ترامپ، پوتین و دیگر رهبران جهان درباره اندی برنام چه فکر می‌کنند؟

اندی برنام، رهبر حزب کارگر بریتانیا از روز دوشنبه ۲۰ ژوئیه به عنوان نخست‌وزیر جدید بریتانیا فعالیت می‌کند. خبرنگاران بی‌بی‌سی در اروپا، روسیه، اوکراین و آسیا از واکنش رهبران جهان به نخست‌وزیری برنام می‌گویند.

آمریکا: برنام می‌تواند نظر ترامپ را به خود جلب کند

آنتونی زورکر، خبرنگار حوزه آمریکای شمالی

دونالد ترامپ توجه چندانی به اندی برنام نشان نداده است. به نظر می‌رسد هنوز قانع نشده که برنام در مقام نخست‌وزیر بتواند دو نگرانی اصلی او درباره دولت کی‌یر ستارمر، یعنی سیاست‌های مهاجرتی و محدودیت حفاری نفت در دریای شمال را برطرف کند.

برای نمونه، مقام‌های دولت آمریکا احتمال دادند اد میلیبند به وزارت دارایی برسد و این را نشانه‌ای دانستند که سیاست‌های زیست‌محیطی بریتانیا تغییر چندانی نخواهد کرد. آقای میلیبند زمانی که وزیر انرژی بود، صدور مجوزهای تازه برای حفاری نفت و گاز در دریای شمال را متوقف کرد.

کی‌یر استارمر و دونالد ترامپ از همان آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری آقای ترامپ، رابطه‌ای صمیمانه‌تر از حد انتظار داشتند. فعلا به نظر می‌رسد آقای ترامپ شناخت چندانی از آقای برنام ندارد و او را فقط «شهردار یک شهر» می‌داند و تصور می‌کند «بسیار لیبرال» است.

اما مقام‌های آمریکایی از همین حالا در پشت صحنه می‌کوشند بر ترکیب دولت آینده برنام اثر بگذارند. آن‌ها با وجود نگرانی درباره احتمال حضور آقای میلیبند، امیدوارند در سیاست خارجی بریتانیا تغییری ایجاد نشود و ایوت کوپر همچنان وزیر خارجه بماند.

بریتانیا در دوره آقای استارمر هزینه‌های دفاعی خود را افزایش داده است، اما آقای ترامپ و مقام‌های ارشد امنیتی آمریکا می‌خواهند بریتانیا از این هم فراتر برود و الگویی برای دیگر کشورهای اروپایی باشد. تنش‌ها بر سر استفاده آمریکا از پایگاه‌های نظامی بریتانیا در جریان جنگ ایران نیز همچنان ادامه دارد و هنوز فروکش نکرده است.

آقای برنام در آمریکا چهره چندان شناخته‌شده‌ای نیست و همین موضوع می‌تواند هم فرصتی برایش باشد و هم دردسرهایی به همراه داشته باشد.

آقای برنام این فرصت را دارد که مانند آقای استارمر، با وجود اختلاف‌های سیاسی، از راه تلاشی حساب‌شده نظر آقای ترامپ را جلب کند و رابطه خوبی با او برقرار کند.

اما این خطر هم وجود دارد که فشارهای سیاسی در هر دو کشور، اختلاف‌ها بر سر موضوعاتی مانند هزینه‌های نظامی، مالیات خدمات دیجیتال، استخراج نفت و گاز، مناقشه‌های بین‌المللی و تجارت را تشدید کند. ممکن است این اختلاف‌ها پیش از آنکه فرصتی برای شکل‌گیری رابطه‌ای شخصی میان آقای برنام و آقای ترامپ فراهم شود، بر روابط آن‌ها سایه بیندازد و بر آینده روابط آن‌ها اثر بگذارد.

چین: نارضایتی از یک تغییر سیاسی دیگر در بریتانیا

لورا بیکر، خبرنگار حوزه چین

آقای برنام زمانی گفته بود شبکه قطارهای پرسرعت چین می‌تواند الگویی برای شمال انگلستان باشد.

آقای برنام در سال ۲۰۱۸ از همکاری با چین در سطح منطقه‌ای استقبال می‌کرد و به نظر می‌رسید آن را فرصتی برای شمال انگلستان می‌داند. اما تصمیم‌گیری در مقام نخست‌وزیر پیچیده‌تر خواهد بود. اکنون هرگونه رابطه با پکن باید با در نظر گرفتن منافع اقتصادی و خطرهای امنیتی سنجیده شود، چون نهادهای اطلاعاتی بریتانیا همچنان درباره جاسوسی، تهدید اتباع چینی ساکن بریتانیا و سرقت مالکیت فکری ابراز نگرانی می‌کنند.

