ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ፃዕዳ ሽጉርቲ ንኣሽሓት ዓመታት፡ ብጣዕሙ ጥራሕ ዘይኰነስ እንኮላይ ብጥዕናዊ ረብሓታቱ ንኣሽሓት ዓመታት ዝተኸበረ ኰይኑ እዩ ፀኒሑ።

ጻዕዳ ሽጉርቲ ካብ መግቢ ጊላታት ክሳዕ መግቢ ነጋውስን መድሓኒትን

ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጕዳያት ፈረንሳ ከም ዝሕብሮ፡ ብኣቆጻጽራ ሰዓት እታ ሃገር ከባቢ ሰዓት 09፡30  ናይ ንጕሆ ብርክት ዝበሉ ውልቀሰባት ብመስኮት ኣቢሎም ናብ ኣፖሎ ጋለሪ ኣትዮም፡ ነቲ መስኮት ድማ ሰይሮምዎ።

ቤተ መዘክር ሉቨር፡ ኣብቲ ሸውዓተ ደቓይቕ ዝወሰደ ስርቂ እንታይ ተዘሚቱ? 

ሰባት ኣብ ሽቓቕ ዘሕልፍወን ናይ ብሕትውና ህሞታት፡ ኣዝዩ መሰረታዊ መስርሕ ኣካላትና ን ወትሩ ኣገዳሲ እዩ።
ብዛዕባ ታሪኽ ናይዚ መሰረታዊ መስርሕ ኣካላትና እንፍጽመሉ ቦታ ግን ሓሲብኩም ትፈልጡ'ዶ?


ብዛዕባ ኣመጻጽኣን ኣመዓባብላን ዓይኒ-ምድሪ እንታይ ትፈልጡ?

ኤርትራ፡ ካብ ድቃሳ ምስተበራበረት ንጸጋታት ክትሰርሓሉ እንተጀሚራ መስሕብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትከውን ዓቢይ ተኽእሎን ዕቝር ጸጋታትን ከምዘለዋን ዘጠራጥር ኣይኰነን፤ ሕጂ ግን ብድኽመት ምሕደራ ዝተዳህከት፡ ኣዝያ ዕጽውቲ ሃገር እያ።

ኤርትራ፡ ምስ ኵሉ ጸጋታታ ስለምንታይ ወጻእተኛታት በጻሕቲ ዘይገሹዋ?

ኣብ ኣብ ምብራቓዊ ገማግም ባሕሪ ፓናማ ኣብ እትርከብ ንእሽቶ ኣውራጃ ጉና ያላ፡ ‘ሳልሳይ ጾታ’ እናማዕበለ ይርከብ።

'ሳልሳይ ጾታ'፡ ብደቀንስትዮ ዝተዓብለለ ማሕበረሰብ

መስከረም ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራን ኢትዮጵያን እታ ኣዕዚዛ ዝተፈትወት ወርሒ እያ። ሓረስታይ ኣብ ጻዕሪ ከሪሙ ኣእኻል ሸዊቱ ዝህንጠጠሉ ግዜ በጺሑ ተስፋ ዝገብረሉ፡ ዓፋፉን ዓኒዱ እናተጠብሰ ዝብልዓሉ. . . ግዜ እዩ።

ብዛዕባ ገልገለ መስቀለ እንታይ ንፈልጥ?

ከም ልሙድ ኣብ ሰሙን ሓሙሽተ መዓልቲ ንሰርሕ፡ ክልተ መዓልቲ ድማ ነዕርፍ።  ወትሩ ሰኑይ ናብ ስራሕ ንወፍር። እዚ ክንደጋግሞ ዝመጻእና ስርዓት እዚ ግን ክሳብ ክንደይ ውጽኢታዊ እዩ? 


ኣብ ሰሙን 4 መዓልቲ ጥራይ ምስራሕ ንጥዕናና ጽቡቕ'ዩ – ንምንታይ ደኣ ዘይነተግብሮ?

