ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

ክታበታት ምስ ዓለምና ዝምድና ቅድሚ ምምስራቶም፡ ሓደ ውልቀሰብ ንሕማም ሽሮኽን ካልእ ለበዳን ዝኸውን ክታበት ሰሪሑ። እንተ እዛ ዓለም ሽሙ ረሲዓቶ'ያ። ስለምንታይ?

ፈላሚ ክታበት ዝመሃዘ፡ ዓለም ዝረሰዓቶ ሰብ

ካብ ሰሜን ኣመሪካ ክሳብ ምዕራብ ኣፍሪቃ - ቅድም ኢሉ ኣዝዮም ሕጉሳት ዝነበሩ መጻምዲ ይፈላለዩ ኣለው፤ ብዙሓት ይፋትሑ ኣለው።

'ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ብዙሕ ሓዳር ይፈርስ ኣሎ'

ምስ ሞት ዲያጎ ኣርማንዶ ማራዶና ብዝተኣሳሰር፡ ፖሊስ ኣርጀንቲና ንሓኪም ናይ’ቲ ውሩይ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ምርመራ ይገብረሉ ኣሎ።

ድሕሪ ሞት ማራዶና፡ ፖሊስ ንሓኪሙ ምርመራ ይግበረሉ ኣሎ

ሎሚ ኣንጻር ጋዜጠኛታት ንዝፍጸም ገበናት ንከብቅዕ ጻውዒት ዝቐርበሉ ኣህጕራዊ መዓልቲ'ዩ። "ይኣክል፡ ኣንጻር ጋዜጠኛታት ገበን ደው ይበል!" ብዝብል መርሓ ከኣ ኣባል ሃገራት ሕቡራት ሃገራት ኣብ መላእ ዓለም ኣንጻር ጋዜጠኛታት ዝግበር ዓመጽ ደው ክብል የዘኻኽር።

"ይኣክል፡ ኣንጻር ጋዜጠኛታት ገበን ደው ይበል!"

ኣብ ጫካ ኣማዞን ዝነብሩ ቀቢላ፡ ክሳብ ብባዕዳዊ ገዛእቲ ስጳኛ (ስፐይን) ዝውረሩ ብለበዳ ጉንፋዕ ተጠቒዖም ኣይፈልጡን። ሓደ ግዜ ግን ብምኽንያት ወራር፡ ግዳያት እቲ ሕማም ኮይኖም ብዙሓት ኣባላት እቲ ሕብረተሰብ ክሞቱ ክኢሎም'ዮም።

ኣካላዊ ርሕቐት ንጉንፋዕ ከጥፍኦ'ዶ ይኸውን?

ኣብዚ ዘበነ ኮቪድ ሰብ መዓስን ንመንን ብእዳዉ ሰላም ከምዝብል ንመን ከምዝሓቁፍ ክልተ ሳዕ ከምዝሓስብ ገይሩዎ ኣሎ። ገሊኡ ንሰብ ሰላም ካብ ዘይብል ልዕሊ ሽዱሽተ ወርሒ ገይሩ ኣሎ። ኣብ ግዳም ብኣካላዊ ርሕቀትን ምፍንታትን ከምዝሓስብ፡ ብስራሕ ኮነ ብመገሻ ተፈልዩዎም ንዝጸንሐ ኣባላት ስድርኡ ከይተረፈ ሓቚፉን ስዒሙን ናፍቖቱ ከየውጽአ ንክልተ ሳምንቲ ነብሱ ከግልል ይግደድ።

ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ዝፈጠሮ ፍርሕን ሻቕሎት ሕማም ስነ-አእምሮ

ኣብ ክልል ሶማል ሓደ ጸገም ኣእምሮ ዘለዎ ውልቀ ሰብ ኣርባዕተ ኣባላት ቤተሰብ ብፋስ ብምቕታል ንሓሙሽተ ኣቑሲሉ።

ኢትዮጵያ: ናይ ኣእምሮ ጸገም ዘለዎ ውልቀ ሰብ ኣርባዕተ ኣባላት ስድራቤት ቀቲሉ

በዓል ሞያ ስነ ልቦና ዩኒቨርሲቲ ካሊፎርኒያ ጀራልድ ማጉር ንባዕሉ'ውን ወታእታእ ዝብሎ'ኳ እንተኾነ ዕውት ሰብ እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ 'ኢኮፒፓም' ዝተባህለ መድሃኒት እዚ ጸገም ጥዕና ዝኾነ ንምርካብ ኣብ ፈተነ እዩ ዝርከብ።

ስለምንታይ ሰባት ወታእታእ ይብሉ?

