ ኣምሪራ እናተነቕፈት፡ ኣብ ሊባኖስ ሓድሽ መጥቃዕቲ ኣካዪዳ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ዘለዎ ነቐፌታ ደጋጊሙ እኳ እንተ ገለጸ፡ ሓይልታት እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ሓደስቲ መጥቃዕትታት ከም ዝፈነዉ ናይቲ ከባቢ ማዕከናት ዜና ሓቢሮም።

   እቲ ብድሮን ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ንሓያሎ ሰባት ከቝስል ከሎ፡ ሕዝቦላህ ብወገኑ ብዝፈነዎ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ድሮን ሓሙሽተ ወተሃደራት እስራኤል ከም ዝቘሰሉ ተገሊጹ።

   ኣብ ፈረንሳ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ጕጅለ-7 መደረ ዘስምዐ ትራምፕ፡ እስራኤል ምስ ሕዝቦላህ እተካይዶ ዘላ ኲናት "ንነዊሕ እዋን ዝቐጸለን ሓያሎ ሰባት ዝሃለቝሉን" ምዃኑ ብምግላጽ፡ ቀዳማይ ምኒስተር በንያሚን ናታንያሁ ብዛዕባ ጉዳይ ሊባኖስ "ዝያዳ ሓላፍነታዊ ስጕምቲ" ክወስድ ከም ዝግባእ ገሊጹ።

   ትራምፕ ምስ ናታንያሁ ጽቡቕ ርክብ ከም ዘለዎ እኳ እንተ ገለጸ፡ እስራኤል ግን "ካብ መጠን ንላዕሊ" መጥቃዕቲ ከም ዘካየደት ተዛሪቡ። ይዅን'ምበር፡ ናታንያሁ ሓይልታት እስራኤል ኣድላዪ ኰይኑ ክሳብ ዝተረኽበሉ እዋን ኣብ ሊባኖስ ከም ዝጸንሑ ገሊጹ።

   እዚ ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕትታት እንተ ዘይኣቋሪጹ፡ ኢራን ንእስራኤል "ሓያል ግብረመልሲ" ከም እትህብ ኣጠንቂቓ ኣላ። ሊባኖስ ኣብዚ ኲናት ዝኣተወት፡ ሕዝቦላህ ንቕትለት ላዕለዋይ መራሒ ኢራን ሕነ ንምፍዳይ እዩ።

   እዚ ኲናት'ዚ ኣብ ልዕሊ ኵሉ ወገናት ዓቢ ክሳራ ዘስዓበ ኰይኑ፡ ኣብ ሊባኖስ ጥራይ ልዕሊ 3,800 ሰባት ክሞቱ ከለዉ፡ መራሒ ሕዝቦላህ ናይም ቃስም ነቲ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ዝተበጽሐ ስምምዕ ከም "ዓቢ ዓወት" ብምግላጽ፡ እስራኤል ካብ መሬት ሊባኖስ ክትወጽእ ጸዊዑ።

   እቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝተበጽሐ መዘክር ስምምዕ ዛጊት ብወግዒ ዝተዘርግሐ የሎን።ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዊዘርላንድ ከም ዝሓበሮ፡ ክልቲኦም ወገናት ነቲ ስምምዕ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ስዊዘርላንድ ክፈርምዎ ትጽቢት ይግበር።

   ትራምፕ እዚ ስምምዕ'ዚ ንዩክለሳዊ መደብ ኢራን መወዳእታ ከም ዝገብረሉን እቲ ቍጠባዊ ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ዘለዎ መጻብቦ ሆርሙዝ ድማ ብዘይ ዝዀነ ክፍሊት ዳግማይ ክኽፈት ምዃኑን ገሊጹ።

   ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ንዝካየድ ዘተ ዝዓረቐት ፓኪስታን'ውን እቲ ስምምዕ ንሊባኖስ ከም ዘጠቓልል ገሊጻ ኣላ።

8. 18 ሰነ 2026ስምምዕ ኣመሪካን ኢራንን እንታይ ዝሓዘ እዩ?