آقای استارمر رویکردی عمدتا عمل‌گرایانه داشت و تلاش کرد میان منافع اقتصادی و نگرانی‌های امنیتی تعادل برقرار کند. او نخستین نخست‌وزیر بریتانیا در هشت سال گذشته بود که به پکن سفر کرد. اکنون پرسش این است که آیا آقای برنام نیز همین راه را ادامه خواهد داد یا مسیر متفاوتی در پیش خواهد گرفت.

اگر آقای برنام دوباره به چین سفر کند، احتمالا تازه‌ترین طرح‌ها و پروژه‌های زیرساختی این کشور را هم به او نشان خواهند داد، طرح‌هایی که هم نشان‌دهنده جاه‌طلبی اقتصادی چین‌اند و هم بر ثبات و تداوم سیاسی آن تاکید دارند.

مقام‌های چینی تحولات را به‌دقت زیر نظر خواهند داشت. آن‌ها در ادامه تلاش‌های گسترده پکن برای بهبود تصویر چین در جهان، آقای استارمر را به بازدید از شهر ممنوعه بردند و ضیافتی مجلل برایش ترتیب دادند. پکن امیدوار بود بریتانیا و دیگر کشورها، چین را برخلاف آمریکا شریکی باثبات و قابل اعتماد بدانند.

اما تغییرات پیاپی سیاسی در لندن باعث سرخوردگی و نارضایتی در پکن شده است.

برخی تحلیلگران چینی، تغییرات پیاپی نخست‌وزیران بریتانیا را نشانه بی‌ثباتی می‌دانند. ژانگ جیان از موسسه روابط بین‌الملل معاصر چین نیز می‌گوید این وضعیت بازتاب «بحران هویت» بریتانیا پس از برگزیت است.

روسیه: مسکو انتظار ندارد روابط با بریتانیا تغییر کند

جیمز لندیل، خبرنگار امور دیپلماتیک از مسکو

در روسیه اغلب بریتانیا را «دشمن شماره یک» این کشور می‌خوانند. یکی از دلایل این نگاه، حمایت نظامی و مالی مستمر بریتانیا از اوکراین است.

بهبود چشمگیر روابط آمریکا و روسیه در دور دوم ریاست‌جمهوری آقای ترامپ نیز باعث شده بریتانیا بیش از پیش هدف خشم کرملین قرار گیرد.

روزنامه‌های روسیه بر این باورند که نخست‌وزیر آینده بریتانیا را به‌خوبی می‌شناسند. روزنامه دولتی «راسیسکایا گازتا» آقای برنام را «منتقد همیشگی روسیه» توصیف کرده و نوشته است که او بارها از غرب خواسته موضع سخت‌گیرانه‌تری در برابر مسکو در پیش بگیرد.

آقای برنام ماه گذشته در شبکه‌های اجتماعی یادآوری کرد که در سال ۲۰۱۴ با اشغال کریمه به دست روسیه مخالفت کرده، با میزبانی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ در روسیه مخالف بوده و از سال ۲۰۲۲ نیز از اوکراین و شهرداران این کشور حمایت کرده است.

کرملین انتظار ندارد با تغییر نخست‌وزیر در بریتانیا، سیاست این کشور در قبال روسیه تغییر کند. دمیتری پسکوف، سخنگوی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، می‌گوید آقای استارمر در روابط روسیه و بریتانیا «عملکرد قابل توجهی نداشته است» و او را متهم می‌کند که «این روابط را در پایین‌ترین سطح ممکن نگه داشته است».

آقای پسکوف درباره آقای برنام صریح می‌گوید: «بعید است هیچ‌ یک از چهره‌های سیاسی بریتانیا درباره روابط با روسیه، موضعی متفاوت از کی‌یر استارمر داشته باشند.»

یکی از دلایلش این است که با وجود آشفتگی‌های سیاسی سال‌های اخیر در بریتانیا، حمایت این کشور از اوکراین و دشمنی روسیه با بریتانیا تقریبا بدون تغییر باقی مانده است.

اوکراین: نگرانی کی‌یف از بی‌ثباتی سیاسی بریتانیا

سارا رینسفورد، خبرنگار اروپای شرقی از کی‌یف

اوکراین به‌زودی با پنجمین نخست‌وزیر بریتانیا از زمان آغاز جنگ تمام‌عیار روبه‌رو خواهد شد.

