ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ዜጋታታ ዝነውሐ ዕድመን ምቹእ ናብራን ዝነብሩላ ሃገር

ኣብ ጨው ዘሎ ሶድየም ኣብ ኣካላትና እኹል መጠን ማይ ክዕቀብ ኣብ ምግባር ኣዝዩ ወሳኒ ተራ ኣለዎ። ዋህዮታት’ውን ንመኣዛታት ኽመጡ ይሕግዞም።
ቢቢሲ መደብ ‘ዘ ፉድ ቸይን’ ጨው ኣብ ኣካላት ወዲ ሰብ ዘለዎ ኣገዳሲ ተራን ክንደይ ዝኣክል መጠን ጨውከ እዩ ልዕሊ ዓቐን ዝበሃል ዳህሲሱ’ሎ።


ጨው ኣብ ኣካላትና እንታይ’ዩ ዝገብር?

ዶናልድ ትራምፕ፡ ሜላንያ ትራምፕ ኣንጻር ብዓል ቤታን ሰልፊ ሪፓብሊካንን መሰል ምንጻል ጥንሲ ምድጋፋ ንፖለቲካዊ መኽሰብ ድዩ? 

ዶናልድ ትራምፕ፡ ሜላንያ ትራምፕ ስለምንታይ ኣንጻር በዓል ቤታን ሰልፉን መሰል ምንጻል ጥንሲ ደጊፋ?

ንዓማዊላ መጥባሕቲ ሕክምና ቢቢኤል ተካይድ ዶክተር ሶፊ ሾተር፡ “ዝበዝሓ ዓማዊለይ እቲ ሕክምና እንታይ ምዃኑ ኣይፈልጥኦን” ትብል።

መቐመጫ ዘግዝፍ ሕክምና ‘ቢቢኤል’ እንታይ’ዩ? ስለምንታይከ ስግኣት ፈጢሩ?

ካብቶም ኣብ ኣውስትራልያ ኣብ ዘሎ ህቡብ ኣኳርየም (ማያውያን እንስሳታትን ኣታኽልትን ዝነብርሉ ሰብ ሰርሖ ጋብላ) ዝርከቡ ፐንግዊናት ሓደ ፔስቶ እዩ። እዚ ፈርጣዕ ዕሸል ፐንግዊን ኣቓልቦ ዓለም ስሒቡ ኣሎ።


ኣቓልቦ ዓለም ዝሰሓበ ፈርጣዕ ዕሸል ፐንግዊን

እዛ ጓል 20 ዓመት ኤርትራዊት መንእሰይ ንዝኣከበቶ ፍልጠት ይዅን ተመኵሮ ንኻልኦት ብምክፋል እትፍለጥን ልዕሊ 200 ሽሕ ሰዓብቲ ቲክቶክ ዘለውዋ ኣብነታዊት ጸላዊት እያ። 'ልበይ ኣብ ኣፍሪቃ እዩ ዘሎ' ድማ ትብል፤ 



'ኤርትራዊት’ኳ እንተዀንኩ ንመላእ ኣፍሪቃ ከበርክት እየ ዝደሊ' ህብብቲ ቲክቶከኛ ለለዳ በራኺ

ብፍላይ ኣብ ወለድን መንእሰያትን ካብ ስማርትፎናት ምሉእ ብምሉእ ክርሕቑ ናይ ምፍታን ዝንባለ እናዓበየ ይመጽእ ኣሎ።
ብርክት ዝበላ ኣብያተ ትምህርቲ ዓባይ ብሪጣንያ ንፖሊሲታት ስማርትፎን ይግምግማ ኣለዋ፤ ውሑዳት ድማ ድሮ ፍጹም እገዳ መሪጸን ኣለዋ። 


ሓደስቲ ስማርትፎን ምግዛእ እንታይ'ዩ ረብሓኡ?

ደቂ ሰባት ብዛዕባ መጻኢ ፍልቀትና ርድኢት ንክህልወና ናብ ሕሉፍ ታሪኽና ክንጥምት የድልየና።

ደቂ ሰብ ድሕሪ ሓደ ሚልዮን ዓመት ከመይ ይመስሉ ይዀኑ?

