पाकिस्तानी तरुणीचे बळजबरीने लग्न आणि हत्या, न्यायालयाच्या निकालावर इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी काय म्हणाल्या?

5 वर्षांपूर्वी घरच्यांनी पाकिस्तानमध्ये ठरवलेले लग्न (अरेंज्ड मॅरेजला) नाकारल्यामुळे एका पाकिस्तानी मुलीची इटलीत हत्या करण्यात आली होती. या प्रकरणावर इटलीच्या सर्वोच्च न्यायालयाने निकाल दिला आहे.

न्यायालयाने मुलीच्या कुटुंबातील 5 नातेवाईकांना या हत्येसाठी दोषी ठरवले आहे.

इटलीत राहणारी 18 वर्षांची पाकिस्तानी मुलगी समन अब्बास हिची 2021 मध्ये इटलीच्या नोव्हेलारा शहरात तिच्याच घरच्यांनी हत्या केली होती. घरच्यांनी पाकिस्तानमध्ये तिचे लग्न ठरवले होते, पण समनने त्या लग्नाला स्पष्ट नकार दिला होता.

इटलीच्या सर्वोच्च न्यायालयाने म्हणजेच 'सुप्रीम कोर्ट ऑफ कॅसेशन'ने समन अब्बासचे आई-वडील नाझिया शाहीन आणि शब्बर अब्बास तसेच तिचे चुलत-मामे भाऊ इजाझ इकराम आणि नोमानुल हक यांना हत्येच्या प्रकरणात दोषी ठरवले. तसेच त्यांची जन्मठेपेची शिक्षा कायम ठेवली आहे.

याशिवाय न्यायालयाने तिचे काका डॅनिश हसनैन यांची 22 वर्षांची तुरुंगवासाची शिक्षा देखील कायम ठेवली.

2020 मध्ये घरच्यांना समन अब्बासचे पाकिस्तानमधील तिच्या एका नातेवाईकासोबत लग्न करायचे होते. त्यांच्या या निर्णयाला तिने स्पष्ट नकार देऊन या लग्नाला जोरदार विरोध केला होता.

समन अब्बास अल्पवयीन होती आणि तिने इटलीतील सोशल सर्विस विभागाकडे (सामाजिक सेवा विभाग) मदत मागितली होती.

नोव्हेंबर 2020 मध्ये तिला एका शेल्टर होममध्ये (संरक्षण गृह) पाठवण्यात आले होते. तिने आपल्या आई-वडिलांविरुद्ध पोलिसात तक्रारही दाखल केली होती. परंतु 11 एप्रिल 2021 रोजी ती पुन्हा आपल्या कुटुंबाकडे परत आली.

पोलिसांनी जेव्हा तपास केला तेव्हा त्यांना समजले की, समनचे आई-वडील तिला तिथेच सोडून पाकिस्तानला निघून गेले होते. घराच्या जवळ असलेल्या सीसीटीव्ही कॅमेऱ्याचे रेकॉर्डिंग तपासल्यावर पोलिसांना काहीतरी गैरप्रकार झाल्याचा संशय आला.

29 एप्रिल 2021 च्या सीसीटीव्ही व्हीडिओमध्ये 5 लोक हातात फावडे, लोखंडी सळई आणि बादली घेऊन घरातून बाहेर पडताना दिसले. त्यानंतर सुमारे अडीच तासांनी ते परत आले होते.

समनची हत्या केल्यानंतर तिचे आई-वडील पाकिस्तानला पळून गेले होते, पण नंतर पोलिसांनी त्यांना तिथून अटक करून कायदेशीररित्या परत इटलीत आणले.

इटलीच्या पंतप्रधानांनी काय म्हटले?

इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांनी बुधवारी (15 जुलै) न्यायालयाच्या या निर्णयाचे स्वागत केले आणि म्हटले, "या 'वेदनादायक न्यायालयीन प्रक्रियेचा' आता अंत झाला आहे."

मेलोनी यांनी एक्सवर (ट्विटर) पोस्ट करत म्हटले, "समन अब्बासच्या हत्या प्रकरणाचा अंतिम निकाल लागला आहे. याचसोबत एका वेदनादायक न्यायालयीन लढ्याचा अंत झाला आहे."

"इटलीत राहणाऱ्या समन अब्बास या पाकिस्तानी तरुणीची हत्या तिच्या आई-वडिलांनी आणि काही नातेवाईकांनी मिळून केली होती. कारण तिने बळजबरीने लावल्या जाणाऱ्या लग्नाला विरोध केला होता आणि आपल्या भविष्याचा निर्णय स्वतः घेण्याच्या हक्कावर ठाम राहिली होती."

"कोणत्याही न्यायालयाचा निकाल तिचा जीव परत आणू शकत नाही. परंतु या अमानुष गुन्ह्यातील दोषींना अखेर कायद्यानुसार अंतिम शिक्षा मिळणे अत्यंत गरजेचे होते."