9. 18 ሰነ 2026ትራምፕ፡ ጕዳይ ግድብ ህዳሰ 'ቀዳምነት' ከም ዝህቦ ኣፍሊጡ

10. 17 ሰነ 2026ልዮነል መሲ ሃትሪክ ሰሪሑ ሓድሽ ክብረ ወሰን ሰኒዱ

11. 17 ሰነ 2026ኣመሪካ፡ ብስናይፐርን ድሮናትን ዝተወጠነ መጥቃዕቲ ዋይት ሃውስ

12. 17 ሰነ 2026ምስ ሳእንኻ ናብ ገዛ ምእታው ኣብ ጥዕና ዘኸትሎ ሳዕቤን ኣሎ ድዩ?

13. 16 ሰነ 2026ሶማሊላንድ ኣብ እስራኤል ኤምባሲ ከፊታ

    

    ምንጪ ስእሊ, Prime Minister of Israel's Office

    ናጽነታ ባዕላ ዝኣወጀት ሶማሊላንድ ኣብታ ኣፍልጦ ዝሃበታ እንኮ ሃገረ እስራኤል ፈላሚ ኤምባሲ ከፊታ።

    ኣብቲ ሎሚ ኣብ እዮርሳሌም ዝተፈጸመ ስነስርዓት ኣብታ ሃገር ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ፕረዚደንት ሶማሊላንድ ዓብዲራሕማን መሓመድ ዓብዱላሂ (ዒሮ) ተረኺቡ ነይሩ።

    እስራኤል፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ከም ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ኣፍልጦ ከምዝሃበታ ይዝከር።

    ንስጉምቲ እስራኤል ብትሪ ዝተቓወመት ሞቓድሾ ሶማሊላንድ ዘይትቚረስ ኣካል ዓባይ ሶማልያ ምዃና'ያ ትኣምን።

    ቻይና፡ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ቱርኪ፡ ስዑዲ ዓረብን ኤርትራን ዝርከብዎም ወገናት ነቲ ኣፍልጦ ምንቃፎም ይዝከር።

    ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ንሶማሊላንድ ዝወሃብ ዝዀነ ይዅን ኣፍልጦ ብምንጻግ ንሓድነትን ልኡላውነትን ሶማልያ ንምኽባር ዘለዎ መርገጺ ኣነጺሩ ነይሩ።

    ዒሮ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር በንጃሚን ነታንያሁ ዝርከቦም ላዕለዎት ሰበስልጣን እስራኤል ብምርኻብ ኣብ መንጐ ክልቲአን ሃገራት ብዛዕባ ዝህሉ ምትሕግጋዝ ክላዘብ ቀንዩ።

    እቲ ኤምባሲ ኣብ እዮርሳሌም ምኽፋቱ'ውን ተባዕ ስጉምቲ ምዃኑ ነታንያሁ ንኢዱ። ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም ኣብ ክንዲ ኣብታ ኣሰሓሓቢት ከተማ እዮርሳሌም፡ ኤምባሲታተን ኣብ ቴል ኣቪቭ እየን ዝኸፍታ።

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንእስራኤል ዘለዎ ደገፍ ንምግላጽ፡ ኣብ 2018 ነቲ ኣብ ቴል ኣቪቭ ዝነበረ ኤምባሲ ናብ እዮርሳሌም ምግዓዙ ካብ ደገፍቲ ፍልስጤም ዝኾኑ ወገናት ዓቢ ተቓውሞ ገጢምዎ ነይሩ።

    ጓቲማላ፡ ሆንዱራስ፡ ኮሶቮ፡ ፓፗ ኒው ጊኒ፡ ፓራጓይን ፊጂን'ውን ኤምባሲታተን ናብ እዮርሳሌም ዘግዓዛ ወይ ዝኸፈታ ሃገራት እየን።

14. 16 ሰነ 2026ኣብ ፖላንድ ተቐቲሉ ዝተረኽበ ሩስያዊ ነቓፊ ፑቲን

    

    ምንጪ ስእሊ, Facebook/Semyon Skrepetsky

    ሓደ ሩስያዊ ስነጥበባዊ ኣብ ፖላንድ ተቐቲሉ ተረኺቡ።

    እቲ ንብላድሚር ፑቲን ብምንቃፍ ዝፍለጥ ወዲ 44 ዓመት ሮበርት ከይ ብሰኑይ ንጉሆ'ዩ ኣብ ከተማ ቢያላ ፖድላስካ ብጥይት ተቐቲሉ ጸኒሑ።

