'ሓላፍነት ዝጐደሎ ባህሪ ሩስያ ንኩላትና ሓደጋ'ዩ'- ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 31 መጋቢት 2026ዱባይ፡ ነዳዲ ዝጸዓነት ታንከር ብመጥቃዕቲ ድሮን ኢራን ተቓጺላ

   ክልተ ሚልዮን በርሚል ነዳዲ ዝጸዓነት ታንከር፡ ኣብ ዱባይ ተጸጊዓ ኣብ ዝነበረትሉ ብመጥቃዕቲ ድሮን ኢራን ተወቒዓ ተቓጺላ።

   ብዘይካ’ዚ፡ ድሮን ኢራን ትማሊ ኣጋ ምሸት ኣብ ከተማ ሻርጃ ንቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ቴሌኮሙኒኬሽን ቱራያ ዒላማ ከም ዝገበረት ንሰብ መዚ ኢማራት ጠቒሶም፡ ዝዀነ መጕዳእቲ ከም ዘይተመዝገበ ግን ሓቢሮም።

   ኣብ ስዑዲ ዓረብ፡ ካብ ዝወደቐት ድሮን ዝተፈጥረ ስኩጆ ሽዱሽተ ኣባይቲ ተሃስዮም፣ ዝኾነ ሰብ ግን ከም ዘይተጎድአ በዓል መዚ ምክልኻል ሲቪል እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።

   ሰራዊት ኩዌት እውን ሎሚ ንግሆ ኣብ ልዕሊ ግዝኣቱ ንዝፍጸም መጥቃዕቲ ድሮናትን ሚሳይላትን ይዓግት ከምዘሎ ኣብ ኣፍሊጡ’ሎ።

   ከምኡ'ውን፡ ኣብ ዱባይ፡ ኣጋ ወጋሕታ፡ ካብ ዝተዓግተ ሚሳይል ዝወደቐ ስብርባር ባርዕ ተላዒሉ። ኣብ ከባቢ ኣል-ባድያ ኣብ ጥቓ ሓደ ነበርቱ ገዲፎምዎ ዝኸዱ ገዛ ብሰንኪ ዘጋጠመ ፍጻመ፡ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝቘሰሉ ቤት ጽሕፈት ሚድያ ዱባይ ሓቢሩ።

2. 31 መጋቢት 2026እቲ ውግእ መዓስ እዩ ክውዳእ?, ክንፈልጦ ዘድልየና ኣርባዕተ ነገራት፤

   ቀዳማይ ምኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ነታንያሁ፡ እቲ ኲናት “ኣሽሓት” ኣባላት ሓለዋ ሰውራ ኢራን ከም ዝቐተለን፡ ሃገሩን ኣመሪካን “ኢንዱስትሪ ኣጽዋር ንምውዳእ ... ንባዕሉ ምሉእ ትካል ኒዩክለራዊ መደብን ምድምሳስ ቀሪበን ኣለዋ” ክብል ገሊጹ።

   ኣብ መላእ እቲ ዞባ መጥቃዕቲታት ይቕጽል ኣሎ።

   ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል ካብ ኢራን ናብ እስራኤል ገጹ ዝተወንጨፉ ሚሳይላት ድሕሪ ምልላዩ ኣብ ሰዓታት ኣብ ልዕሊ ቴህራን ሓድሽ ማዕበል መጥቃዕቲ ከም ዝተጀመረ ሓቢሩ።

   ኣብ መላእ ወሽመጥ ዓረብ እውን መጥቃዕቲታት ቀጺሉ ኣሎ፣ ኣብ ዱባይ ሓዊሱ፡ ሰበስልጣን እታ ሃገር ድሕሪ መጥቃዕቲ ድሮናት ኢራን ሓንቲ ታንከር ነዳዲ ከም ዝተቓጸለት ይገልጹ።

   ኢራን፡ ኣብ

   መጻብቦ ሆርሙዝ ክፍሊት ክትገብር መደብ ኣለዋ።

   ኮሚተ ፓርላማ ኢራን፡ ኣብቲ መጻብቦ ኣብ ልዕሊ ዝሓልፋ መራኽብ ክፍሊት ንምስላዕ ዝተሓሰበ መደብ ከም ዘጽደቐ፡ ምስ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኮር ዝተኣሳሰር ማዕከን ዜና ፋርስ ሓቢሩ።

   ብመሰረት እቲ ውጥን፡ መራኽብ ኣመሪካን እስራኤልን፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣብ እገዳ ዝተሳተፋ ሃገራት፡ በቲ መጻብቦ ከይንቀሳቐሳ ክኽልከላ እየን።

   ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩቢዮ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ፡ “በዚ ይዅን በቲ ዳግማይ ክኽፈት'ዩ” ይብል።

   ብመሰረት ጸብጻብ ዎል ስትሪት ጆርናል፡ ትራምፕ - ዋላ’ውን መጻብቦ ሆርሙዝ ብሰፊሑ ይተዓጾ ‘ምበር፡ ኣንጻር ኢራን ዝካየድ ዘሎ ወተሃደራዊ ወፍሪ ከብቅዕ ድሉው ምዃኑ ንተሓጋገዝቱ ገሊጹ።

   ብዛዕባቲ ብጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ማርኮ ሩቢዮ ዝተዋህበ - መጻብቦ ሆርሙዝ በዚ ይዅን በቲ ክኽፈት እዩ ንዝበሎ መብርሂ ክህበሉ ተሓቲቱ እዩ።

