ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ መዓልቲ 7000 ስድሪ ምጕዓዝ ሓይሊ ሓንጎልካ ንምዕባይን ካብ ዝተፈላለዩ ሕማማት ንምክልኻልን እኹል ክኸውን ከምዝኽእል ሓደ ዓቢ መጽናዕቲ ይሕብር።

መዓልታዊ 7000 ስጕሚ ኣብ ጥዕናኹም ዘለዎ መኽሰብ ትፈልጡዶ?

ኤን.ኤች.ኤስ. ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ሰሙናት ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት እንግሊዝ ፍቓድ ዘይተውሃቦ መድሃኒት ዝተውሃቦም 38 ሰባት ናይ ምምራዝ ሓደጋ ከምዘጋጠሞም ገሊጹ።

ምዕጣር ቆርበት ገጽ ንምውጋድ ዝተሓከሙ ልዕሊ 30 ሰባት ተመሪዞም

እዚ ብኖቫርቲስ ዝተበሃለ ትካል ዝተሰርሐ ሓድሽ መድሃኒት፡ ብሰብ መዚ ስዊዝ ወግዓዊ ኣፍልጦ ተዋሂብዎ ኣብ ውሑዳት ሰሙናት ናብቲ ብዓሶ ኣዝዩ ዝተጠቕዐ ዞባታታን ሃገራትን ክዝርጋሕ'ዩ።

ንዕሸላትን ህጻናትን ዝወሃብ ፈላማይ መድሃኒት ዓሶ

ዝበቘለ ድንሽን ሽጉርቲን ምብላዕ ጸገም ኣለዎ ድዩ?

እንግሊዛውያን ሓካይም፡  ኣብ ከስዐ ወዲ ሰብ ብምዃን ንኽፍወስ ዘጸግም ረኽሲ ዝፈጥሩ ባልዓት ንምጥፋእ ካብ ቀልቀል ሰብ ብዝተሰርሐ ከኒና ይፍትኑ ከምዘለዉ ኣፍሊኦም።
እቲ ከኒና ዝተሰርሓሉ ቀልቀል ካብ ኣዝዩ ጥዑይ ውልቀ ሰብ ብልግሲ ዝተረኸበ ኮይኑ ባክተርያ ተሓዊስዎ ብዛሕሊ ዝደረቐ'ዩ።
እቶም ሓካይም፡ እዚ ፈተነ ነቶም ጸረ ባክተርያ መድሃኒታት ናይ ምጽዋር ዘጥረዩ ባልዕ ንምጥፋእ ዝግበር ዘሎ ፈተን ከምዝኾነ ገሊጾም።


ካብ ቀልቀል ሰብ ብዝተሰርሐ ከኒና ንሓደገኛታት ውሽጣዊ ባልዓት ንምጥፋእ ይፍተን ኣሎ

ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ሕማም በዲዶ ህበይ (ሞንኪፖክስ) ዝተለኸፈ ሓደ ሰብ ህይወቱ ከምዝሓለፈ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣፍሊጡ።

ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ሕማም በዲዶ ህበይ ሞት ሓደ ሰብ ተመዝጊቡ

ኣብ ምምሕዳር ሰሜን ቓዛ ናይ መወዳእታ ኣገልግሎት ጥዕና ትህብ ዝነበረት ሆስፒታል፡ ሰራዊት እስራኤል ብቕልጡፍ ክወጽእ ድሕሪ ምእዛዙ ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ምዃና ዳይረክተር እቲ ሕክምና ገሊጹ።
ዶክተር መሓመድ ሳልሃ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሕሙማት ድሕሪ ናይ "ክልተ ሰሙን ከበባ" ብሓሙስ ምሸት ካብታ ኣብ ጃባልያ እትርከብ ሆስፒታል ኣል-ዓውዳ ብሓይሊ ከምዝወጽኡን ብምግላጽ፡ ሕጂ "ኣብ ሰሜን ቓዛ ዝሰርሕ ትካል ጥዕና ከምዘየለን" ሓቢሩ።


ኣብ ሰሜን ቓዛ ሓንቲ ተሪፋ ዝነበረት ሆስፒታል ብትእዛዝ እሰራኤል ተዓጽያ

ካትሪን መንግኣኒ፡ ከምቲ ዓመት መጸ እትገብሮ በዓል ልደት ከተኽብር ምስ ስድራኣ ናብ ዓዳ ምስ ገሸት፡ ንህይወታ ንሓዋሩ ዝቐየረ ፍጻመ ኣጋጠማ። ወለዳ፡ ናብ ዓዶም ኣብ ዝኸድሉ ብሓደ ሓኪም ክትክንሸብ መደብ ኣውጺኦም ጸንሑዋ።

ኬንያ፡ 'ንበዓል ልደት ናብ ዓደይ ምስ ከድኩ ተኸንሺበ'

ካብ ከባቢ ካርቱም ወጻኢ፡ ኣብ ሰሜንን ደቡብን ሱዳን'ውን በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ከም ዝተጠቕሱ ማዕከን ዜና ኤኤፍፒ ሓቢሩ።

ቅልውላው ጥዕና ሱዳን፡ ኣብ ርእሲ ዘላታ ተወሰኸታ

ሰብመዚ ጥዕና እታ ሃገር ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ፡ እቲ ቫይረስ ዝተረኽቦም ህፃንን ኣዲኡን፡ ተነፂሎም [ተወሺቦም] ዘድልይ ሕክምናዊ ክንክን ይግበረሎም  ከምዘሎ ኣፍሊጦም።

ኢትዮጵያ፡ ኣብ ሓንቲ ኣደን ወዳን በዲዶ ህበይ ተረኺቡ - ብኸመይከ ይመሓላለፍ?

ልዑል ጸቕጢ ደም ብኣግኡ ንምፍላጥ ውጽኢታዊ ምሕደራን ስሩዕ ምክትታል ምዝውታር  ኣገዳሲ እዩ።

ጸቕጢ ደምኩም ንቡር ድዩ? ክትፈልጡ ነዚ መገዲ ፈትኑ

ብዙሓት ዓለም ለኻዊ መምርሕታት፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ መዓልቲ ከባቢ ክልተ ሊትሮ ማይ፡ ደቂ ተባዕትዮ ድማ ኣብ መዓልቲ 2.5 ሊትሮ ማይ ክሰትዩ ይመኽሩ።

ልዕሊ ዓቐን ማይ እንተሰቲኹም እንታይ ትዀኑ?

 ኬነዲ ብዛዕባ ዕምቆት ናይቲ ምርምር ምስ ፎክስ ኒውስ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ 'ጽልዋ ክታበት ኣብ ኦቲዝምን' 'መንቀሊ ኦቲዝም ክኾኑ ዝኸእሉ ኩሎም ጉዳያትን' ክንድህስሶም ኢና ክብል እቲ ምኒስተር ጥዕና ገሊጹ።

ይኩን እንበር ማሕበር ኦቲዝም ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውጥን ኬነዲ "ጎዳኢ መደናገርን ዘይክውንነታውን እዩ" ብምባል ተቓዊምዎ።



ጠንቂ 'ኦቲዝም' ግን እንታይ እዩ?

ኣብ ኣመሪካ ዝሕተም መጽሔት 'ደርማቶሎጂክ ሰርጀሪ' ዘውጽኦ ጸብጻብ ከምዘመልክቶ፡ ካብ 18 ክሳብ 29 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ እቶም 16 ሚእታዊት ምምላጥ የጋጥሞም።
ኣብ 30 ክሳብ 39 ዓመት ኣብ ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ 30 ሚእታዊት ክኸውን ከሎ፡ ኣስታት ፍርቂ ካብቶም ካብ 40 ክሳብ 49 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ ድማ ምብራሕ ጸጉሪ ርእሲ የጋጥሞም።

ምምላጥን ምርጋፍን ጸጕሪ ንምግታእ ይከኣልዶ፡ ምትካል ጸጕሪኸ መፍትሒ ድዩ?

ኣመሪካውያን ብዛዕባ ፖሊሲታት ወጻኢ ትራምፕ እንታይ ይሓስቡ?

ማይ ኣብ ጥርሙዝና ንገለ መዓልታት ምግዳፍ ባክተርያ ንኽዓብዩ ምቹእ ኩነታት ከምዝፈጥር ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዩኒቨርሲቲ ሌስተር ተሓጋጋዚት ፕሮፌሰር ክሊኒካዊ ማይክሮባዮሎጂ ፕሪምሮዝ ፍሪስቶን ትዛረብ።
ረኽሲ ደቂ ሰባት ከስዕቡ ዝኽእሉ ባክተርያታት ኣብ ከባቢ 37C (98F) ከምዝራብሑ እተረድእ ፍሪስቶን፡ ኣብ ብመጠን ናይ ገዛ ሙቐት ማለት ከባቢ 20C (68F) እውን ክበዝሑ ይኽእሉ።

ኣገዳሲ ጥንቃቐ! ማይ እንሕዘሉ ጥርሙዝ ብዝግባእ'ዶ ነጽርዮ?  

መብዛሕትኡ ግዜ፡ እቲ "ፈሳሲ ወርቂ" እዩ ዝብሃል። ገለ ክኢላታት ከይተረፈ ምንጪ "ስሕበት ሓይሊ" ምዃኑ ይዛረቡ።  ጸባ ጡብ ንህጻናት መኣዛታትን ተፈጥሮኣዊ ዓቕሚ ምክልኻል ሕማማት ከዕብዩን ከም ዝገብርን ንዕብየቶም ኣገዳሲ ምዃኑን ተመራመርቲ ይሰማምዑ። ንዓበይቲ ኸ?


መንእሰያት ስለምንታይ ጸባ ጡብ ኣደ ይሰትዩ ኣለዉ?

ህንዳዊ ወዲ 18 ዓመት ላሊቲ ፓቲዳር ልዕሊ 95 ምኢታዊት ገጹ ብጸጉሪ ዝተሸፈነ ስለዝኾነ ደቂ ክፍሉ ይፈርሕዎ ከምዝነበሩ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

'ገጸይ ምሉእ ብጸጉሪ ዝተሸፈነ ስለዝኾነ ሰባት ይፈርሑኒ'

ቫጂኖሲስ ኣብ ርሕሚ ጓልኣንስተይቲ ንዝረኣይ ዘይምዕሩይነት ዝገልፅ እንትኾን፡ ባክቴርያዊ ቫጂኖሲስ (ቢቪ) ድማ ኣብ ርሕሚ ደቂኣንስትዮ ዘሎ ተፈጥርኣዊ ባክቴርያ እንትዛባዕን ጐዳእቲ ባክቴርያታት እንትምዕብሉን ዘጋጥም ፈሳሲ እዩ።

ካብ ርሕሚ ብዛዕባ ዝፈስስ ዘይልሙድ ፈሳሲ እንታይ ትፈልጡ?

ንጳጳስ ፍራንሲስ ዘጥቅዐ ድርብ ሕማም ሳንቡእ እንታይ'ዩ፡ ነዚ ሕማም ዝያዳ ዝቃላዕ መን'ዩ?

'ሰበይተይ ንጾታዊ ርክብ ትፈርሕ፡ ኣነ ግን ንሞት እፈርሕ' 

ከም ዝንባለ ፍጽምና፡ ሕሉፍ ምዝባዕ ኣመጋግባ ወይ ዝተዛብዐ ኣመጋግባ ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ከምኡ’ውን ንገዛእ ርእስና ዘለና ድኹም ኣረኣእያ ተደሚሮም፡ ናብ ኣድላዪ ዘይኰነ ቅዲ ኣመጋግባ ክመርሑና ከምዝኽእሉ መጽናዕትታት የመልክቱ።  

ክብደት ንምንካይ እንኽተሎ ስርዓት ኣመጋግባ  ሓደጋ ኣለዎ ድዩ?

ሕማም ረሲዕ ምስ ምንቁልቋል ንጥፈታት ሓንጎል ዝተኣሰሰር 'ሲንድሮም' (ምትእስሳር ዘለዎም ዝተፈላለዩ ምልክታት) እዩ።

ሕማም ረሲዕ ኣብ መንእሰያት ከም ዘጋጥም ትፈልጡዶ?

ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር እቲ ብሕማም ኢቦላ ከምዝተለኸፈ ዝተረጋገጸ ውልቀሰብ ብርቱዕ ረስኒ፡ ብርቱዕ ቃንዛ ኣፍልብን ሕጽረት ምስትንፋስን ዝኣመሰሉ ምልክታት ድሕሪ ምርኣይ ኣብ ኩሉ ኣካላቱ ብርቱዕ መድመይቲ ምስ ኣጋጠሞ ንሞት ከምዝተቓለዐ ኣፍሊጡ።

ውድብ ጥዕና ዓለም