    ኣኽበርቲ ሕጊ ከምዝበልዎ፡ እቲ 'ሰምዮን ስክረፐትስኪ' ተባሂሉ ዝፍለጥ ሩስያዊ ኣብ ከባቢ ቆንስል ቤላሩስ'ዩ ብሓሙሽተ ጥይት ተሃሪሙ።

    ምስቲ ቅትለት ብዝተኣሳሰር ክልተ ዜጋታት ቤላሩስ ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ ፖሊሲ ሓቢሩ'ሎ።

    ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ከምዝሓበርኦ፡ እቲ ስነጥበባዊ ኣብ 2021 እዩ ናብታ ኣብ ጥቓ ዶብ ቤላሩስ እትርከብ ከተማ ግዒዙ።

    ሓደ ዘይተፈልጠ ሰብ ሃንደበት ናብቲ ዝነበሮ መዓሸጊ መካይን ብምምጻእ ክልተ ጥይት ተኲሱ ምስ ኣውደቖ፡ ደጊሙ ሰለስተ ጥይት ከምዝተኮሰሉ ሓበሬታ ኣኽበርቲ ሕጊ ይጠቅስ።

    ስክረፐትስኪ ኣሉታዊ ምስሊ ፑቲን፡ መራሒ ቤላሩስ ኣለክሳንደር ሉካሸንኮን ጆሰፍ ስታሊንን ዝበሉ ፖለቲከኛታት ብምቕራጽ ኣብ ተቓውሞታት ክሳተፍ ዝጸንሐ ምዃኑ ይፍለጥ።

15. 16 ሰነ 2026ህይወት ብዙሓት ዝቐዘፈ ምሕምሻሽ 'ስትራተጂካዊት' ነፋሪት ኣመሪካ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ነፈርቲ ሓይሊ ኣየር ኣመሪካ ብምሕምሻሻ ሓያሎ ሰባት ሞይቶም።

    እታ ቢ-52 ዝተባህለት ስትራተጂካዊት ነፈሪት ካብ ምድሪ ምስ ተላዕለት'ያ ኣብ ሓጺር ህሞት ወዲቓ።

    እዛ ካብ ሓደ ኣብ ደቡባዊ ካሊፎርንያ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ንስሩዕ ፈተነ እናተበገሰት ዝተሓምሸሸት ነፋሪት ኑክሌራዊ ቦምባታት ክትዓጥቕ እትኽእል'ያ።

    እቲ መዓስከር ሓይሊ ኣየር ካብ ከተማ ሎስ-ኣንጀለስ ኣስታት 160ኪሜ ንሰሜን ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ምድረበዳ ሞጃቭ ተደኲኑ ዘሎ'ዩ።

    "ሎሚ መዓስከር ሓይሊ ኣየር ኤድዋርድ ዘሕዝን ሓደጋ ኣጋጢምዎ ኣሎ፡ ሸሞንተ ኣገደስቲ ኣመሪካውያን ድማ ከሲርና ኣለና" ክብል ሓደ ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ እቲ መዓስከርን ፈተነታት በረራን ኮሎነል ጄምስ ሃየስ ገሊጹ።

    ካብቲ ሓደጋ ዝኾነ ሰብ ክድሕን ከምዘይክእልን'ውን እቲ መኮንን ኣሚቱ።

    እዘን ዓርሞሸሽ ነፈርቲ ውግእ፡ ኣካል 'ስትራተጂክ እዚ' ሰራዊት ኣመሪካ ኮይነን 31,751 ኪሎ-ግራም ዝበጽሕ ኑክሌራዊን ካልእ ስሩዕን ኣጽዋር ክጽዕና ዝኽእላ እየን።

    ቢ-52 ኣብ 1950ታት ዝተሰርሓ ኮይነን፡ ኣብ ከም ቬትናም፡ ዒራቕ፡ ከምኡ'ውን ኣፍጋኒስታን ኣብ ዝነበረ ኲናት ዝተሳተፋ ምዃነን ይንገር።