3. 31 መጋቢት 2026ትራምፕ፡ ሆርሙዝ ዋላ ኣይከፈት ኲናት ክውዳእ ከም ዝደሊ ተገሊጹ

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ዋላ’ኳ መጻብቦ ሆርሙዝ ብዝሰፍሐ ክፋሉ ይተዓጾ፡ ንሱ ግን ነቲ ኣንጻር ኢራን ዝግበር ወተሃደራዊ ወፍሪ ደው ክብል ከም ዝደሊ ንመሳርሕቱን ኣማኸርቱን ገሊጹሎም ክብል ጋዜጣ ዎል ስትሪት ጆርናል ከም ኣቃሊሑ።

   እቲ ጋዜጣ ንሰበስልጣን ምምሕዳር ዋሽንግተን ጠቒሱ ከም ዝሓበሮ፡ ነቲ ወሳኒ ማያዊ መስመር ዝዀነ ሆርሙዝ ንምኽፋት ዝግበር ወተሃደራዊ ተልእኾ፡ ነቲ ግጭት ካብ ዝተሓሰቦ ግዜ ብኣርባዕተ ክሳዕ ሽዱሽተ ሳምንቲ ከናውሖ ከም ዝኽእል፡ ፕረዚደንትን ተሓጋገዝቱን ገምጊሞም እዮም ይብል።

   ኣብ ክንድኡ፡ ኣብ ሓይሊ ባሕርን ሓይሊ ሚሳይላትን ኢራን ከቢድ ጉድኣት ወሪዱ እዩ ብዝብል ገምጋም፡ ነቲ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ኣብ መወዳእታ ንምብጻሕ ይሓስብ ከም ዘሎን ንኢራን መስመር ዳግማይ ንምኽፋት ብዲፕሎማስያዊ መንገዲ ጸቕጢ ክገብር ከም ዝሓይሽን ኣብ ዝብል ሓሳብ ምብጽሑ ይገልጽ።

   ቢቢሲ ካብ ዋይት ሃውስ ርእይቶ ንምርካብ ፈቲኑ እዩ።

4. 31 መጋቢት 2026መንገዲ ኣየር ደ.ኮርያ ብሰንኪ ቅልውላው ነዳዲ ህጹጽ ስጕምቲ ይወስድ

   ሃገራዊ መንገዲ ኣየር ደቡብ ኮርያ፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተፈጢሩ ዘሎ ቅልውላው ዋጋ ነዳዲ ጀት እናወሰኸ ይኸይድ ስለ ዘሎ፡ ነዚ ጽልዋን ቍጠባዊ ውድቀትን ንምምምካት ህጹጽ ስጕምቲ ይወስድ ከም ዘሎ ገሊጹ።

   ምክትል ዋና ኣካያዲ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር ዉ ኪ-ሆንግ ቢቢሲ ኣብ ዝረኣዮ ውሽጣዊ መዘክር ንኣባላት ሰራሕተኛታት ኣብ ዝጸሓፎ መተሓሳሰቢ፡ ዋጋታት ነዳዲ ካብ ዝተቐመጠ ውጥን ንግዲ ናይቲ መንገዲ ኣየር ልዕሊ ዕጽፊ ከም ዝዓበየን ብሰንኩ ድማ “ወርሓዊ ጾር ወጻኢታት ነዳዲ እናዓበየ ይኸይድ ስለ ዘሎን” ምዃኑ ገሊጹ።

   እቲ ትካል ምርግጋእ እቲ መንገዲ ኣየር ንምርግጋጽ ፋይናንስያዊ ውጥናቱ ንምምሕዳር ካብ ሚያዝያ ጀሚሩ “ውሽጣዊ ስጕምትታት ምንካይ ወጻኢታት” ክወስድ ምዃኑ ወሃቢ-ቓል ኣየር ኮርያ ገሊጹ።

   ማእከላይ ዋጋ ነዳዲ ጀት ብ20 መጋቢት ናብ ኣስታት 200 ዶላር (151.45 ፓውንድ) ንሓደ በርሚል ከም ዝዓበየን እዚ ድማ ካብቲ ኣብ ለካቲት ዝነበረ ልዕሊ ዕጽፊ ምዃኑን ኣሃዛት ዓለምለኻዊ ማሕበር መጓዓዝያ ኣየር ይሕብር።

   ዘይተጻረየ ነዳዲ ካብቲ ቅድሚ ምጅማር ኲናት ዝነበረ ብልዕሊ 50% ክብ ኢሉ ይሽየጥ ብምህላዉ፡ ዋጋ ነዳዲ ጀት እናወሰኸ መጺኡ።

5. 31 መጋቢት 2026ስጳኛ፡ ኣብ ውግእ ኢራን ንዝሳተፋ ነፈርቲ ኣመሪካ ክሊኣየራ ዓጽያ

   ስጳኛ ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣብ ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕቲ ንዝሳተፋ ነፈርቲ ኣመሪካ ክሊኣየራ ከም ዝዓጸወት ምኒስተር ምክልኻልእታ ሃገር ማርጋሪታ ሮብለስ ገሊጻ።

   እታ ምኒስተር፡ “ወተሃደራዊ መዓስከራት ሞሮንን ሮታን ምስ ኲናት ኢራን ዝተኣሳሰር ዝዀነ ይዅን ተግባራት ከገልግሉ ኣይንፈቅድን ኢና፡” ብምባል፡ ስጳኛ “ነዚካብ መጀመርታ ንመንግስቲ ኣመሪካ ኣነጺራ እያ፡” ኢላ።

   ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጆሴ ማኑኤል ኣልባረስ፡ ዕላማ ናይቲ ውሳነ፡ “ነዚ ኲናት ንምጕህሃር ኣበርክቶ ንዘይምግባር እዩ፡” ክብል ኣነጺሩ።

