ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቶም ተመሃሮ ዕድሚኦም ካብ ሸሞንት ክሳብ 15 ኰይኑ ምስ መምሃራኖም’ዮም ተጨውዮም ተወሲዶም።

ልዕሊ 280 ህጻናት ተመሃሮ ብዕጡቓት ተጨውዮም

ብሓማስ ዝመሓደር ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ ቓዛ ብውሕዱ 15 ህጻናት ኣብ ሆስፒታል ከማል ኣድዋን ብሰንኪ ሕጽረት መግቢን  ማይን ከም ዝሞቱ ብሰንበት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ሓቢሩ ነይሩ።

ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ኣብ ሰሜን ቓዛ 'ህጻናት ብጥምየት ይሞቱ ኣለው' 

ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ቁጥዐ ምግቢ ብዙሕ ዝተለምደ ስለዘይኰነ ብዛዕባኡ ዘለና ንቕሓት እውን ድሩት እዩ። ስለዚ ድማ ወለዲ ከየፍቀድና ንቘልዑ ዝዀነ ዝብላዕ ነገር ምሃብ ከም ነውሪ ኣይንርእዮን። ሳዕቤን ክህልዎ ከምዝኽእል እውን ኣይንሓስብን።ይዅን’ምበር ኣብዚ እዋን ህጻናት ቁጥዐ ከማዕብሉ ብተደጋጋሚ ይርኣይ ኣሎ።

ቁጥዐ መግቢ ስለምንታይ እዩ ኣብ ህጻናት ዘጋጥም ዘሎ?

ኣብ ማእከል መዕበዪ ህጻናት ዝዓበየ ባብሉ፡ “መዓልታዊ ንኣደይ ይናፍቓ ነይረ፤ ሕጂ ናብ ስድራይ ብምምላሰይ ሕጕስ’የ” ኢሉ። ኣብ ታሕሳስ ዝወጽኡ ኣሳእል፡ ኣደኦም ኒቱ ኩማሪ፡ ንባቡሉ ሓቊፋ ክትበክን ንፈጣሪኣ ከተመስግንን የርእዩ። 

መገዲ እንዳ ዓባዮም ስሒቶም 13 ዓመታት ጠፊኦም ዝጸንሑ ኣሕዋት

ኣብ ዩጋንዳ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ንልዕሊ 100 ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ርእሰ ከተማ ካምፓላ ደቀን ንልመና ከምዘዋፈራ ድሕሪ ምርግጋጽ፡ ነፍሲ ወከፈን ንሓደ ወርሒ ናይ ማሕበረሰብ ኣገልግሎት ክህባ ፈሪድወን።

ደቀን ንልመና ዘዋፈራ ኣደታት ተፈሪደን

ብዙሓት ሰባት ንነዊሕ እዋን መነጽር ምጥቃም መጠን ርእየት ዓይኒ ከምዘዳኽም ይኣምኑ። ግን ሓቂ ድዩ? ነዚ ዘረጋግጹ ንጹር መርትዖታትከ ኣለዉ ድዮም?

መነጽር ምጥቃም ናይ ምርኣይ ኣቕምና የዳኽሞ ድዩ?

ጓል ሽዱሽተ ዓመት ሂንደ ራጃብ ንመወዳእታ ግዜ፡ ብተሌፎን ድምጻ ክስማዕ እንከሎ ዝተዳኸመ ድምጺ’ዩ ነይሩ።
ንሳ “እታ ታንኪ ኣብ ጥቓይ’ያ ዘላ፡ ናባይ ገጻ ትቐርብ ኣላ” ክትብል ትስማዕ። ኣብ ክፍሊ ኦፕሬተራት ማሕበር  ቀይሕ ወርሒ ፍልስጤም ኰይና ንድምጺ እታ ህጻን ትሰምዕ ዝነበረት ራና ከተህድኣ ትፍትን ነይራ። “እታ ታንኪ ናባይ ትቐርብ ኣላ” ትብል ሂንደ ራጃብ።

ኲናት ቓዛ፡ ‘በጃኹም መጺእኩም ኣድሕኑኒ’ ጓል 6 ዓመት ፍልስጤማዊት ሂንደ ራጃብ ካብ ማእከል ሓዊ

ኤሚን ኣኖን ሕደ ማንታ እየን፤ እንተኾነ ውልድ ምስበላ ካብ ወላዲተን ተወሲደን ንዝተፈላለያ ስድራቤታት ተሸይጠን። ድሕሪ ዓመታት ግና ሳላ ሓደ ኣብ ቴለቪዥን ዝቐርብ ምርኢት ተውህቦን ናይ ቲክቶክ ቪድዮን ንሓድሕደን ክራኸባ ክኢለን። ሕሉፍ ታሪኸን ክፍትሻ ምስ ጀመራ፡ ካብ መንጐ ኣሽሓት ኣብ ሆስፒታላት ጆርጅያ ተሰሪቖም ዝተሸጡ ህጻናት ምዃነን እኳ እንተፈለጣ ጌና ዘይተመለሰለን ሕቶታት ኣለወን። 