    ቁመተን 49 ሜትሮ ኮይኑ፡ ክሳብ 2,414 ኪሜ ክውንጨፍ ዝኽእል ሚሳይላት ክዓጥቃ ይኽእላ።

    እዘን ነፍሲ ወከፈን ብሓሙሽተ ኣብረርቲ ዝምራሓ ገዘፍቲ ነፈርቲ ኣብ ታሪኽ ሰራዊት ኣመሪካ እተን ዝነውሐ ዕድመ ዘለወን እየን። ፈለማ ኣብ 1952 ናብ ሰማያት ምስ በረራ ክሳብ ሎሚ ኣይወረዳን።

    ጠንቂ ናይቲ ሓደጋ እንታይ ምዃኑ ዛጊት ኣይተፈልጠን ዘሎ።

16. 16 ሰነ 2026ሱዳን፡ ሓካይም ብዘይዶብ ሰራሕተኛታቱ ግብረ-ወሲብ ብመግቢ ከም ዝተላወጡ ተኣሚኑ

17. 16 ሰነ 2026ዶ/ር ቴድሮስ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ብዛዕባ ዝተቐትሉ ኢትዮጵያውያን ዝሃቦ ርእይቶ ንሰበስልጣን እታ ሃገር ኣቘጢዑ

18. 16 ሰነ 2026ስምምዕ ኢራን ንፖለቲካዊ መጻኢ ናታንያሁ ከም 'ዘባህርር ሕልሚ' ድዩ?

19. 16 ሰነ 2026ትራምፕ ነቲ ምስ ኢራን ዝተገብረ ፈላማይ ስምምዕ ቅድሚ ዓርቢ ወግዓዊ ክገብሮ ከም ዝኽእል ቫንስ ገሊጹ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ቅድሚ'ቲ ስምምዕ ብወግዒ ኣብ ጀነቫ ዝፍረመሉ ጽባሕ ዓርቢ፡ ነቲ ምስ ኢራን ዝተገብረ ናይ መጀመርታ ሰነድ ምርድዳእ ወግዓዊ ክገብሮ ከም ዝኽእል ምክትል ፕረዚደንት ጀይዲ ቫንስ ገሊጹ።እዚ ሰነድ'ዚ ሓደ ገጽን ፈረቓን ዝሓዘን ሓፈሻዊ ርእይቶታት ዘለዎን ኰይኑ፡ ብትራምፕ፡ ቫንስን ኣፈ-ጉባኤ ባይቶ ኢራን መሓመድ ባገር ቃሊባፍን ብኤለክትሮንያዊ መንገዲ ተፈሪሙ ኣሎ።እዚ ስምምዕ'ዚ ዞባዊ ሰላም ንምስፋን ከም ሓደ ስጕምቲ ዝቝጸር እዩ።

    ብመሰረት እቲ ሰነድ፡ ኣብዚ ሰሙን'ዚ ኵሉ ቴክኒካዊ ዘተታት ክጅምር እዩ።ዝዀነ ናይ እገዳታት ስጕምትታት ግን ምስቲ ኢራን እትፍጽሞ ግዴታታት ዝተኣሳሰር ብምዃኑ፡ ብዘይ ወግዓዊ ፍጻመ ዝስዕብ ጭቡጥ ተበግሶ የሎን።ቫንስ ከም ዝገለጾ፡ ኢራን ንዞባዊ ሰላምን ምርግጋእን ክትሰርሕ፡ ምሃብ ሓገዝ ንዕጡቓት ጕጅለታት ከተቋርጽን ንዩክለሳዊ ኣጽዋር ንኸይተማዕብል ዘየጠራጥር ቃል ክትኣቱን እቲ ስምምዕ ዝሓትት ምዃኑ ገሊጹ ነይሩ።