   ሓደ ብዓል ስልጣን ምምሕዳር ኣመሪካ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሰራዊት ኣመሪካ፡ “ኣብ ትሕቲ እቲ ዝበገሶ ስርሒት ‘ኤፒክ ፉሪ’ ዕላማታቱ የዐውት ኣሎ፣ ስለዚ ካብ ስጳኛ ይዅን ካልእ ሓገዝ ኣየድልዮን እዩ፡” ኢሉ።

   ስጳኛ ካብ ፈለማኡ ነቲ ኲናት ብምዅናን ኣብ ጐድኒ ኣመሪካ ከም ዘየላ ዘነጸረት ኰይና፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ስጳኛ ንዂናት ኢራን ብምቅዋማ ምሉእ ንግዳዊ እገዳ ክገብረላ ምዃኑ ኣፈራሪሑ ነይሩ።

   ኣብ መወዳእታ ለካቲት እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ፡ ቀዳማይ ምኒስተር ስጳኛ ፔድሮ ሳንቸዝ፡ ሓደ ካብቶም ብዓውታ ነቲ መጥቃዕትታት ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተቓወመ ኰይኑ፡ ነቲ ተግባር ዘይሓላፍነታውን ዘይሕጋውን ክብል ገሊጽዎ ነይሩ።

   ኣብ ፈለማ መጋቢት እውን ሳንቸዝ ስጳኛ ነተን ኣብ ኣንዳሉስያ ዝርከባ ክልተ ብሓባር ዝመሓደራ ወተሃደራዊ መዓስከራት ሮታን ሞሮንን ኣመሪካ ከም ዘይትጥቀመሉ ሃገሩ ከም ዝኸልከለት ገሊጹ ነይሩ።

   ዝሓለፈ ረቡዕ ድማ፡ “ኵሎም ምስቲ ኣብ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ስርሒት ዝተኣሳሰሩ በረራታት - እንተላይ መስርሕ ምምላእ ነዳዲ ነፈርቲ” ክልኩል ምዃኑ’ውን ኣፍሊጡ ነይሩ።

6. 30 መጋቢት 2026ንኲባ ንምርዳእ ዝተበገሰት መርከብ ሩስያ ናብታ ደሴት ትጽጋዕ ኣላ

   ናብታ ኣብ ጸልማት ትርከብ ኲባ ነዳዲ ንምብጻሕ ዝተበገሰት መርከብ ሩስያ ኣብ ማያት እታ ሃገር ከምዝበጽሐት ተፈሊጡ።

   እታ "ህጹጽ ሰብኣዊ ጽዕነት" ነዳዲ ዝሓዘት መርከብ፡ ዝኾነት ሃገር ናብ ኲባ ነዳዲ ክትልእኽ ከምእትኽእል ፕረዚደንት ኣመሪካ ድሕሪ ምግላጹ'ያ ናብታ ሃገር ትጽጋዕ ዘላ።

   እዛ ኣስታት 100,000 ነዳዲ ከምዝጸዓነት ዝንገረላ ዘሎ 'ኣናቶሊ ኮሎድኪን' ዝተባህለት መርከብ ነቲ ኣብታ ነዳዲ ተሓሪሙዋ ዘሎ ኲባ ተፈጢሩ ዘሎ ከቢድ ቅልውላው ከተቃልል ትጽቢት ይግበረላ።

   ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ ናብታ ዴሳዊት ደሴት ነዳዲ ዝብሃል ኣይኣተወን።

   ቀንዲ ምንጪ ነዳዲ ኲባ ቨነዙዌል'ኳ እንተነበረት፡ ብ3 ጥሪ ናይዚ ዓመት ፕረዚደንት እታ ሃገር ዝነበረ ኒኮላስ ማዱሮ በቲ ዶናልድ ትራምፕ ዝኣዘዞ ወተሃደራዊ ስርሒት ተመንዚዑ ድሕሪ ምውሳዱ ናብታ ደሴት ዝኸይድ ዝነበረ ቀረብ ደው ኢሉ።

   ትራምፕ፡ ኣብ ልዕሊ ናብ ኲባ ነዳዲ ዝልእካ ሃገራት'ውን ቀረጽ ከንብር ከምዝኽእል ምጠንቃቑ'ውን ንኩነታት እታ ደሴት ኣግዲድዎ'ዩ።

   ብሰንኪ'ዚ፡ ኤለክትሪሲቲ ምሉእ ብምሉእ ዝጠፍኣሉ ኩነታት ከምዝተፈጥረን፡ ተቓውሞታት ከምዘስዓበን ይፍለጥ።

   ሚኒስተር ጸዓት ሩስያ ብዛዕባ'ቲ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ "ጸቕጢ እገዳ" ዘንቀሎ ጸገም ከምዝተፈጥረላ ብምግላጽ "ስለዚ ድማ ኢና ኣብዚ እዋን'ዚ ሰብኣዊ ቀረብ ናብ ኲባ ንሰድድ ዘለና" ክብል ተዛሪቡ።

7. 30 መጋቢት 2026ዒላማ ሚሳይላት ዝኾነ መጻረዪ ነዳዲ እስራኤል ሎሚ'ውን ጉድኣት ወሪዱዎ

   ኣብ ወደባዊት ከተማ ሃይፋ ዝርከብ መጻረዪ ነዳዲ እስራኤል ብናይ ሚሳይል መጥቃዕቲ ጉድኣት ወሪዱዎ ኣሎ።

   ሰብመዚ መጥፋእቲ ሓዊን ህጹጽ ረዲኤትን እታ ሃገር ከምዝበልዎ፡ ሓደ ፋብሪካን ናይ ነዳዲ ገንእን ብፍንጫል ናይቲ ብጸረ-ኣየር እስራኤል ዝተጠልፈን ሚሳይል ተሃሪሙ።

