Maraykanka oo qaaday duqeymo cusub oo ka dhan ah Iiraan, iyadoo Trump uu ka digay aargoosiga dilki askarta Maraykanka

Tebin toos ah

1. 20 Luulyo 2026Imisa kiilo oo dahab ah ayaa laga sameeyay Koobka Adduunka?

   Dabaal-degyo ayaa weli ka socda guud ahaan Spain kadib markii ay ku guuleysteen Koobka Adduunka markii labaad.

   Koobkan waxaa naqshadeeyay farshaxiste Talyaani ah oo la yiraahdo Silvio Gazzaniga, waxaana lagu farsameeyay aqoon-is-weydaarsiga Bertoni ee magaalada Milan. Kooxda ku guulaysata waxay koobka kor u qaadi doontaa muddo kooban oo keliya, ka dibna isla markiiba way soo celin doontaa.

   Spain ayaa Axaddi ku guuleysatay koobka, kaddib markii Spain ay 1-0 kaga adkaatay Argentine wakhtigii dheeraadka ahayd ee cayaarta.

   Koobka Adduunka oo ay sanadkan hanatay Spain, wuxuu ka kooban yahay 6.175 kiilo, waxaana dahabka ku jira lagu qiimeeyay ku dhowaad $713,000 (ama £532,000), sida lagu sheegay falanqayn ay samaysay London Stock Exchange Group (LSEG).

   Dalka ku guulaystay ayaa gurigiisa ula tegi doonaa, halka koobkii asalka ah dib loogu celin doono kaydka matxafka ee magaalada Zurich.

   Laga soo bilaabo Diego Maradona ilaa Zinedine Zidane, iyo Ronaldo ilaa Bastian Schweinsteiger, ciyaartoy badan oo caan ah ayaa magacooda ku qoray taariikhda kubadda cagta iyagoo kor u qaaday koobkan sharafta iyo qiimaha weyn leh.

   Taariikhda koobka hadda la isticmaalo waxay bilaabatay sannadkii 1974, kaddib markii Brazil ay si rasmi ah u yeelatay Koobka Jules Rimet.

   Sannadkii 1970, Brazil waxay markii saddexaad ku guulaysatay Koobka Adduunka, iyadoo tartanka lagu qabtay dalka Mexico.

   Sida uu dhigayay xeerkii xilligaas, waddankii ku guulaysta Koobka Adduunka saddex jeer wuxuu si joogto ah u yeelanayay koobka. Taasi waxay ku qasabtay FIFA inay bilowdo raadinta koob cusub oo loo isticmaalo tartankii 1974, kaas oo lagu qabtay Galbeedka Jarmalka.

   Waxaa la soo gudbiyay 53 naqshadood oo farshaxan ah, kuwaas oo ay sameeyeen farshaxanno ka kala yimid daafaha dunida. Naqshadahaas dhexdeeda, FIFA waxay dooratay naqshaddii uu sameeyay farshaxan-sameeyaha caanka ah ee Talyaaniga, Silvio Gazzaniga.

   Naqshaddii Silvio Gazzaniga ayaa noqotay koobka ay maanta dunidu wada taqaan. Waxay muujinaysaa laba ciyaaryahan oo kor u haya adduunka, taasoo astaan u ah farxadda guusha iyo midnimada dunida ee ay kubbadda cagtu mideyso.

   Koobka FIFA World Cup waxa laga sameeyay dahab 18-karat ah, taas oo ka dhigan in uu ka kooban yahay 75% dahab saafi ah.

   Koobku wuxuu leeyahay astaamahan:

   • Dhererka: 36.8 sentimitir
   • Miisaanka: 6.175 kiiloogaraam
   • Ballaca salka: 13 sentimitir

   Salka hoose ee koobka waxaa ku rakiban dhagaxyo cagaaran oo loo yaqaan malachite, kuwaas oo sii kordhiya quruxda iyo muuqaalka koobka.

   Inkasta oo dahabku yahay waxa ugu caansan ee koobka laga sameeyay, haddana qiimaha koobku kuma koobna dahabka oo keliya. Taariikhdiisa, guulaha waaweyn ee lagu xardhay, iyo booska uu ku leeyahay quluubta taageerayaasha kubadda cagta ayaa ka dhigaya mid ka mid ah agabka ciyaaraha ugu qaalisan uguna sharafta badan dunida.

   Markii Ingiriiska uu ku guuleysatay koobka sannadkii 1966, waxaa la isticmaalay koobkii asalka ahaa ee Jules Rimet.

   Koobkii ugu horreeyay ee Adduunka waxaa la soo bandhigay sannadkii 1930, markii FIFA ay bilowday tartankii ugu horreeyay iyadoo uu hoggaaminayay Jules Rimet, kaas oo koobka loogu magac daray.

   Rimet waa madaxweynaha FIFA ee ugu muddada dheer taariikhda hay’adda, isagoo xilka hayay 33 sano laga bilaabo 1921 ilaa 1954.