    እዚ ስምምዕ'ዚ ነቲ ምቍራጽ ተዅሲ ንተወሳኺ 60 መዓልታት ከናውሖ እዩ።እቲ ብፓኪስታን ዝተዳለወ ሰነድ፡ "ንሊባኖስ ሓዊሱ ኣብ ኵሎም ግንባራት ወተሃደራዊ ምንቅስቓሳት ብቕጽበትን ንሓዋሩን ክቋረጽ፡" ዝጽውዕ እዩ።ይዅን'ምበር፡ ሰራዊት እስራኤል ካብ ሊባኖስ ክወጽእ ግዴታ ከም ዘይኰነን እስራኤል ነብሰ-ምክልኻል ናይ ምግባር መሰል ከም ዘለዋን መራሕቲ ኣመሪካ ገሊጾም።ብዘይካ'ዚ፡ እቲ ስትራተጅያዊ መጻብቦ ሆርሙዝ ብዓርቢ ክኽፈት እዩ።

    ቀዳማይ ምኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁ ሰራዊቱ ኣብ ሊባኖስ፡ ሶርያን ቃዛን "ክሳብ ዘድሊ" ከም ዝጸንሕን ኢራን ንዩክለሳዊ ኣጽዋር ክትውንን ከም ዘይፍቀደላን ገሊጹ።በቲ ሓደ ወገን፡ ሓለፍቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ኢራን ነቲ ስምምዕ ከም ዓወት ክርእይዎ ከለዉ፡ ምኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ቴህራን ግን ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ ዓሚቝ ዘይምትእምማን ከም ዘለዎ ገሊጹ።

20. 16 ሰነ 2026ኣብ ካሊፎርንያ ብሰንኪ ዝወደቐት ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣመሪካ ሸሞንተ ሰባት ሞይቶም

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ኣብ ደቡባዊ ካሊፎርንያ ዝርከብ ኤድዋርድስ ካብ ዝተባህለ ወተሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ሓይሊ ኣየር ድሕሪ ምብራራ፡ ሓንቲ ናይ ኣመሪካ ወተሃደራዊት ነፋሪት (B-52 ዝዓይነታ) ብምውዳቓ፡ ክልተ ሰራሕተኛታት ቦይንግ ሓዊሱ ሸሞንተ ሰባት ሞይቶም።

    እዚ ትራጀዲ እዚ ሰኑይ ሰዓት 11:20 ብናይቲ ከባቢ ሰዓት፡ እታ ነፋሪት ንቡር ናይ ፈተነ ዕማም ኣብ እትፍጽመሉ ዝነበረት እዋን እዩ ኣጋጢሙ። እቲ ፍጻመ ኣብ ውሽጢ እቲ መዕርፎ ነፈርቲ ጥራይ ዝተደረተ ኰይኑ፡ እቲ መዓስከር ንግዜኡ ኵሉ ምንቅስቓሳቱ ኣቋሪጹ ኣሎ።

    ኮሎኔል ጀምስ ሀይስ ነቲ ኵነታት "ኣሰቃቒ ሓደጋ" ክብል ዝገለጾ ኰይኑ፡ እቶም ዝሞቱ ሰባት ወተሃደራትን ስቪላውያንን ምዃኖም ኣፍሊጡ።

    እታ ነፋሪት ኣብቲ መዓስከር ዝካየድ ንዝነበረ ንራዳር ዘመናዊ ናይ ምግባር ፕሮግራም ትድግፍ ከም ዝነበረት ተገሊጹ ኣሎ።

    ሰበ-ስልጣን ነቲ ናይ ፈለማ ምስልታት ድሕሪ ምግምጋም፡ ካብዚ ሓደጋ'ዚ ዝደሓነ ሰብ ከም ዘየሎን እቲ ሓደጋ ብሕይወት ክትሰረሉ ዘይከኣል ምንባሩን ኣረጋጊጾም እዮም።

    እዛ B-52 ዝተባህለት ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣብ እዋን በረራ ነዳዲ ክትመልእ እትኽእል ኰይና፡ እዚ ድማ ኣብ እዋን ዝሑል-ኲናት ንኣመሪካ "ንዩክለሳዊ ጽላል" ፈጢሩላ ነይሩ እዩ።

    ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ዝዀኑ ቪንስ ፎንግን ጄይ ኦበርኖልትን ነዚ ዘሕዝን ሓደጋ ብምግላጽ፡ ነቶም ግዳያትን ስድራቤቶምን ጸሎቶምን ደገፎምን ገሊጾም ኣለዉ።