   ኣብ ሰብ ዝወረደ ጉድኣት ከምዘይነበረ ዝሓበሩ እቶም ሰብመዚ፡ እቲ ባርዕ ናብ ካልእ ከባቢ ከይላባዕ ይሰርሑ ምንባሮም ሮይተርስ ሓቢሩ። ሃለዋቶም ዘይተረኽበ ሰባት ከይህልዎ ሃሰስ ይብሉ ከምዘለዉ'ውን እቶም ሰብመዚ ጠቒሶም።

   እቲ ሚሳይል ካበይ ከምዝተወንጨፈ'ኳ ዛጊት ብንጹር እንተዘይተፈልጠ ሚሳይላትን ኢራንን ሕዝቦላህን ንሰሜናዊ እስራኤል ዒላማታት ክገብር ምጽንሑ ይፍለጥ።

   ቅድሚ ሓደ ሰሙን'ውን ኣብታ ወደብ ዝርከብ መጻረዪ ነዳዲ ግዳይ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ኢራን ኮይኑ ምንባሩ ይዝከር።

8. 30 መጋቢት 2026ሩስያ ብሪጣንያውያን ዲፕሎማሰኛታት ምብራር ትቕጽል

   ሩስያ፡ ሕነኣ ንምፍዳይ ንሓደ ብስለያ ዝኸሰሰቶ ብሪጣንያዊ ዲፕሎማሰኛ ካብታ ሃገር ክወጽእ ኣዚዛ።

   ፈደራላዊ ትካል ጸጥታ ሩስያ (ኤፍ-ኤስ-ቢ) ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ስሙ ብወግዒ ዘይተጠቕሰ ዲፕሎማሰኛ ናይ ሓሶት ሓበሬታ ብምሃብ ናብታ ሃገር ከምዝኣተወ ይኸስስ።

   እቲ ብሪጣንያዊ፡ ዝተዋህቦ ናይ ዲፕሎማሲ ፍቓድ ብምስራዝ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ክወጽእ'ዩ ተኣዚዙ ዘሎ።

   ኣፈኛ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ፡ ነቲ ክሲ 'ፍጹም ትርጉም ኣልቦ" ክብል ብምጻግ፡ ሩስያ "ኣብ ልዕሊ ብሪጣንያውያን ዲፕሎማሰኛታት "ደፋርን ዝተወሃሃደን ወፍሪ ምስርጣይ" ተካይድ ኣላ ክብል ብወገኑ ከሲሱ'ሎ።

   ኲናት ዩክረይን ኣብ 2022 ድሕሪ ምውልዑ፡ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዲፕሎማሰኛታተን ከባርራ ምጽንሐን ይፍለጥ።

   ለንደን ነቲ ሞስኮ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝኣወጀቶ ኲናት ብምቅዋም፡ ንኪቭ ዝለዓለ ወተሃደራዊ ደገፍ ካብ ዝህባ ዘለዋ ሃገራት ኣውሮጳ ኮይና'ላ። እዚ ድማ ንቤተመንግስቲ ክረምሊን ዘቐየመ ጉዳይ እዩ።

9. 30 መጋቢት 2026ኣብ ልዕሊ ሓይሊ ኣየር ዒራቕ መጥቃዕቲ ሚሳይል ተፈጺሙ

   ምኒስትሪ ምክልኻል ዒራቕ፡ ኣብ ሓይሊ ኣየር መሓመድ ዓላ ዝዓለበ ሚሳይል፡ ነፋሪት ውግእ ዒራቕ ከም ዘዕነወ ገሊጹ።

   ኣብቲ ኣብ ጥቓ ዓለማዊ መዓርፎ ነፈርቲ ባቕዳድ፡ ብኣቈጻጽራ እታ ሃገር ሰዓት 01፡55 ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ልዕሊ ህይወት ዘብጽሖ ጕድኣት ከም ዘየሎ ተገሊጹ።

   ምኒስትሪ ምክልኻል ዒራቕ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ኣብ ዘውጽኦ ሓድሽ ሓበሬታ፡ ነቲ "ንወተሃደራዊ ትካልን ዓቕሚ ምክልኻሉን ዒላማ ዝገበረ ፈራሕን ገበናውን ተግባር፡" ክብል ኮኒንዎ።

   ኣቐዲሙ፡ ሰራዊት ዓረብ ሶርያ፡ ኣብ ከባቢ ዶብ ዒራቕ ኣብ ዝርከብ ሓያሎ ወተሃደራዊ ነቝጣ ብድሮን ዝተፈጸመ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ከም ዝዓገቶ መንግስታዊ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።

10. 30 መጋቢት 2026ንደሴት ካርግ ምቍፅፃር፡ ንዕጫ መፃብቦ ሆርሙዝ ኣይክቕይሮን

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ "ኣብ ኢራን ዘሎ ነዳዲ ከግዕዞ" ከም ዝደሊ ይዛረብ ኣሎ።

    ከምቲ ኣመሪካ ኣብ ጥሪ ንፕረዚደንት ቬንዙወላ ኒኮላስ ማዱሮ ካብ ስልጣኑ ምስ ኣለየቶ ዝገበረቶ ማለቱ እዩ።

    ትራምፕ ንጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣመሪካ ነዚ ክትገብር እትኽእል፡ ነታ ማእከል 90 ሚእታዊት ሰደድ ነዳዲ ኢራን ዝዀነት፡ ኣብ ወሽመጥ ፋርስ እትርከብ ደሴት ካርግ ብምቍፅፃር እዩ።