ሎሚ ባሕቲ መስከረም፡ በዓለ ቅዱስ ዮሓንስን ምጅማር ሓድሽ ዓመት ግእዝን እዩ። እብዛ ድርብ ዕለት ውሉደ ክህነት ነታ ዕለት ብዜማን ማህሌትን ጸናጽልን ከበሮን ንበዓለ ቅዱስ ዮሓንስ ይጽምብሉ። ኣመንቲ ክርስትና ሕብረተሰብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከኣ ነታ ዕለት ብተስፋን ፍስሓን ይቕበሉዋ።


ጽምብል ቅዱስ ዮሓንስ ንሰላምን ራህዋን

ኣብዚ እዋን፡ ኣስታት ክልተ ቢልዮን ሰባት ማለት ኣስታት ርብዒ ህዝቢ ዓለም፡ ኣብ መዓልታዊ ኣመጋግባኦም ሓሳኹ ይበልዑ ከምዘለዉ መረዳእታ ሕቡራት ሃገራት ይሕብር።
ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ጕጅለ ፈታዊ መግቢ ሓሳኹ፡ እቲ ብልዒ ጥዑይን ንከባቢ ተፈጥሮ ኣዝዩ ውሑስ ዝዀነን ኣመጋግባ ምዃኑ ይምጕት።


ምቁር እንተዀይኑ 'ሓሰኻ' ክተበልዑ ምደለኹም'ዶ?

ብጭብጢ ዘይኰነስ ብተደጋጋሚ ስለዝተበሃሉን ብእምነት ተዓቂቦም ዝጸንሑን ጽውጽዋያት ዝተወሰኑ ክንነግረኩም።

ንሓንጎልና ዝምልከቱ 7½ ግጉይ ፅውፅዋያት

እቲ ኣብ ኣመሪካ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ኣብ ኣዝዮም ብዙሓት ልዕሊ 50 ዝዕድሚኦም ሰባት’ዩ ተኻይዱ።
እቶም ነዚ መጽናዕቲ ዘካየዱ ተመራመርቲ ኣብ ልዕሊ 10 ሽሕን 569 ሰባት ን12 ሰባት ዓመታት [ንገሊኦም ክሳብ ዝሞቱ] ብዘካየድዎ መጽናዕቲ’ዮም ነዚ ሓቂ ከረጋግጽዎ ክኢሎም።


ኣእምሮኣዊ ርጉኡነት ንናይ ሞት ዕድልና ብ53 ሚኢታዊት ከምዘጉድሎ ተረጋጊጹ

ኣካል ናይቲ ሕቫልድሚር ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ጥዑይን ንኡስን ዝነበረ እንስሳ፡ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ገማግም ባሕሪ እታ ሃገር ኣብ ዝርከብ ወሽመጥ ባሕሪ ክንሳፈፍ ተረኺቡ።
ጉጅለታት ተጣበቕቲ መሰላት እንስሳታት፡ እቲ ዓሳ ነባሪ ናይ ጥይት ህራም ከምዝተረኽቦን፡ ብጭካነ ከምዝተቐትለን ገሊፆም።

'ሰላዪ ሩስያ' ዓሳ ነባሪ ብጥይት ከምዝተቐትለ ተሓለቕቲ መሰል እንስሳታት ሓቢሮም

ኣብ ኣካላትና ረቀቕቲ ንጥረ ነገራት ምህላዎም፡ ኣካላትና ብኸመይ ከም ዝሰርሑ ብኣሉታ ክጸልዎ ይኽእል እዩ።
ካብ 2019 ዝተረኽበ መረዳእታ ከምዘመልክቶ ብከላ ኣየር ኣብ ሽዱሽተ ልሙዳት ኵነታት ጥዕና ንሞት ደቂ ሰባት ከመይ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ይትንትን።


ብከላ ኣየር፡ እቲ 'ድምጺ ኣልቦ ቀታሊ' ንጥዕናና ብኸመይ ይጸልዎ?

ንድቃስ-ኣልቦነት ዝኸውን ቀሊል መፍትሒ ከምቲ እትጽበይዎ ኣይኮነን። 

ስእነት ድቃስ፡ እንሆ ዘይትጽበይዎ ቀሊል መፍትሒ

ሽታ ኣፍ ካብ ዘበላሽዉ ጸገማት ጥዕና ሓደ፡ ምስ ሕማም ሽኮር ዝተሓሓዝ ጕድለት ጥዕና እዩ። ሕማም ሽኮር ዝኽሰት፡ ኣብ ውሽጢ ሰብነትና ዘሎ መጠን ግሉኮስ ነቲ ሓይሊ ክህቦ ዝግባእ ህዋሳትና ከይሃበ ምስ ዝተርፍን ኣብ ደምና ምስ ዝባዛሕን እዩ።

ንብዙሓት ዘስክፍ ሕማቕ ሽታ ኣፍ ጠንቁ እንታይ እዩ?

ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ወነንቲ ቤት መግቢ ጥዑም ሓደስቲ ኣማራጺ መግቢታት ብምቕራብ ዓማዊል ንክስሕቡ ክሕግዞም ይኽእል ድዩ ወይስ እዚ ገለ መዓት ከስዕብ ይኽአል?

ብሓገዝ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ (ኤኣይ) ዝተኸሸነ መግቢ ምቁር’ዶ ይኸውን?

መረዳእታ ሃገራዊ ኤጀንሲ ፖሊስ ጃፓን ከምዘመልከቶ ኣብ ቀዳማይ ፍርቂ ዓመት 2024 በይኖም ዝነብሩ ዝነበሩ 37,227 ሰባት ኣብ ገዝኦም ሞይቶም ተረኺቦም። ካብዚኦም እቶም 70 ሚኢታዊት ከኣ ዕድሚኦም 65 ዓመትን ልዕሊኡን እዮም።

ጃፓን፡ ኣብ 2024 ጥራይ ኣስታት 40 ሽሕ ሰባት ኣብ ገዝኦም ሞይቶም ተረኺቦም

ካብቶም ከኒና ኡብረጎፓንት ዝወሰዱ እቶም 73 ሚኢታዊት ድሕሪ ክልተ ሰዓታት  እቲ ምልክታት ናይ ሕማም መርዘን ከምዝገደፎምን ጥፈታቶም ብዘይጸገም ከካይዱ ከምዝኸኣሉ ሓቢሮም።
ድሕሪ 24 ሰዓት እቶም 65 ሚኢታዊት ምሉእ ንምሉእ እቲ ምልክታት ሕማም መርዘን ከምዘይተሰመዖም ኣነጺሮም።


ብሕማም መርዘን ንዝሳቐዩ እፎይታ ዝህብ መድሃኒት ተረኺቡ

ፖሊስ ዩጋንዳ ኣብ መቀደሲ ሓደ ንነብሱ ከም ባህላዊ ሓኪምን ፈዋስን ዝገልጻ ዩጋንዳዊ 24 ሽክናታት ሰብ ከምዝረኸቡ ገሊጾም።

ዩጋንዳ፡ ኣብ ቤት መቕደስ ሓደ 'ባህላዊ ሓኪም' 24 ሽክናታት ሰብ ተረኺቡ

 ዴዣ ቩ ካብ ፈረንሳኛ ዝተወሰደ ቃል ኰይኑ ‘ድሮ ዝተረኣየ’ ዝብል ትርጉም ኣለዎ። ናብ ትግርኛ ክንመልሶ እንከለና ድማ ‘ዊንታ’ ማለት እዩ።


ሕሉፍ ተመኵሮ ይድገም ከምዘሎ ተሰሚዕኩም'ዶ ይፈልጥ? 

እዚ ብዕድመ ዝደፍአ ብህይወት ዘሎ ሰብኣይ፡ መበል 112 ዓመት ዕድመኡ ኣብ ዘኽበረሉ እዋን፡ ነዊሕ ዕድመ ንኽነብር "ፍሉይ ምስጢር" ከምዘይብሉ ገሊጹ።

ነዊሕ ዕድመ እንታይ እዩ ምስጢሩ? ወዲ 112 ዓመት እንግሊዛዊ

ኣብ ብሩንዲ ብዙሓት ሰባት በዲዶ-ህበይ (ኤምፖክስ - ‘mpox’) እንታይ ምዃኑ ንቕሓት የብሎምን።

'ብዙሓት ኣይፈልጥዎን፤ ዝፈልጥዎ ድማ ኣብ ሃገሮም ይዝርጋሕ ከምዘሎ ኣይፈልጡን'

ካብ 14 ወርሒ ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ኣብ ሰዓት ብማእከላይ ገምጋም 107 ሕቶታት ከምዝሓቱ መጽናዕታት የመልክቱ! እዚ ማለት ኣብ ሓንቲ ደቒቕ ኣስታት ክልተ ሕቶ ማለት እዩ።

ኣነባብራ