ኣሸንዳ ናይ ቖጽሊ ሽም'ዩ።  እቲ ቆጽሊ ኣሸንዳ ወኻርያ፣ ኣሸንዳ ዝብእን ኣሸንዳ ሰብን እናተብሃለ ድማ ይጽዋዕ።


ኣሸንዳ 2017፡ ኣከባብራ በዓል ኣብ መቐለ- ዓብዪ ዓዲ ብስእሊ

ኣብ እግሪ ጎቦታት ሂማላያ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ‘ንግስነት ደቂ ኣንስትዮ’ ብዝብል ዝጽዋዕ ማሕበረሰብ ሞሱኦ ይነብር።

ደቀንስትዮ ክንዲ ዝደለያኦም ኣፍቀርቲ ዝመርጻሉ ማሕበረሰብ 

እዚ ናይ ሓባር ድግስ፡ ብ26 ሓምለ ቅድሚ ቀትሪ ብስፖርታዊ ንጥፈታት እዩ ተጀሚሩ። 
ኣብ ሓደ ልሙዕ ሜዳ ኩዕሶ እግሪ፡ ብዕድመኦም ዝተወደቡ ጋንታታት - ካብ ህጻናት ክሳብ ዓበይቲ - ተራኺቦም። 

ኣብ ትሕቲ ጽላል ሓድነት ኣብ ብሪጣንያ ዝተኻየደ ፈስቲቫል 'ቢሊና ሻማ' ከመይ ነበረ?

መጠንቀቕታ፡ ብቐሊሉ ዕግርግር ዝስምዓኩም እንተዀይኑ፡ እዚ ጽሑፍ ንዓኹም ኣይኸውንን።

ገለ ሰባት ስለምንታይ ፍንፉን ነገር ደስ ይብለና?

ውድድራት 'መን ረጎደ' ብምክያድ ሓድሽ ዓመቶም ዝጽንብሉ ኢትዮጵያውያን

ተሸላሚ ጸሓፊ ሳይንስን ደራስን ዴቪድ ሮብሰን፡ 'ዘ ሎውስ ኦቭ ኮኔክሽን' ኣብ ዘርእስታ መጽሓፉ፡ ማሕበራዊ ህይወትና ንምቕያር ዝሕግዙ ኣብ ሳይንስ ዝተመስረቱ 13 ሜላታት ይጠቅስ። ካብዚኦም ነቶም ሓሙሽተ ሜላታት ክንነግረኩም. . .


ቅኑዕ ዓርኪ ንምዃን ዝሕግዙ ሓሙሽተ ለበዋታት

ሓጅ፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ኣመንቲ ምስልምና ኣብ መካ ስዑድ ዓረብ ዘካይድዎ ዓመታዊ ቅዱስ ንግደት እዩ።ናይ ሎሚ ዓመት ንግደት ካብ 4 ክሳብ 9 ሰነ ዝፍጸም ኰይኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ልዕሊ 1.8 ሚልዮን ሓጃጆ ናብ መካ ከምዝበጽሑ ወግዓዊ ሰነዳት እታ ሃገር ይሕብሩ። 

እስልምና፡ ሓሙሽተ ቀንዲ ተግባራት ሓጅ  

ኣብ ህይወቱ ቅሩብ ጽቡቕ ነገር ከጋጥሞ ዘይምነ ሰብ የለን። ብሓቂ ግን ሓጐስ ምእላሽ ጥራይ ሰባት ሓዘንተኛታት፡ ስሱዓትን ብሕታዊ ፍጡራት ክገብሮም ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?

ሓጐስ ኣጥቢቘም ናብ ዝልምንዋ ኣይትኸይድን - መጽናዕቲ

መኪና ህዝቢ ናብ ዝተኣከበሉ ጥሒሳ ብምእታዋ 'ብዙሓት ሰባት' ሞይቶም

ዓሰርተ ደቀንስትዮ ንፍቕሪ ሓደ መሳያ ዝተባህለ ኣብ ዳላስ ዝዓበየን ዝነብርን ወዲ 38 ዓመት ኢትዮጵያዊ ኣሜሪካዊ ክወዳደራ ነይርወን።

ኢትዮጵያ፡ 'ሓደ ወዲ ን10 ኣዋልድ' ኣዘራራቢ መደብ 'ኣለሻ ፍቕሪ' 