    ደሴት ካርግ ምቍፅፃር ይከኣል ይኸውን፣ እንተዀነ ግን ከምቲ ኣብ ቬንዙወላ ዘጓነፈ ቀሊል ኣይኰነን ይብሉ - ተንታንቲ ጂአ-ፖለቲካ ቢቢሲ።

    ብዙሕ ሓይሊሰብ - እግረኛ - ምውፋር ዘድሊ ከም ዝዀነ፤ ከምኡ ኰይኑ’ውን ንዅነታት መጻብቦ ሆርሙዝ ዝቕይሮ ኣይኰነን።

    ንደሴት ካርግ ምቍፅፃር ዋላ እንተ ተኻእለ፡ ካብኣ እትወጽእ ዝዀነት መርከብ ሕዚ’ውን ካብ ኢራን ኣይተምልጥን ይብሉ።

11. 30 መጋቢት 2026ሃገራት ወሽመጥ ኣመና ተቓላዕቲ - ኣብ ህዝበን ዝወርድ ሳዕቤን ድማ ሰፊሕ

    ዶናልድ ትራምፕ ‘ነዳዲ ኢራን ክወስድ’ ምዃኑ ኣብ ዝገልጸሉ ዘሎ እዋን፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ብሳዕቤን ናይ ከምዚ ዝበለ ስርሒት ክጭነቓ ጀሚረን ኣለዋ።

    ንጹር መጥቃዕቲን መልሰ-መጥቃዕትን እዩ ዝካየድ ዘሎ፤ ትሕተ-ቕርጺ ጸዓት ኢራን ክውቃዕ እንከሎ፡ ወሽመጥ ዓረብ ከም ግብረመልሲ ሚሳይላትን ድሮናትን ኣብ መሰረተ-ልምዓቱ ክጽበ ግድን ኰይኑ’ሎ።

    ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ፡ እስራኤል ንትካል ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ ኢራን ዒላማ ድሕሪ ምግባራ፡ ኢራን ኣብ ቐጠር ንዝርከብ መሳለጥያ ፈሳሲ ባህሪያዊ ጋዝ ራስ ላፋን ኣጥቂዓ።

    ንለይቱ ሓደ መሳለጥያ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኢራን ተሃሪሙ፣ ነዚ ስዒቡ ድማ ሓደ ካብ መፈልፈሊ ሓይሊ ኤለክትሪክን መሳረዪ ማይ ጨውን ኩዌት ተሃሪሙ፡ ሓደ ህንዳዊ ሰራሕተኛ ከም ዝሞተን ኣብቲ መሳለጥያ ርኡይ ጉድኣት ወሪዱ።

    መራሕቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ነቲ መጥቃዕቲ ኰኒኖምዎ።

    ኣብ ትሕተ ቅርጺታት ጸዓት ዝፍጸም መጥቃዕቲታት ሳዕቤኑ ብደረጃ ዓለም ሓደገኛ ስለ ዝዀነ፡ ዕርገት እቲ ኵነታት ከቢድ ሻቕላ ፈጢሩ።

    ዞባ ወሽመጥ፡ ተፈጥሮኣዊ ጽሩይ ማይ ዝውሕደሉ ደረቕ በረኻ ስለ ዝዀነ፡ ማይ ባሕሪ ናብ ዝስተ ማይ ዝቕይሩ ኣማኢት መጻረዪ ትካላት፡ ነዚ ዘይምቹእ ክፋል ዓለም ንናብራ ዝከኣል ይገብርዎ።

    ኣብዚ ከባቢ፡ 90% ዝስተ ማይ ካብ ጨው ማይ ባሕሪ ተጻርዩ ዝቐርብ ብምዃኑ፡ እቶም መሳለጥያታት እንተ ተሰናኺሎም፡ ህዝቢ ኣመና ተቓላዓይ ምዃኑ ንጹር’ዩ፣ ኣብ መነባብሮ ዘስዕቦ ጽልዋ ድማ ዓቢ’ዩ።

12. 30 መጋቢት 2026ጉዳይ ዘተ ሰላምን ምድላው ወተሃደራት ኣመሪካን

    ስሞም ዘይተገልጸ ሰበስልጣን ኣመሪካ፡ ምድራዊ ስርሒት ንምክያድ ምድላዋት ይግበር ከም ዘሎ ኣብ ዝገልጽሉ ዘለዉ እዋን፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ግን ኢራን ንጠለባቱ ክትቅበል ቀሪባ ከም ዘላ ይገልጽ ኣሎ።

    ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰራዊት ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ኣብቲ ዞባ ከም ዘለዉን ፍሉያት ሓይልታትን ፓራቱፐርን ከኣ ኣብ መንገዲ ከም ዘለዉን ክንገር ጸኒሑ እዩ።

    ምምሕዳር ኣመሪካ፡ እቲ ፕረዚደንት፡ ነታ ቀንዲ ምንጪ ነዳዲ ኢራን ዝዀነት ደሴት ኻርግ ካብ ምሓዝ ክሳብ ነቲ ትራምፕ “ንዩክለሳዊ ዶሮና” ኢራን ዝብሎ ኣዝዩ ዝሃብተመ ዩራንየም ንምሓዝ ደፋር፡ ግን ከኣ ዘይእመን ስርሒት ንምክያድ ይሓስብ ከም ዘሎ ግልጺ ገይሩ እዩ።