"संस्कृती किंवा धर्माचे खोटे कारण पुढे करून जे लोक एखाद्या महिलेचे स्वातंत्र्य, तिचा आदर आणि तिचा जगण्याचा अधिकार हिरावून घेण्याचा प्रयत्न करतात, अशा लोकांसाठी इटलीमध्ये अजिबात जागा नाही. ही आपली अशी मुख्य तत्त्वे आहेत ज्यांच्याबाबत आपण कधीही तडजोड करणार नाही आणि यातून कधीही मागे हटणार नाही. माझी पूर्ण सहानुभूती समनसोबत आहे."

समन अब्बास गायब झाल्याच्या जवळपास 18 महिन्यांनंतर नोव्हेंबर 2022 मध्ये उत्तर इटलीतील एका फार्महाऊसवर तिचा मृतदेह सापडला.

तिचे वडील शब्बर अब्बास यांना पोलिसांनी आधी पाकिस्तानमध्ये अटक केली आणि नंतर ऑगस्ट 2023 मध्ये खटल्याला सामोरे जाण्यासाठी कायदेशीर प्रक्रियेद्वारे इटलीला आणण्यात आले.

समनची आई नाझिया शाहीन कोर्टात हजर नसतानाही न्यायालयाने त्यांना या गुन्ह्यासाठी दोषी ठरवले.

खटल्यादरम्यान शब्बर अब्बास यांनी न्यायालयाला भावूक आवाहन करताना म्हटले होते, "मी माझ्या आयुष्यात कधीही माझ्या मुलीची हत्या करण्याचा विचार केला नव्हता."

समनचे काका डॅनिश हसनैन यांना या हत्येमध्ये सामील असल्याच्या आरोपाखाली 14 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती. तर समनच्या 2 चुलत-मामे भावांची निर्दोष मुक्तता करण्यात आली होती.

एप्रिल 2021 च्या अखेरीस समन अब्बासच्या या 'खोट्या प्रतिष्ठेसाठी केलेल्या हत्येने' संपूर्ण इटलीला हादरवून सोडले होते. ती बेपत्ता झाल्यानंतर इटलीतील इस्लामिक संघटनांनी बळजबरीने केल्या जाणाऱ्या लग्नाविरोधात एक फतवाही जारी केला होता.

इटालियन मीडियानुसार, समन 2016 मध्ये आपल्या कुटुंबासह पाकिस्तानमधून इटलीच्या नोव्हेलारा शहरात राहण्यासाठी आली होती.

ती पाकिस्तानी वंशाच्या एका तरुणासोबत रिलेशनशिपमध्ये (नात्यात) होती. बोलोन्या शहरातील एका रस्त्यावर या दोघांचा किस करतानाचा फोटो समोर आल्यानंतर त्यांचे आई-वडील खूप संतापले होते.

इटालियन तपास अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, 2020 मध्ये समनच्या आई-वडिलांना तिला आधी ठरवलेल्या लग्नासाठी पाकिस्तानला पाठवायचे होते. परंतु समनने त्याला स्पष्ट नकार दिला होता.

अनेक महिन्यांनी मृतदेह मिळाला

यानंतर ऑक्टोबर 2020 पासून समन अनेक महिने सरकारी सुरक्षित गृहात देखरेखीखाली राहिली. मात्र कुटुंबाकडून सतत संदेश आल्यामुळे एप्रिल 2021 च्या अखेरीस ती नोव्हेलारा येथील आपल्या घरी परतली.

सरकारी वकिलांचे म्हणणे होते की, तिला फसवून घरी परत बोलावण्यात आले आणि तिथूनच तिला अचानक रहस्यमय पद्धतीने गायब करण्यात आले.

अखेर नोव्हेंबर 2022 मध्ये त्यांच्या काकांच्या माहितीवरून कुटुंबाच्या घरापासून काही अंतरावर असलेल्या एका फार्महाऊसजवळ जमिनीखाली पुरलेला तिचा मृतदेह सापडला.

पोस्टमॉर्टम (शवविच्छेदन) अहवालातून समोर आले की, तिच्या मानेचे हाड तुटलेले होते. तपास अधिकाऱ्यांच्या मते, गळा आवळल्यामुळे हे घडले असावे.

समन बेपत्ता झाल्यानंतर लगेचच तिचे आई-वडील पाकिस्तानला पळून गेले होते. तर तिचे काका डॅनिश हसनैन आणि 2 चुलत-मामे भाऊ फ्रान्स आणि स्पेनला निघून गेले होते.

डॅनिश हसनैन यांना 2021 मध्ये पॅरिसमध्ये अटक करण्यात आली. तिचे वडील शब्बर अब्बास यांना 2022 मध्ये पाकिस्तानमध्ये अटक करण्यात आली आणि त्याच वर्षी 31 ऑगस्ट रोजी कायदेशीर प्रक्रियेद्वारे इटलीला पाठवण्यात आले.

रेजिओ एमिलियाच्या न्यायालयाने नाझिया शाहीन यांच्या अनुपस्थितीतच त्यांना आणि शब्बर अब्बास या दोघांना दोषी ठरवून जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन)