เหตุใดผู้คนในอินเดียนับพันจึงออกมาร่วมประท้วงที่นำโดย "พรรคประชาชนแมลงสาบ"

กลุ่มผู้ประท้วงเจนซี (Gen Z) นับหมื่นคนได้ออกมารวมตัวกันตามท้องถนนในกรุงเดลี เมืองหลวงของประเทศอินเดีย เพื่อเรียกร้องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการลาออกจากตำแหน่ง

จากจุดเริ่มต้นที่เป็นเพียงการเคลื่อนไหวเชิงเสียดสีบนโลกออนไลน์เมื่อไม่กี่เดือนก่อน ปัจจุบันพรรคประชาชนแมลงสาบ หรือ ซีเจพี (Cockroach Janta Party - CJP) ได้กลายมาเป็นหนึ่งในขบวนการเยาวชนที่โดดเด่นที่สุดของอินเดีย และต่อไปนี้คือสิ่งที่คุณควรรู้

ทำไมผู้คนนับพันจึงเข้าร่วมการประท้วงที่นำโดยเยาวชนในกรุงเดลี

แม้จะมีจุดเริ่มต้นจากการเคลื่อนไหวทางการเมืองในเชิงเสียดสีล้อการเมือง แต่กลุ่มซีเจพีหรือพรรคประชาชนแมลงสาบได้กลายเป็นศูนย์รวมของคนหนุ่มสาวในอินเดียที่กำลังรู้สึกไม่พอใจต่อการเมืองภายในประเทศอย่างรวดเร็ว

การเคลื่อนไหวครั้งนี้นำโดย อภิจิต ดิปเก นักยุทธศาสตร์ด้านการสื่อสารทางการเมืองวัย 30 ปี และอดีตนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยบอสตัน

เขากล่าวว่าขบวนการนี้เริ่มต้นเพียงเพื่อความขำขันสนุกสนาน แต่หลังจากเปิดให้ลงทะเบียนเข้าร่วมกลุ่มผ่านทางกูเกิลฟอร์ม เขาก็ได้รับการตอบรับจากผู้คนหลายหมื่นราย

สิ่งนี้ได้ผลักดันให้พวกเขาเดินหน้ากลายเป็นกลุ่มประท้วงอย่างจริงจัง และเมื่อวันที่ 9 ก.ค. ทางกลุ่มได้ประกาศจัดการเดินขบวนไปยังรัฐสภาในวันจันทร์

การเดินขบวนดังกล่าวยิ่งมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น หลังจากโซนัม วังชุก วิศวกรและนักกิจกรรมชื่อดัง อดอาหารประท้วงและถูกทางการเข้ามาแทรกแซง

โซนัม วังชุก อดอาหารประท้วงมาเป็นเวลา 20 วันเพื่อสนับสนุนพรรคซีเจพีที่จันตาร์มันตาร์ หอดูดาวอายุ 300 ปีในกรุงเดลี ซึ่งมักถูกใช้เป็นสถานที่สำหรับการประท้วงบ่อยครั้ง

ทว่าเมื่อวันเสาร์ (18 ก.ค.) ชายวัย 59 ปีผู้นี้ถูกบังคับนำตัวส่งโรงพยาบาล ซึ่งจุดชนวนความโกรธแค้นในหมู่ผู้สนับสนุนพรรคซีเจพี และดึงดูดความสนใจของคนมากขึ้นให้มาเข้าร่วมขบวนการประท้วงครั้งนี้

ทำไมพวกเขาจึงถูกเรียกว่ากลุ่มผู้ประท้วง "แมลงสาบ"

ชื่อของพรรคประชาชนแมลงสาบ เกิดขึ้นเพื่อตอบโต้คำกล่าวของนายสุริยา กันต์ ประธานศาลฎีกาอินเดีย

ในระหว่างการพิจารณาคดี มีรายงานว่าเขาได้เปรียบเทียบคนหนุ่มสาวที่ว่างงานซึ่งหันเหเข้าสู่วงการสื่อสารมวลชนและการเป็นนักกิจกรรมว่าเป็นเหมือนแมลงสาบและปรสิต

เขาออกมาชี้แจงในภายหลังว่า แมลงสาบที่เขาหมายถึงคือบุคคลที่มี "วุฒิการศึกษาปลอมและไม่ถูกต้อง" โดยไม่ได้หมายรวมถึงเยาวชนอินเดียในวงกว้างแต่อย่างใด

ชื่อพรรคดังกล่าวเป็นการตั้งล้อเลียนพรรคภารติยะ ชนะตะ หรือ บีเจพี (Bharatiya Janata Party - BJP) ของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ซึ่งครองอำนาจมาตั้งแต่ปี 2014

เมื่อกระแสทะลักออกจากโลกอินเทอร์เน็ตมาสู่ชีวิตจริง อาสาสมัครคนหนุ่มสาวของขบวนการเคลื่อนไหวนี้ก็ปรากฏตัวในชุดแมลงสาบในกิจกรรมรณรงค์ทำความสะอาดและการประท้วงต่าง ๆ

ข้อเรียกร้องของพรรคซีเจพี

ข้อเรียกร้องหลักและการประท้วงของพรรคซีเจพีเป็นการเรียกร้องเกี่ยวกับปัญหาที่พวกเขามีต่อระบบการศึกษาของอินเดีย

การสอบคัดเลือกเพื่อเข้าศึกษาต่อระดับชาติ (National Eligibility cum Entrance Test - NEET) เป็นการสอบเข้าหลักของอินเดียสำหรับการรับนักศึกษาเข้าเรียนในวิทยาลัยแพทยศาสตร์ทั่วประเทศ

การสอบดังกล่าวมีผู้เข้าสอบเกือบ 2.28 ล้านคนเมื่อวันที่ 3 พ.ค. ที่ผ่านมา โดยพวกเขาต้องอ่านหนังสือเตรียมตัวนานหลายเดือน และในบางกรณีอาจนานหลายปี สำหรับข้อสอบที่ขึ้นชื่อเรื่องความยาก อย่างไรก็ตาม ไม่กี่วันต่อมาการสอบดังกล่าวได้ถูกยกเลิกหลังจากมีข้อกล่าวหาว่ามีข้อสอบรั่วไหล

เหตุการณ์นี้สร้างความผิดหวังอย่างรุนแรงให้กับบรรดาผู้เตรียมตัวสอบ ซึ่งต้องกลับมาสอบใหม่อีกครั้งภายใต้การรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวดในอีกหลายสัปดาห์ต่อมา ความโกรธแค้นต่อเรื่องนี้เป็นหนึ่งในเหตุผลที่พรรคซีเจพีเริ่มต้นการประท้วง

ทางกลุ่มและครอบครัวของผู้เข้าสอบยังอ้างด้วยว่า มีนักเรียนราว 20 คนจบชีวิตตัวเองเนื่องจากความเครียดหลังจากที่การสอบถูกยกเลิก

ก่อนหน้านี้ระบบการสอบเข้าวิทยาลัยแพทย์ NEET ยังเคยเผชิญกับเรื่องอื้อฉาวในลักษณะคล้ายกันในปี 2024 ด้วย

พรรคซีเจพีเรียกร้องให้มีการยกเครื่องระบบการศึกษาใหม่ โดยต้องมีความรับผิดชอบที่มากขึ้นต่อกรณีข้อกล่าวหาเรื่องข้อสอบรั่ว และเรียกร้องให้ดาร์เมนดรา ปราดาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการลาออกจากตำแหน่ง

นอกจากนี้หลังจากที่เจ้าหน้าที่บังคับส่งตัวนายวังชุกที่อดอาหารประท้วงเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา อภิจิต ดิปเก ผู้นำพรรคซีเจพี ก็ได้ออกมาเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีโมดี ลาออกเช่นกัน

พรรคแมลงสาบเป็นความท้าทายต่อรัฐบาลมากน้อยแค่ไหน

แม้จะยังไม่ชัดเจนว่าพรรคซีเจพีจะบรรลุเป้าหมายในการเรียกร้องให้ถอดถอน รมว.ศึกษาธิการ และยกเครื่องระบบการศึกษาอินเดียได้หรือไม่ แต่มันก็ได้สร้างผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่ออินเดีย

การประท้วงเมื่อวันจันทร์ (20 ก.ค.) ถือเป็นการประท้วงต่อต้านรัฐบาลโมดีครั้งใหญ่ที่สุดในเมืองหลวงของอินเดียในรอบไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ขบวนการเคลื่อนไหวนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากนักการเมืองฝ่ายค้านของอินเดียจำนวนหนึ่งด้วย

มัลลิการ์ชุน คาร์เก ประธานสภาคองเกรสอินเดีย ได้ออกมาแสดงปฏิกิริยาต่อภาพการประท้วงเมื่อวันจันทร์ โดยระบุว่าการที่ตำรวจใช้กระบองเข้าสลายกลุ่มนักเรียนนักศึกษาที่ออกมาประท้วงเป็นการ "โจมตีประชาธิปไตย"

ขณะที่มะหุอา โมอิตรา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) จากพรรคออลอินเดีย ทฤณมูลคองเกรส (All India Trinamool Congress) ได้เข้าร่วมกับกลุ่มผู้ประท้วงในช่วงเช้าก่อนที่จะเดินทางไปเข้าร่วมประชุมสภา

ด้านอคิเลช ยาดัฟ หัวหน้าพรรคสมาชวาจี ก็ได้ออกมาแสดงการสนับสนุนกลุ่มผู้ประท้วงเช่นกัน โดยกล่าวว่านักเรียนและผู้ประท้วงที่มารวมตัวกันในกรุงเดลีควรได้รับการปฏิบัติด้วยความเคารพ