ኣብ እዋን ውልደት ዝተሸጣ ማናቱ ብቪድዮ ቲክቶክ ዳግማይ ተራኺበን

ኣብ ቻይና መደቀሲ ክፍሊ ተመሃሮ ብዘጋጠመ ባርዕ 13 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ፡ ህጻናት ዝርከብዎም ኣስታት 225 ሰባት ብጥምየት ከምዝሞቱ ሰብመዚ እቲ ከባቢ ገሊጾም። ሰበስልጣን መንግስቲ ፈደራል ኣብ ኢትዮጵያ ይኹን ኣብ ክልል ትግራይ “ጥሜት ኣሎ” ዝብል ጸብጻብ ዝነጸግዎ’ኳ እንተዀነ፡ ሕቡራት ሃገራትን ግን ኣብታ ሃገር ኣስታት 20 ሚልዮን ሰባት ሓገዝ መግቢ ከምዘድልዮም የተሓሳስብ።

ትግራይ፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰባት ብጥሜት ሞይቶም

ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ሓካይም፡ ብሰንኪ ርኡይ ጠንቂ ዘይብሉ ሳሕቲ ዘጋጥም ኵነታት ሓደ ቈልዓ ከምዝተደናገሩ ይግለጽ ኣሎ።

ምኻድን ምዝራብን ዝኸልእ ጠንቍ ዘይተፈልጠ ንሓካይም ኣደናጊሩ ዘሎ ሕማም እንታይ እዩ?

ኣብታ በቲ ንክልተ ዓመታት ብዝቐጸለ ኲናት ኣመና ዝተሃሰየት ትግራይ፡ ኣስታት 3.5 ሚልዮን ህዝቢ ንድርቂን ጥሜትን ተቓሊዖም ከምዝርከቡ ሰብ መዚ እቲ ክልል ክገልጹ ጸኒሖም እዮም። ሰበስልጣን መንግስቲ ፈደራል ግን ኣብ ክልል ትግራይ “ጥሜት ኣሎ” ዝብል ኣይቕበሉን። ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ ብሰንኪ እቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ድርቂ፡ ኣስታት 223 ሽሕ ተመሃሮ ትምህርቶም ንምቁራጽ ከምዝተቓረቡ ቢሮ ትምህርቲ እቲ ክልል ኣፍሊጡ ኣሎ።

ኣብ ትግራይ ልዕሊ 200 ሽሕ ተመሃሮ ብሰንኪ ድርቂ ትምህርቶም ከቋርጹ ተኽእሎ ኣሎ

ዩክረይን ናብ ሩስያ ዝገዓዙ ዩክረይናውያን ህጻናት ዜግነት ሩስያ ክወሃቦም ዘኽእል ብፕረዚደንት ፑቲን ዝተፈረመ ኣዋጅ ኰኒና።

ሩስያ ብግዱድ ንዝወሰደቶም ህጻናት ዜግነት ክትህብ ምእዋጃ ዩክረይን ኰኒና

ኣብ ማእከላይ ሪፐብሊክ ኣፍሪቃ ንዓሰርተታት ዓመታት ይቕጽል ብዘሎ ኵናት ሓድሕድ፡ ኣማኢት ህጻናት ተጨውዮም ብሓይሊ ይዓጥቁ። ካብኣቶም ሓንቲ ንጉኣንጂ ጓል 11 ዓመት እንከላ ተጨውያ ተወሲዳ ነይራ። ካብቲ ዝተኣሰረትሉ ቦታ ኣምሊጣ ምስተመለሰት ግን ስድራኣ ስርዓተ ቀብራ ኣካይዶም ሓዘኖም ወዲኦም ከምዝጸንሕዋ ተዘንቱ።

'ስርዓተ ቀብረይ ተፈጺሙ’ዩ'

ብሰንኪ ኣድማ እቶም መምህራን፡ ኣብ ኣስታት 33 ኣብያተ ትምህርቲ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ተሰናኺሉ ይርከብ። ምንጭታት ቢቢሲ ከም ዝሕብርዎ፡ ኣብ ኣርባዕተ ክፍለ ከተማታት መቐለ ምሉእ ብምሉእ ትምህርቲ ደው ኢሉ’ሎ።  

ትግራይ፡ ን17 ኣዋርሕ ዘይተኸፍለ ደሞዝን ዝቐፀለ ኣድማ መማህራንን

ሓደ ወዲ ሽዱሽተ ዓመት ቈልዓ፡ ኣብ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ስፕሪት "ብጌጋ" ድሕሪ ምእታዉ፡ ኣብ ካልእ ከተማ ኣመሪካ ወሪዱ።

ኣብ ጌጋ በረራ ንበይኑ ዝተጓዓዘ ቈልዓ

ሳሕቲ ዝረአ ድርብ ማህጸን ዘለዋ ኣመሪካዊት ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ክልተ ግዜ ወሊዳ።

