Các doanh nghiệp Nga căng thẳng khi Ukraine liên tục tấn công kho hàng

Chỉ trong vài ngày, drone của Ukraine đã tấn công một số kho hàng bán lẻ thuộc Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga, gây thiệt hại nặng nề cho một lượng lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Sau nhiều tháng tấn công bằng drone các kho chứa dầu và nhà máy lọc dầu, Kyiv cho biết hiện họ nhắm mục tiêu vào các trung tâm hậu cần mà người Nga sử dụng để mua thiết bị quân sự và làm gián đoạn nguồn cung cấp cho quân đội Nga.

Nhưng điều này cũng khiến hàng trăm người bán hàng Nga, những người phụ thuộc vào các chợ trực tuyến để kiếm sống, căng thẳng, cảm thấy cuộc chiến dường như đến gần họ hơn sau gần bốn năm rưỡi.

"Tôi là mẹ của một đứa con khuyết tật, tôi đã tự mình gây dựng doanh nghiệp này," một người phụ nữ than thở trong một bài đăng trên mạng xã hội đầy những lời lẽ tục tĩu đã lan truyền rộng rãi.

"Tôi đã mất 1 triệu rúp (hơn 330 triệu đồng)... Chúng tôi đã bị thiệt hại từ mọi phía rồi."

Trong cuộc tấn công đầu tiên của Ukraine nhằm vào Wildberries vào cuối tuần qua, hai kho hàng đã bị tấn công, một ở Elektrostal phía đông Moscow và một ở Kotovsk thuộc vùng Tambov, cách biên giới Ukraine khoảng 400km.

Bảy công nhân làm ca đêm đã thiệt mạng ở Kotovsk và một người bị thương nặng tại Elektrostal. Hàng chục người khác bị thương và hàng hóa trị giá ước tính 1 tỷ đô la đã bị phá hủy.

Kyiv cho biết họ đã tấn công "các cơ sở hậu cần lớn" được sử dụng để "cung cấp các linh kiện bị cấm vận cho sản xuất drone và thiết bị định vị".

Các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra suốt đêm sang sáng 22/7 nhằm vào các trung tâm hậu cần của Wildberries tại Krasnodar và Nevinnomyssk thuộc vùng Stavropol.

Bà Tatiana Kim, chủ sở hữu công ty, cho biết đã ghi nhận thêm các trường hợp thương vong.

"Chúng tôi đang, một cách chính đáng, mang chiến tranh trở lại nhà - tức là về Nga," Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói.

Nga đã tấn công các thành phố của Ukraine bằng drone và tên lửa kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2/2022 và các cuộc tấn công gần đây của Nga đã nhắm vào các kho hàng và nhà ga hàng hóa của Ukraine.

Các nhà ga phân loại của Nova Poshta, nhà điều hành bưu chính tư nhân lớn nhất của Ukraine, đã bị tấn công, cũng như các kho hàng thuộc sở hữu của chuỗi bán lẻ ATB và tập đoàn bánh kẹo Roshen.

Với tình hình trên chiến tuyến hiện đang gần như bế tắc, chiến dịch drone của Ukraine đã tấn công các tuyến đường tiếp tế và các cơ sở năng lượng, cắt đứt nguồn cung từ Crimea đã bị sáp nhập và dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu trên khắp nước Nga.

Các doanh nghiệp đã bị gián đoạn trước các vụ tấn công kho hàng, nhưng giờ đây một số doanh nghiệp đã mất phần lớn hàng hóa chỉ sau một đêm.

Ước tính 85-90% dân số Nga trong độ tuổi lao động sử dụng Wildberries và đối thủ cạnh tranh Ozon.

Ở nhiều vùng xa xôi hẻo lánh thiếu cửa hàng tiện lợi, người Nga phụ thuộc vào hai công ty này để mua sắm phần lớn hàng hóa, từ quần áo đến thiết bị gia dụng.

Điện Kremlin đã phủ nhận việc sử dụng các nền tảng trực tuyến để cung cấp vật tư cho quân đội, nhưng nhiều mặt hàng liên quan đến quân sự như áo giáp chống đạn đang được bày bán, cùng với các mặt hàng có ứng dụng dân sự và sản xuất drone.

Các blogger ủng hộ chiến tranh cho rằng các nền tảng này thường được các tình nguyện viên sử dụng để mua trang thiết bị rồi gửi ra tiền tuyến.

Tuy nhiên, không có xác nhận độc lập nào cho thấy các kho hàng bị tấn công trong có chứa những vật tư này.