   Koobkan waxaa sameeyay farshaxan-yahankii Faransiiska ahaa Abel Lafleur. Naqshaddiisu waxay muujinaysaa Nike, ilaahadda guusha ee Giriiggii hore, oo kor u qaadaysa koob.

   Koobka waxaa laga sameeyay qalin lagu dahaadhay dahab, waxaana lagu dul rakibay dhagax qaali ah oo la yiraahdo lapis lazuli.

   Intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka, FIFA waxay sheegtay in mas’uul kubadda cagta Talyaani ah oo la oran jiray Ottorino Barassi uu koobka ku qariyay sanduuq kabaha lagu rido oo uu sariirtiisa hoosteeda dhigay magaalada Rome.

   Wuxuu sidaas u sameeyay si uu uga hortago in koobku uu gacanta u galo askarta Naasiyiinta.

   Sidoo kale akhriso

   Lacag intee la eg ayaa la siiyaa cidda Koobka Adduunka ku guuleysata?

   Toddobo dal oo ka qayb galay finalka koobka Adduunka, balse aan maanta jirin

   Dhowr fallanqeeye oo Soomaali ah iyo waxa ay ka yiraahdeen finalka koobka adduunka ee Spain iyo Argentine

2. 20 Luulyo 2026Dhacdo naxdin leh oo ka dhacday magaalada Qabri-bayax ee DDS

   Wararka ka imaanaya magaalada Qabri Bayax ee Dowlad Deegaanka Soomaalida ee dalka Itoobiya ayaa sheegaya inay halkaas ku geeriyoodeen ugu yaraan 15 qof kadib labo shi oo is xig xigay oo shalay magaaladaas ka dhacay.

   Gaari ka soo baxay tuulada Biyooo siday dad ehel ah oo ka yimid aroos ayaa waxaa ay isku dhaceen gaari kale oo jaad waday, Shilka halkaas ka dhashay ayaa waxaa ku dhintay 12 qof.

   Waxaa intaa kadib bilowday gurmadkii loo fidinayay dadkii dhintay, dadkii dhaawacayada soo gaaray ayaa loo qaaday magaalada Jigjiga halka kuwa geeriyooday la go’aansaday in loo sameeyo aas wadareed.

   Dadkii qabriga qodayay ayaa waxaa ku soo dumay qabrigii ay qodayeen, sidaas aawgeed, halkaas waxaa ka dhashay shil kale oo labaad.

   “Inta la xaqiijiyay 10 qof ayaa ku dhaawacantay halka saddex kale oo meyd ah meesha laga soo saaray, waxaa loo soo qaaday isbitaalka Jigjiga, dhaawaca halkaas ayaa lagu dabiibayaa”, ayuu yiri Cabdixakiin Cabdullaahi Maxamed (Cabdihakiin Gamadiid) oo ah wariye madax banaan oo ka howl gala deegaanka, kaas oo BBC0da u warramay.

   Wefdi u hogaaminayo madaxweynaha DDS ayaa gaaray goobta uu Shilka ka dhacay.

   Howlaha gurmadka ayaa la soo gabagabeeyay.

3. 20 Luulyo 2026Ciyaaryahankii ugu horreeyay ee labo jeer ku guuleysta Kabta Dahabka

   Kylian Mbappé ayaa noqday ciyaaryahankii ugu horreeyay ee laba jeer ku guuleysta kabta dahabka ee Koobka Adduunka (World Cup Golden Boot), kaddib markii uu noqday gool-dhaliyaha ugu sarreeya tartankii Koobka Adduunka ee 2026.

   Weeraryahanka xulka Faransiiska ayaa dhaliyay 10 gool siddeed kulan oo uu ciyaaray, isagoo sidaas kaga hormaray Lionel Messi tartan adag oo u dhexeeyay gool dhaliyeyaasha.

   Markii uu siddeed gool ku qaaday kabta dahabka ee Koobka Adduunka ee Qatar 2022-kii, Mbappé wuxuu hadda noqday ciyaaryahankii ugu horreeyay ee si xiriir ah ugu guuleysta abaalmarintan laba Koob Adduun oo isku xiga.

   Xiddiga 27 jirka ah ayaa sidoo kale noqday ciyaaryahankii ugu horreeyay ee gaara 10 gool ama ka badan hal Koob Adduun tan iyo markii Gerd Müller uu sidaas uu u sameeyay Jarmalka sanadkii 1970.

   Kaliya Just Fontaine oo Faransiis ah, kaasoo dhaliyay 13 gool sanadkii 1958, iyo Sandor Kocsis oo u ciyaari jiray Hungary, kaasoo dhaliyay 11 gool sanadkii 1954, ayaa hal tartan gudaheed ka dhaliyay goolal ka badan Mbappé.

   Mbappé ayaa sidoo kale noqday gooldhaliyaha ugu sarreeya taariikhda Koobka Adduunka ee ragga, isagoo leh 22 gool, hal goolna kaga horreeya Lionel Messi.

   Xulka Spain oo ku guuleystay Koobka Adduunka ayaa sidoo kale xaaqay inta badan abaalmarinnadii kale, waxaana kabtankooda Rodri uu ku guuleystay Kubbadda Dahabka (Golden Ball), oo la siiyo ciyaaryahanka ugu wanaagsan tartanka.

   Mbappé ayaa si rasmi ah uga hormaray Messi tartanka gooldhalinta kaddib markii uu laba gool ka dhaliyay kulankii loogu tartamay kaalinta saddexaad maalintii Sabtida. Si kastaba ha ahaatee, labadaas gool kama aysan badbaadin Faransiiska guuldarro 6-4 ah oo ay kala kulmeen England, taasoo sababtay inay ku dhammeystaan kaalinta afaraad.

   Mbappé ayaa sidoo kale laba gool ka kala dhaliyay Senegal iyo Ciraaq intii lagu jiray wareegga guruubyada, sidoo kalena wuxuu gool ka dhaliyay Sweden wareegga 32-ka.

   Intaas kaddib, wuxuu gool ka dhaliyay Paraguay wareegga 16-ka, isagoo rigoore daqiiqaddii 70-aad ku dhaliyay goolka guusha, wuxuuna sidoo kale shabaqa soo taabtay kulankii rubuc-dhammaadka ee ay la ciyaareen Morocco.

   Lionel Messi ayaa fursad u haystay inuu ka sarre maro weeraryahanka Real Madrid haddii uu saddexley (hat-trick) ka dhalin lahaa ciyaartii kama dambaysta ahayd ee Koobka Adduunka, oo la ciyaaray Axaddii.

   Si kastaba ha ahaatee, xiddiga 39 jirka ah wax gool ah kama uusan dhalin kulankii ka dhacay New Jersey, halkaas oo xulkiisa Argentina looga adkaaday Spain 1-0. Sidaas darteed, wuxuu tartanka ku soo gabagabeeyay siddeed gool oo uu ka dhaliyay siddeed kulan.

   Jude Bellingham oo u ciyaara England iyo Erling Haaland oo u ciyaara Norway ayaa min toddobo gool dhaliyay. Waxaa ku xigay liiska gooldhaliyeyaasha Ousmane Dembélé oo Faransiiska u ciyaara iyo kabtanka England Harry Kane, kuwaas oo min lix gool dhaliyay.

   Sidoo kale akhriso

   Lacag intee la eg ayaa la siiyaa cidda Koobka Adduunka ku guuleysata?

   Toddobo dal oo ka qayb galay finalka koobka Adduunka, balse aan maanta jirin

   Dhowr fallanqeeye oo Soomaali ah iyo waxa ay ka yiraahdeen finalka koobka adduunka ee Spain iyo Argentine

4. 20 Luulyo 2026Askari Mareykan ah oo lagu dilay weerar ay Iiraan ku qaadday Ciraaq

   Milatariga Maraykanka ayaa sheegay in xubin ka tirsan ciidamadooda uu dhintay kadib weerar ay Iiraan ka fulisay waqooyiga Ciraaq maalintii Sabtida, maalin uun kadib markii weerar lagu qaaday saldhig ku yaalla Urdun ay ku dhinteen laba askari oo Maraykan ah, halka askari kale weli la la'yahay.

   Taliska Dhexe ee Ciidamada Maraykanka (Centcom) ayaa sheegay in qofkaasi uu ku dhintay intii lagu jiray "qarxin si taxaddar leh loo xakameeyay oo lagu burburinayay walxo aan weli qarxin," kuwaas oo ka haray diyaarad aan duuliye lahayn oo ay Iiraan adeegsatay. Qaraxaasi waxaa kale oo uu dhaawacay xubin kale oo ka tirsan ciidamada.

   Warbixinteedii ugu dambeysay, Centcom waxay sheegtay inay heshay "hadhaaga bini'aadan oo aan weli la aqoonsan" kadib baaritaan laga sameeyay goobtii uu ka dhacay weerarkii Jimcaha ee Urdun. Waxay intaas ku dartay in "habka baaritaanka lagu xaqiijinayo cidda ay hadhaagaasi yihiin uu weli socdo."

   Arrintani waxay ku soo beegmaysaa iyadoo Maraykanka iyo Iiraan ay is dhaafsanayaan weerarro galay maalintoodii siddeedaad oo xiriir ah, kuwaas oo sii kordhinaya xiisadda.

   Labada dhinacba waxaa lagu eedeeyay inay maalmihii u dambeeyay weerareen kaabayaal muhiim ah. Dhanka kale, Washington waxay dib u soo rogtay xanibaaddii ay ku haysay dekedaha Iiraan, halka Tehran ay ku dhawaaqday in marin-biyoodka Hormuz uu xiran yahay, isla markaana ay bartilmaameedsatay xulafada Maraykanka ee gobolka, kadib markii xabbad-joojin ku-meel-gaar ah ay burburtay wax ka yar bil kadib markii ay bilaabatay.

   Warar dheeraad ah:

   Lacag intee la eg ayaa la siiyaa cidda Koobka Adduunka ku guuleysata?

   Toddobo dal oo ka qayb galay finalka koobka Adduunka, balse aan maanta jirin