የሱስ ክርስቶስ ብ29 ታሕሳስ ኣብ ቤተሊሄም ከም ዝተወለደ ይእመን። ኣብ ናዝሬት ዓብዩ፡ ናብ ኵሉ እናዘረ ድማ ጽቡቐ ተግባራት ንደቂ ሰባት ምሂሩን ረዲኡን። እዚ ድማ ፍቐሪ፡ ምትሕልላይን ኣክንዲ ካልኦት ምሕላፍን ክምህር ክብጆ ስለዝነበሮ፡ ን40 መዓልታት ጸይሙ፤ ኣብ ዕለተ ዓርቢ ተሰቒሉ፤ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ድማ ተንሲኡ። እታ በጃ ዝዀነላ መዓልቲ ስቕለት ተባሂላ፤ ድሕሪኡ ዘላ ሰንበት ድማ በዓለ-ትንሳኤ እያ።  ንየሱስ ዳርጋ ኣብ ዓለም ዝርከብ ኵሉ ህዝቢ ይፈልጦ እዩ፣ ብስም ጥራይ ዘይኮነስ - ብመልክዕ’ውን። ብሓቂ ግን የሱስ ከምቲ ኣብቶም ስእልታቱ እንርእዮ ድዩ ዝመስል ነይሩ?

መልክዕ የሱስ ብሓቂ እንታይ ይመስል?

ዝርገሐ ዘይቅኑዕ ይኹን ቅኑዕ ሓበሬታ ኣመልኪቱ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ካብ ሓቂ ንላዕሊ ሓሶት ብቕልጡፍ ከም ዝዝርጋሕ የመልክት። ሓቀኛ ዛንታ ናብ 1500 ሰባት ንክበጽሕ ካብ ሓሶት ዛንታ ንላዕሊ ብማእከላይ ገምጋም ሽዱሽተ ዕጽፊ ግዜ ይወስደሉ። ዝዀነ ሓደ ናይ ሓሶት ዛንታ ካብቲ ሓቂ ንላዕሊ ዳግማይ ናይ ምክፋል ተኽእሎኡ ብ70 ሚእታዊት ዝለዓለ እዩ። 

ደቂ ሰባት ስለምንታይ ስኑዕ ሓበሬታ ይፈትዉ?

ኣልኮላዊ መስተ፡ ካብ ሕማም ርእሲ ዝሓልፍ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣለዎ።

ኣልኮላዊ መስተ ንዕድመና ብኸመይ ይጸልዎ?

ኣብዚ እዋን'ዚ ርዋንዳ እቶም ገበን ዝፈጸሙን ግዳያትን ኣብ "ሓድነትን ዕርቅን" ተመስሪቶም ከም ጎረባብቲ ዝነብሩላ ሞዴል ኣፍሪቃዊት ሃገር ኰይና ኣላ። ኣነ'ውን ኣብታ ሃገር ኣብ ዝነበረኒ ጻንሒት ብዙሕ ክንመሃረሎም እንኽእል ተመኩሮታት ኣስተብሂለ እየ። ስለዝዀነ ድማ ሓደ ብሓደ ትዕዝብትታተይ ከካፍለኩም።


ካብ ርዋንዳ እንታይ ንመሃር? ትዕዝብቲ ጋዜጠኛ ቢቢሲ

ብርግጽ ተስፋ ምግባር ወይ እወታዊ ኣተሓሳስባ ምሓዝ ረብሓታት ኣለዎ። ይኹን’ምበር መርዛም እወታውነት ንዅሉ ከቢድ ስምዒታት ብምንጻግ ሰባት መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ሓሶት ሓጎስን እወታውነት ክህልዎም ዝድግፍ ኣተሓሳስባ እዩ።

'መርዛም እወታውነት' እንታይ እዩ? ብኸመይ'ከ ይጸልወና?

እዚ ዛንታ'ዚ ብኸመይ ከም ዝተጀመረ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘለዉ ዛንታታት ሓሶት ብኸመይ ከምዝተዘርግሑን ንስነ-ልቦናን ምስጢርን እቶም ክቱር ደገፍቶም ዝገልጽ እዩ።

ኢሉምናቲ ካበይ'ዮም መጺኦም፡ ንዓለምከ ብሚስጢር 'ይቈጻጸሩዋ' ድዮም? 

ኣብ ሰሜናዊ ግሪኽ ዝተወልደ ኣሪስቶትል፡ ኣብ 18 ዓመቱ ናብ ኣቴንስ ብምኻድ ኣብ ፕላቶ'ስ ኣካዳሚ ተማሂሩ፡ ኣብኡ ድማ ን20 ዓመታት ከም ተመሃራይን መምህርን ኰይኑ ግዜኡ ኣሕሊፉ።

ባህሊ