Không giống như gã khổng lồ bán lẻ Amazon của phương Tây, vốn bán hàng trực tiếp bên cạnh hoạt động kinh doanh sàn thương mại điện tử, Wildberries và Ozon hoạt động gần như hoàn toàn như các sàn thương mại điện tử, từ kết nối người bán độc lập với người mua trên khắp nước Nga, cho đến lưu trữ và giao hàng cũng như xử lý thanh toán.

Điều này có nghĩa là nhiều thiệt hại do các cuộc tấn công gây ra đã đổ dồn lên các doanh nghiệp.

Đối với một phụ nữ bán văn phòng phẩm, Wildberries là kênh phân phối duy nhất. Một ngày sau khi bà giao hàng đến kho của Elektrostal gần Moscow vào hôm 17/7, bà biết tin toàn bộ kho hàng đã bị thiêu rụi.

Bà vẫn còn một số hàng tồn kho khác, nhưng thời điểm này trong năm rất quan trọng đối với việc kinh doanh của bà, vì phụ huynh và học sinh đang mua hàng cho học kỳ mới.

Một người bán hàng khác của Wildberries, chuyên bán quần áo tuổi teen, nói với BBC rằng bà đã mất khoảng 1,4 triệu rúp (470 triệu đồng) hàng tồn kho. Bà đang tạm ngừng nhập hàng mới trong vài tuần.

"Triển vọng làm việc với Wildberries rất mờ mịt," bà nói.

"Hiện tại tôi có đủ vốn dự phòng để vượt qua những tổn thất hiện tại, nhưng nếu có thêm các cuộc tấn công, có lẽ tôi sẽ không trụ nổi."

Cả hai người phụ nữ đều không mong đợi được bồi thường. Đầu tháng này, chưa đầy hai tuần trước các vụ tấn công, một điều khoản đã được thêm vào hợp đồng của họ, bao gồm cả các vụ tấn công bằng drone nằm trong danh sách "sự kiện bất khả kháng" mà Wildberries không chịu trách nhiệm.

Chủ sở hữu công ty, Tatiana Kim, đã hứa "không bỏ rơi" những người bán hàng, và bà đã đưa ra các khoản giảm giá tạm thời và miễn phí vận chuyển, nhưng điều này không làm giảm bớt nỗi lo sợ về các cuộc tấn công tiếp theo.

Hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa luôn nằm trong số những ưu tiên được Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố ngay cả trong thời chiến, và được coi là xương sống của khả năng phục hồi trước các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Nhưng nhà nước Nga đã không thể bảo vệ khu vực này khỏi tác động của chiến tranh và đã có một số cú sốc đối với các doanh nghiệp kể từ đầu năm.

Thuế giá trị gia tăng (VAT) đã tăng từ 20% lên 22% vào tháng Một, với nguồn tài trợ bổ sung được dành cho quốc phòng, và các khoản giảm thuế cho một số doanh nghiệp đã bị bãi bỏ.

Theo nền tảng phân tích kinh doanh Kontur.Fokus, khoảng 209.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đóng cửa trong quý đầu tiên của năm 2026. Con số này cao hơn 9% so với ba tháng đầu năm 2025.

Việc tắt internet trên diện rộng và siết chặt kiểm soát các ứng dụng nhắn tin phổ biến đã dẫn đến những rắc rối hơn nữa, và các doanh nghiệp ở Moscow đã mất hàng chục triệu đô la chỉ trong một tuần vào tháng Ba, theo một số ước tính.

Và sau đó là cuộc khủng hoảng nhiên liệu, do các cuộc tấn công của Ukraine vào các kho dầu, nhà máy lọc dầu và các tuyến đường cung cấp gây ra.

"Đã có rất nhiều sự cố rồi, và nó cứ tiếp tục diễn thêm. Liệu [vụ tấn công vào kho hàng của Wildberries] có phải là giọt nước tràn ly không? Vâng, tất nhiên rồi," Giáo sư Ruben Eniklopov của Đại học Pompeu Fabra ở Barcelona nói với BBC.

Các doanh nghiệp nhỏ ở Nga đã chứng tỏ khả năng phục hồi trong quá khứ, nhưng lạm phát cao, thâm hụt ngân sách ngày càng mở rộng, và doanh thu từ dầu khí thấp hơn 23% so với sáu tháng đầu năm ngoái.

Nga có nguồn dự trữ tài chính khổng lồ, tích lũy được trong thời bình, nhưng cuộc chiến ở Ukraine đang ngày càng ngốn nguồn lực, làm suy yếu nền kinh tế dân sự.

Olga Shamina tường thuật bổ sung.