    ትማሊ ምሸት ኣብ ኣየር ፎርስ ዋን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኢራን ከተረክባ ድልውቲ ምዃና - እንተ ዘይኰይኑ ድሕሪ ሕጂ ሃገር ከም ዘይትኸውን ገሊጹ።

    ኣፈኛ ባይቶ ኢራን መሓመድ ባቕር ጋሊባፍ፡ ትራምፕ ንዘተ ሰላም ከም መሸፈኒ ነቲ ዝሓስቦ ዘሎ ምድራዊ መጥቃዕቲ ይጥቀመሉ ከም ዘሎ ገሊጹ። ኢራን ኢዳ ከም ዘይትህብ ብምግላጽ፡ ወተሃደራቱ ድማ ነቶም ወተሃደራት ኣመሪካ ይጽበዩ ከም ዘለዉን ኣብ ገሃነብ ከም ዝስኽትቱዎምን ገሊጹ።

13. 30 መጋቢት 2026ስለምንታይ ደሴት ኻርግ ኣብ ዓይኒ ትራምፕ ኣትያ?

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሃገሩ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢራን እትርከብ ንእሽቶ ደሴት ኻርግ ክትሕዝ ከም እትኽእል ኣተንቢሁ ነይሩ።

    ትራምፕ ኣብቲ ብሰንበት ምስ ጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ ነዳዲ ኢራን "ክወስድ" ከም ዝደሊን ነዚ ድማ ንደሴት ኻርግ ንምሓዝ መደብ ከም ዘለዎን እዩ ገሊጹ። ኣተሓሒዙ ግን እቲ ስርሒት “ንዝተወሰነ እዋን ኣብኡ [ኣብ ደሴት ኻርግ] ንምጽናሕ እዩ፡” ኢሉ።

    ትራምፕ ብ13 መጋቢት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሓይልታት ኣመሪካ ኣብታ ደሴት ንዝነበረ ወተሃደራዊ ዒላማታት “ምሉእ ብምሉእ ከም ዝደምሰስዎ”፣ እንተዀነ ሰራዊት ኣመሪካ ንትሕተ-ቅርጺ ነዳዲ ዒላማ ካብ ምግባር ከም ዝተቘጠበ ገሊጹ።

    ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ፡ ማዕከን ዜና ኣመሪካ ኣክሲዮስ፡ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ኣፍልጦ ዘለዎም ኣርባዕተ ምንጭታት ብምጥቃስ፡ ኢራን መጻብቦ ሆርሙዝ ንኽትከፍት ጸቕጢ ንምግባር፡ ምምሕዳር ዋሽንግተን ነታ ደሴት ንምሓዝ ወይ ንምዕጻው ይሓስብ ከም ዘሎ ገሊጹ።

    ኣመሪካ ነታ ደሴት ትጥምተሉ ዘላ ምኽንያት፡ ንቝጠባዊ ህይወት ኢራን ዝዀነ ነዳዲ ቀንዲ ምንጪ ስለ ዝዀነት እዩ።

    ነዛ ደሴት ምሓዝ ማለት ድማ ንሰደድ ነዳዲ ኢራን ንምስንኻል ጥራይ ዘይኰነስ ምድራዊ መጥቃዕቲ ንምግባር መንገዲ ንምጽራግ ስለ ዘኽእል እዩ።

    ነታ ደሴት ምሓዝ፡ ንሓደ ቀንዲ ምንጪ እቶት እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ብኣድማዒ መንገዲ ክቘርጽን ንናይ ኲናት ዓቕሙ ዝጸሉን ምዃኑ ተንታኒ ጸጥታ ቢቢሲ ማይኪ ኬይ ይገልጽ።

    ዝዀነ ይዅን ስርሒት ኣመሪካ ነታ ደሴት ንምሓዝ ብተዛማዲ ንእሽቶ ክኸውን ይኽእል እዩ፤ እንተዀነ በዳሂ ክኸውን'ዩ ክብል ፖድካስተር ኣሮን ማክሊን ንቢቢሲ ገሊጹ።

14. 29 መጋቢት 2026ግጭት ማእከላይ ምብራቕ ናብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ይሰፍሕ, ጽማቝ ምዕባለታት'ዚ ዕለት

    ዕጡቓት ሑቲ-የመን ትማሊ ቀዳም ናብ እስራኤል መጥቃዕቲ ሚሳይል ድሕሪ ምክያዶም እቲ ኲናት ዝያዳ ይሰፍሕ’ሎ።

    እቲ ብኢራን ዝድገፍ ዕጡቕ ጉጅለ፡ ብቀይሕ ባሕሪ ንዝሓልፋ መራኽብ ከጥቅዕ እንተ ጀመሩ፡ ካልእ ሕማም ርእሲ ዓለማዊ ዕዳጋ ክኸውን ይኽእል’ዩ።

    ፔንታጎን፡ ኣብ ኢራን ንናይ ሰሙናት ምድራዊ ስርሒታት ይሸባሸብ ከምዘሎ፡ ጋዜጣ ዋሽንግተን ፖስት ጸብጺባ። ትራመፕ ነቲ ዕማም ዘፅደቘ ምዃኑ ንፁር ኣይኰነን።

    ሰራዊት እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ሞት ሓደ ወተሃደር ኣረጋጊጹ፤ኣብቲ ከባቢ ናይ መሬት ስርሒታት ከካይድ ዝጸንሐ እዩ።

    እስራኤል፡ ኣብ ኢራን- ቴህራን ንማእከላት ተሃደራዊ እዝታትን ማእከላት ኣጽዋርን ዒላማ ዝገበረ ማዕበል መጥቃዕቲ፡ ትማሊ ቀዳም ምዝዛዘመት ገሊጻ።

    ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተወሳኺ መጥቃዕቲ ከምዝተፈጸመ ሓቢረን፤ ኣብ ባሕረይን ክልተ ሰራሕተኛታት ብኢራን ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ መጉዳእቲ በፂሑዎም ተባሂሉ።

    ኣብ ኢማራትን ኩዌትን፡ ስርዓት ምክልኻል ኣየር፡ መጥቃዕቲ ድሮንን ሚሳየላትን ንምዕጋት ክንቀሳቐስ ከምዝሓደረ ተሓቢሩ።

15. 29 መጋቢት 2026ኣብ ፓኪስታን፡ ዝርርብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ይካየድ ኣሎ

    ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ ዘተ ሰላም፡ ተሳትትፎ ክህልወን ይጠልባ ኣለዋ።

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ፡ ምስ መዛኑኡ ግብጻዊ፣ ፓኪስታናዊን ቱርኪን ኣብ ኢስላማባድ [ርእሰ ከተማ ፓኪስታን]፡ ነቲ ወጥሪ ንምህዳእ ዝዓለመ ዝርርብ ክገብር እዩ።

    እቲ ዝርርብ ሎሚ ሰንበትን ፅባሕ ሰኑይን ንኽልተ መዓልቲ ክቕፅል ትፅቢት ይግበር።

16. 29 መጋቢት 2026“ጸላኢ፡ ንህዝቢ ብዛዕባ ልዝብ ይዛረብ፡ ብሕቡእ ንምድራዊ መጥቃዕቲ ይዳሎ'ሎ” - ኣፈኛ ባይቶ ኢራን

    መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢራን፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ንመዘከርታ 30 መዓልታት ዝወፅአ መልእኽቲ ኣፈ-ጉባኤ ፓርላማ ኢራን መሓመድ ባገር ጋሊባፍ ኣቃሊሐን ኣለዋ።

    ጋሊባፍ፡ ኣብ መልእኽቱ፡ "ጸላኢ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ልዝብ ይጠልብ ከምዘሎ ይሕብር፡ ብሕቡእ ድማ ናይ መሬት መጥቃዕቲ ይውጥን ኣሎ" ይብል።

    ወሲኹ ድማ ኣመሪካ፡ "15 ነጥብታት ዝሓዘ ድሌታታ ትገልጽ ኣላ፡ ብውግእ ከተዕውቶ ዘይከኣለት ሃቐነ እዩ" ክብል ተዛሪቡ።

    ጋሊባፍ ብተወሳኺ ሓይልታት ኢራን "ወተሃደራት ኣመሪካ ኣብ መሬቱ ክኣትዉ ይጽበዩ ኣለዉ፡ ኣብ ልዕሊኦም ሓዊ ከዘንቡሎም እዮም" ክብል ድማ ተሓንዩ።

    ጋሊባፍ ብዓረብኛ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ዓላማ ኢራን ንፁር ምዃኑን "ውርደት" ከምዘይትቕበልን ይዛረብ።

    ገለ ዘይተረጋገጹ ጸብጻባት ፡ ጋሊባፍ ከም መሻርኽቲ ምምሕዳር ትራምፕ ክኸውን ዝኽእልን፡ ምናልባት እውን መጻኢ መራሒ ኢራን ክኸውን ከምዝኽእልን ይሕብሩ።

17. 29 መጋቢት 2026ቀይሕ ባሕሪ ብሑቲ ኣንጸላልይዎ ዘሎ ሓዲሽ ደበና ስግኣት

18. 29 መጋቢት 2026ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ኣመሪካ ናብ ጥቓ ኢራን ተጸጊዖም

    ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ኣመሪካ ትማሊ ቀዳም ናብቲ ዞባ ተንቀሳቒሶም ከምዘለዉ ፀብፃባት ይሕብሩ።

    ፔንታጎን ኣብ ኢራን ንሰሙናት ንዝካየድ ምድራዊ ስርሒታት ይዳሎ ከምዘሎ ዋሽንግተን ፖስት ጸብጺቡ ኣሎ።

    ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝዀነ መጥቃዕቲ ከይፍፀም፡ ንተወሳኸቲ ዓሰርተ መዓልቲ ኣናዊሑ ዘሎ ትራምፕ፡ ነቲ ምድራዊ ስርሒት ከፅድቘ ድዩ ክነፅጐ ዛጊድ ንጹር ኣይኰነን።

    እዚ ከምዚ እንተሎ፡ ማእከላይ እዚ ኣመሪካ፡ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ መርከብ ውግእ ዩኤስኤስ ትሪፖሊ ናብቲ ዞባ ከምዝኣተወት ኣፍሊጡ ኣሎ።

    እቲ እዚ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ እታ መርከብ መጓዓዝያን ነፈርቲ ውግእን፡ ኣስታት 3500 ባሕረኛታትን ተዋጋእቲ ዝሓቖፈ ኣሃዱ ሒዛ ከምዝተጉዓዘት ገሊጹ።

19. 28 መጋቢት 2026ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተኻየደ ኲናት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ዘስዓቦ ሲቪላዊ ክሳራ

    ኣብቲ ብ28 ለካቲት ዝጀመረ ግጭት ኢራን፡ ብውሕዱ 217 ህጻናት ዝርከብዎም 1,464 ሰላማውያን ሰባት ከምዝተቐትሉ ትካል ዜና ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት (HRANA) ሓቢሩ።

    ሰራዊት ኣብ መላእ ኢራን ልዕሊ 12 ሽሕ ቦምባታት ኣብ ቴህራን ጥራይ ድማ 3600 ቦምባታት ከምዝደርበየ ክገልጽ እንከሎ፡ ማእከላይ እዚ ኣመሪካ ድማ ኣብ መላእ ኢራን ልዕሊ 9 ሽሕ ዕላማታት ከም ዝወደቐ ይገልጽ።