ድርብ ማህፀን ዘለዋ ኣደ ኣብ ክልተ መዓልቲ ክልተ ዕሸላት ተገላጊላ

ንወለዲ ምኽሪ ብምሃብ ህብብቲ ዝዀነት ኣብ ዩታ ኣመሪካ እትነብር ዩትዩበር፡ ኣርባዕተ ገበናት ከቢድ ግህሰት ህጻናት ከምዝፈጸመት ተኣሚና።

ብዛዕባ ኣተዓባብያ ቈልዑ ትመክር ፍልጥቲ ዩትዩበር ብግህሰት ህጻናት ተኸሲሳ

ህፃናትን ደቂ ኣንስትዮን ዝርከብዎም 118 ሰባት ዝፀዓነት ነፋሪት ብሶኑይ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበገሰት ኮይና እዚ ድማ ኣብ የመን ንዝርከቡ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ኢትዮጵያውያን ተስፋ ዝሃበ ከምዝኾነ ተገሊጹ።

'ምስ ቤተሰበይ ዝራኸበላ መዓልቲ እናፍቕ ነይረ' ኢትዮጵያዊት ኣደ መናቱ

ኤልሳቤጥ ድንቁ ብውልቃ ኣብ ምዕራብ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ወረዳ ወንጪ ኣብ ትርከብ ጨቦ ዝተበሃለት ቁሸት ዝነብሩ ህጻናት ምስ ቤተ-መጻሕፍቲ ህጻናት ከምዝላለዩ ገይራ። 

ሓንቲ ቁሸት ምስ ቤተ-መጻሕፍቲ ህፃናት ዘላለየት መምህር

ዑመር ካብቶም ብሰንኪ እቲ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ዝተጀመረ ኵናት እስራኤልን ሓማስን ዝዘኽተሙ ኣማኢት ፍልስጤማውያን ቆልዑት ሓደ እዩ። ክልተኦም ወለዱ እስራኤል ብዘካየደቶ ደብዳብ’ዮም ሞይቶም። ከም ሳዕቤኑ ንሱ ምስ ሓሙሽተ ኣሕዋቱ ዘኽቲሙ ኣሎ።

'ወለድና እንተዝህልዉ ክንደይ ጽቡቕ ነይሩ' ብኵናት ዝዘኽተሙ ፍልስጤማውያን

ፍልስጤማዊ ዋኢል ኣቦ ሓሙሽተ ቆልዑት ኮይኑ ደቁ ከዕብየሉ ዝሰርሖ ገዛ ብደብዳብ ስለዝዓነወ መጻኢኡ ጸልሚትዎ “እንታይ ዝኣበሱ ቆልዑት’ዮም እዚ ተፈድዮም?” ኢሉ ሕቶ ይሓትት። 

“ህጻናት እንታይ ስለዝኣበሱ’ዩ እዚ ተፈድዮም” ፍልስጤማዊ ኣቦ

ሞሪስ “ደቂ ኣንስትዮ እንተተማሂረን መሰላትን ክፈልጣ ይኽእላ’የን፡ ትሕቲ መርዓ እንከለዋ ኣገዲዱ ከመርዕወን ንዝሓስብ ወይ ክምርዓወን ንዝሓስብ ደው ከብላኦ ከምዝኽእላን ኣበይ ከይደን ደው ከምዘብላኦን ክፈልጣ’የን፡ እዚ ኣካል ናይቲ ንሕና ንሰርሓሉ ዘለና ዕላማ’ዩ፡ ደቂ ኣንስትዮ ክዛረባ፡ ታሪኸን ከዕልልና ካልእ ዝበለጸ መንገዲ ከምዘሎን ክፈልጣ ኢና ንሰርሕ” ትብል።

 ‘ጓል 12 ዓመት እንከለኹ'የ፡ ንኽምርዖ ብ9 ዶላር ተሸይጠ’

እዚ ከኒና ነፍሱ ዝኽኣለ ጎድናዊ ሳዕቤት ዘለዎ ኮይኑ ሕማም ርእሲ፡ ቀትሪ ትኽስ ምባል፡ ምስልቻው ከምኡ ከኣ ተምላስን ዕግርግርን ከስዕብ ዝኽእል ኮይኑ፡ ብዛዕባ ኣብ ነዊሕ ግዜ ዝህልዎ ሳዕቤናት ግን ብዙሕ ዝተፈለጠ ነገር የለን።
ኣመሪካን ኣካዳሚ፡ እዚ ከኒና ከም ኩሉ ከኒናታት ህጻናት ክረኽብዎ ካብ ዝኽእሉ ቦታ ርሒቐ ክቅመጥ ብምምዓድ “ናይ ድቃስ ጸገማት ኣብ ክንዲ ሜላቶኒን ብምውሳድ መደባት ብምስራዕን ባህሪ ብምትዕርራይን ክስተኻኸል ይኽእል’ዩ” ኢሉ።