در کی‌یف نسبت به پیامدهای بی‌ثباتی سیاسی در بریتانیا نگرانی وجود دارد. اوکراین برای مقابله با جنگی که در قلب اروپا جریان دارد، به حمایت و توجه مداوم متحدانش نیاز دارد. این کشور همچنین انتظار دارد بریتانیا، همان‌طور که وعده داده است، کمک‌های نظامی، ارسال پهپادها و حمایت اقتصادی خود را «تا هر زمان که لازم باشد» ادامه دهد.

اما حمایت بریتانیا از اوکراین از زمان نخست‌وزیری بوریس جانسون، نخست‌وزیر این کشور پس از آغاز جنگ تمام‌عیار، تا دوره کی‌یر استارمر، چهارمین نخست‌وزیر، بدون تغییر ادامه یافته است. آقای جانسون در اوکراین آنقدر محبوب بود که حتی کیکی را به نام او نام‌گذاری کردند.

با توجه به اظهارنظرهای گذشته آقای برنام، بعید به نظر می‌رسد این حمایت در دوره نخست‌وزیری او تغییر کند.

در مجموع، هنوز روشن نیست اولویت‌های سیاست خارجی آقای برنام چه خواهد بود. اما از نظر اوکراین مهم است که نخست‌وزیر جدید تهدید روسیه علیه غرب را جدی بگیرد و همچنان به حمایت از اوکراین برای دفاع از خود و اروپا متعهد بماند.

اتحادیه اروپا: نگرانی اروپا از هزینه‌های دفاعی بریتانیا

کاتیا آدلر، سردبیر حوزه اروپا از بروکسل

در آن سوی کانال مانش، بی‌ثباتی سیاسی اخیر بریتانیا را اتفاقی منحصر به این کشور نمی‌دانند و معتقدند لندن هم حالا به جمع دیگر پایتخت‌های پرآشوب اروپا پیوسته است. دولت‌های آلمان، دانمارک، فرانسه و چند کشور دیگر نیز این روزها با تنش‌ها و اختلاف‌های سیاسی جدی روبه‌رو هستند.

کشورهای اتحادیه اروپا می‌خواهند بدانند آیا آقای برنام نیز مانند آقای استارمر برای بهبود روابط اقتصادی با این اتحادیه جدیت دارد و آیا حاضر است از خطوط قرمزی که حزب کارگر تاکنون تعیین کرده است کوتاه بیاید یا نه. این خطوط قرمز شامل مخالفت با آزادی رفت‌وآمد، بازگشت بریتانیا به اتحادیه گمرکی اروپا و پیوستن دوباره به بازار واحد است.

در حوزه دفاعی نیز متحدان اروپایی با نگرانی منتظرند ببینند آیا بریتانیا به تعهد خود در ناتو پایبند خواهد ماند و تا سال ۲۰۳۵ هزینه‌های دفاعی‌اش را به ۳/۵ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش خواهد داد یا نه.

به نظر می‌رسد آقای برنام برای اداره مسائل داخلی بریتانیا اولویت‌های روشنی دارد. با این حال، در جهانی بی‌ثبات که با تهدیدهای چین و روسیه، نیاز مداوم اوکراین به حمایت و رویکرد اغلب خصمانه رئیس‌جمهور آمریکا روبه‌رو است، پرسش اصلی اروپا این است که آیا نخست‌وزیر جدید بریتانیا امنیت این قاره را نیز در شمار اولویت‌های خود قرار خواهد داد؟

فرانسه امیدوار است برنام نگاهی شبیه استارمر به جهان داشته باشد

هیو اسکوفیلد، خبرنگار بی‌‌‌بی‌سی در پاریس

آقای برنام در دوران فعالیت سیاسی خود کمتر با مسائل خارج از بریتانیا سروکار داشته است، بنابراین طبیعی است که در دیگر کشورها نیز شناخت چندانی از او وجود نداشته باشد.

این موضوع به‌ویژه درباره فرانسه صدق می‌کند، چون در این کشور تقریبا هیچ‌ کس نمی‌داند نخست‌وزیر جدید بریتانیا چه برنامه‌ای برای سیاست خارجی خواهد داشت.

ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در تنها اظهارنظر رسمی درباره این موضوع، برای آقای برنام آرزوی موفقیت کرد و گفت امیدوار است بریتانیا از «بیشترین ثبات ممکن» برخوردار باشد.

دولت فرانسه احتمالا در جریان قرار گرفته است که آقای برنام، دست‌کم به طور کلی، گرایش مثبتی به اروپا دارد، اما آگاهانه از بازگشت بریتانیا به اتحادیه اروپا حمایت نمی‌کند. از این نظر تفاوت چندانی با آقای استارمر ندارد که در دوران نخست‌وزیری او روند «بازسازی» روابط با اتحادیه اروپا آغاز شده بود.

دولت فرانسه خواهان ادامه این روند و همچنین همکاری بیشتر با بریتانیا برای جلوگیری از عبور مهاجران با «قایق‌های کوچک» از کانال مانش خواهد بود.

پاریس همچنین می‌خواهد همکاری‌های دفاعی دو کشور به شکلی آرام اما پیوسته گسترش پیدا کند. همکاری آقای استارمر و آقای مکرون در هماهنگ کردن مواضع دو کشور درباره اوکراین و تنگه هرمز نیز موثر بوده است.

هند: مهم‌ترین دغدغه دهلی ادامه سیاست‌های کنونی است

آزاده مشیری، خبرنگار حوزه جنوب آسیا در دهلی

آقای برنام در هند تا حد زیادی چهره‌ای ناشناخته است. اما یک دیپلمات باسابقه به من گفت دهلی با نخست‌وزیران دیگری که در یک دهه گذشته یکی پس از دیگری در بریتانیا روی کار آمده‌اند نیز چندان «آشنا» نبوده است.

این جابه‌جایی‌های پیاپی کاملا با تسلط پایدار حزب بهاراتیا جاناتا بر سیاست هند در تضاد است. نارندرا مودی، رهبر این حزب، اکنون بیش از یک دهه است که قدرت را در دست دارد. اینکه این ثبات سیاسی نقطه قوت به شمار می‌آید یا نقطه ضعف، تا حد زیادی به گرایش سیاسی افراد در هند بستگی دارد.

مقام‌های هندی فعلا از اظهارنظر علنی خودداری کرده‌اند. در دهلی این گمان وجود دارد که تحولات سیاسی بریتانیا هنوز به پایان نرسیده باشد. یاشواردان کومار سینها، کمیسر عالی پیشین هند در بریتانیا، آقای برنام را «رهبری محبوب» توصیف کرده است که با حزب دست راستی ریفورم یوکی روبه‌رو است، حزبی که جان گرفته و به رقیبی جدی تبدیل شده است.

برای دهلی، مهم‌تر از هر چیز تداوم سیاست‌ها است و مقام‌های هندی بیش از شخصیت افراد، بر خود سیاست‌ها تمرکز خواهند کرد. شیام ساران، دبیر پیشین وزارت خارجه هند، به من گفت دیدگاه غالب این است که روابط بریتانیا و هند در «مسیری رو به رشد» قرار دارد.

در صدر اولویت‌های دهلی، اجرای توافق تجارت آزاد بریتانیا و هند قرار دارد که قرار است از ماه ژوئیه به اجرا درآید. دولت هند همچنین هرگونه تغییر در مقررات مهاجرتی، به‌ویژه مقررات مربوط به دانشجویان هندی و نیروهای متخصص، را به‌دقت دنبال خواهد کرد.

اندی برنام درباره ایران چه گفته است؟

اندی برنام پیشتر درباره احتمال کشیده شدن بریتانیا به جنگ با ایران هشدار داده است. آقای برنام در گفت‌وگویی با رادیو بی‌بی‌سی منچستر در ۵ مارس ۲۰۲۶، تشدید تنش با ایران را با فضای پیش از جنگ عراق مقایسه کرد و گفت نباید «اسیر هیجان لحظه‌ای شد».

این موضع با پشیمانی بعدی آقای برنام از حمایت از حمله سال ۲۰۰۳ به عراق سازگار است و احتمال دارد احتیاط امروز او هم ریشه در همان تجربه داشته باشد.

آقای برنام همچنین جنگ ایران را نشانه‌ای از خطرناک‌تر شدن جهان دانسته و گفته است بریتانیا باید توان دفاعی خود را تقویت کند.

آقای برنام در ژوئیه ۲۰۲۶ گفت که بریتانیا باید «قدرت سخت» خود را تقویت کند و ظرفیت صنایع دفاعی‌اش را دوباره افزایش دهد. او جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را در کنار حمله روسیه به اوکراین و حملات سایبری گسترده، نشانه‌ای از خطرناک‌تر شدن جهان دانست.