    ካብቶም ዝተፈጸሙ መጥቃዕትታት መብዛሕትኦም ንመደበራት ፖሊስ፡ ህንጻታት ምልሻ ባሲጅ፡ ዋና ቤት ጽሕፈት ፖሊስ፡ ዩኒቨርሲቲታት ወተሃደራውን ፖሊስን፡ ውሑስ ገዛውቲ፡ ኣባይቲ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ከምኡ’ውን ዝተጠርጠሩ መኽዘናት ተተኮስትን ነቝጣታትን ዒላማ ዝገበሩ እዮም።

    እዞም ዒላማታት ግን ኣብ ውሽጢ ጽዑቕ ሲቪላዊ ከባቢታት እዮም ዝርከቡ።

    እቶም መጥቃዕትታት ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ምዕላቦም፡ ዋላ ኣብቶም ቅድሚ ሕጂ ንስርዓት ኢራን ዝነቕፉ ዝነበሩ ሰባት ከይተረፈ ቂምታ ከዕምቖ ሓደጋ ከምዘለዎ ነበርቲ ንቢቢሲ ገሊጾም።

    ቢቢሲ ኣብዚ ጸብጻብ ብዛዕባ ዘጋጠመ ፍጻመታት ካብ ሰራዊት እስራኤል ርእይቶ ሓቲቱ። እቲ ሰራዊት እቶም መጥቃዕትታት ከምዝተፈጸሙ ዘረጋገጸ ኰይኑ፡ ተወሳኺ ርእይቶ ግን ኣይሃበን።

    ምኒስትሪ ምክልኻል ኣመሪካ ድማ መልሲ ኣይሃበን።

    ኢራን እውን ብፍላይ ድማ ኣብተን መሻርኽቲ ኣመሪካ እትብለን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንዝርከቡ ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጽን መንበሪ ህንጻታትን ዒላማ ዝገበሩ መጥቃዕትታት ፈጺማ እያ።

    ነበርቲ ቴህራን፡ ሰበስልጣን ነቲ ኲናት ዝሃብዎ ምላሽ ብምንቃፍ፡ ህዝባዊ መዕቆቢ፡ ካብ ሓደጋ ምውጻእ ወይ ንዝተመዛበሉ ግዝያዊ መንበሪ ሓዊሱ መሰረታዊ ስጕምትታት ድሕነት ኣብ ምሃብ ብዙሕ ከምዘይሰርሑ ንቢቢሲ ሓቢሮም።

    ኢንተርነት ኣብ ዝተቛረጸሉን ንጹር ርክብ ኣብ ዘይብሉን እዋን፡ ብዙሓት ተቓላዕነት ከም ዝተሰምዖምን ዝቕጽል መጥቃዕቲ መዓስን ኣበይን ክዓልብ ከም ዝኽእል ርግጸኛታት ከም ዘይኰኑን ይገልጹ።

20. 28 መጋቢት 2026እዋናዊ ምዕባለታት ማእከላይ ምብራቕ, 10 ኣመሪካውያን ቆሲሎም

    ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየዱ መጥቃዕትታት ሕጂ’ውን ይቕጽሉ ኣለዉ።

    ፍሉይ ልኡኽ ዶናልድ ትራምፕ ዝዀነ ስቲቭ ዊትኮፍ፡ ኣመሪካ "ኣብዚ ሰሙን'ዚ" ምስ ኢራን ክትዘራረብ ተስፋ ከምዘለዋ ገሊጹ።

    ወሲኹ፡ ነቲ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ዝተገልጸ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ስምምዕ መልሲ "ትጽበ" ከምዘላ ሓቢሩ።

    ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰዓታት ኣብ ቴህራን ከቢድ መጥቃዕቲ ተሰሚዑ ኣሎ።

    ኢራን፡ ኣብዚ ወርሒ ንሳልሳይ ግዜ ኣብ መመንጨዊ ኑክሌሳዊ ሓይሊ ቡሸር መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ገሊጻ። ብተወሳኺ እስራኤል ኣብ ማእከላይ ኢራን ኣብ ዝርከብ ትካል ማይ ኣራክ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመት ሓቢራ።

    መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢራን፡ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ንሲቪላዊ ቦታታት ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ ከም ዝጸብጸባ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዓባስ ኣራግቺ ሓቢሩ።

    ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ሓድሽ መጥቃዕትን ምክልኻልን ይካየድ ከምዘሎ ሓቢረን። ኢማራት ዓረብ ድማ ምክልኻል ኣየራ፡ ካብ ኢራን ዝተወንጨፉ ባልስቲክ ሚሳይላትን ድሮናትን ኣብ ምዕጋት ከም ዝተዋፈረ ገሊጻ።

    ኢራን፡ ኣብልዕሊ መደበር ኣየር ልኡል ሱልጣን ስዑዲ ዓረብ ብዘካየደቶ መጥቃዕቲ ዓሰርተ ወተሃደራት ኣመሪካ ከም ዝቘሰሉ ምንጭታት ንመሻርኽቲ ቢቢሲ ኣመሪካ ዝዀነ ሲቢኤስ ኒውስ ሓቢሮም።

    እቲ መጥቃዕቲ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲን ዘጠቓለለ ምዃኑ እቲ ምንጪ ሓቢሩ።

    እቶም ኣመሪካውያን "ኣዝዩ ከቢድ" መጕዳእቲ ኣጋጢምዎም።