ኣብ እዋን ክረምቲ [ናይ ዛሕሊ ወቕቲ] ገበናት ስርቂ እንትውስኹ፡ ውዑይ ኩነታት ኣየር ኣብ ዝህልወሉ [ካብ ታሕሳስ ክሳብ መጋቢት] ድማ ኣበ እልዕሊ ሰባት ዝበጽሕ መጥቃዕቲ ይውስኽ ይብል ሓደ በዓል ሞያ።

ለውጢ ኩነታት ኣየር ፡ ንባህርና ክሳብ ክንደይ ይጸልዎ?

ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ መልከፍቲ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ይወስኽ ብምህላዉ፡ መሸጣ ኣልኮላዊ መስተ ደው ምባል ሓደ ካብቶም ፕረዚደንት ስሪል ራማፎሳ ዝወሰዶም ስጉምታት ኮይኑ'ሎ።

ደቡብ ኣፍሪቃ መሸጣ ኣልኮላዊ መስተ ዳግም ከልኪላ

ኣብ ኢትዮጵያ፡ ትማሊ ሓደሽቲ ብኮሮናቫይረስ ዝተለከፉ 206 ሰባት ተረኺቦም'ዮም። ሚኒስትሪ ጥዕናን ትካል ሕብረተሰብ ጥዕናን እታ ሃገር ብሓባር ኣብ ዘውጽኡዎ መግለጺ፡ ኣብ 24 ሰዓታት ናይ 3922 ቅምሶታት ተገይሩ ኢሎም። ብኻልእ ወገን በዚ ቫይረስ ሓሚሞም ክትትል ጥዕና ክግበረሎም ካብ ዝጸንሐ ሰባት ተወሰኽቲ 250 ሓውዮም። ብዝሒ ብምኽንያት እዚ ቫይረስ ዝሞቱ'ውን 128 በጺሑ ኣሎ።

ኣብ ኢትዮጵያ ብዝሒ ብኮቪድ-19 ዝተለኸፉ ሰባት 7766 በጺሑ

ገለ ተመራመርቲ ኮሮናቫይረስ ንሓንጎል ከም ዘጥቅዕ ብምግላጽ፡ ተወሰኽቲ ምልክታት ሕማም ርእሲ፣ ስትሮክን ምንፍርፋርን ዘኸትል እዩ ኢሎም ይኣምኑ።

ኮሮናቫይረስ ንሳምቡእና ድዩ ንሓንጎልና ዘጥቅዕ ዘሎ?

ንኸም ኮቪድ-19 ዝበለ ተመሓላላፊ ሕማም ዚያዳ ተቓላዕቲ ዝኾኑ ግን ንሕማም ዝተቓልዑ እዮም ዘይትብሎም ግን ድማ ምስ ሰባት ተቐራሪቦም ክሰርሑ ዘገድድ ናይ ስራሕ መደብ ዘለዎም ሰባት እዮም።

ስራሕኩም ክሳብ ክንደይ ንኮሮናቫይረስ ዝተቓልዐ'ዩ?

ሓደ ሲሶ ህዝቢ ዓለምና ኣብ ገዝኡ ተወሺብሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ብዙሓት ሰባት ኣብዚ ኣጸጋሚ ግዜ ብኸመይ ሕጉሳት ንኽኾኑ ናብ ሳይንስ ተመሊሶም ኣለው።

ኮሮናቫይረስ፡ ምሉእ ዓለም ክመሃሮ ዝደሊ ናይ ኮሌጀ ትምህርቲ

ተመራመርቲ ኣውስትራሊያ፡ ኮሮናቫይረስ ክከላኸሉ ዝኽእሉ ኣርባዕተ ዓይነት ዋህዮታት ከም ዝፈለጡ ገሊጾም።

ተመራመርቲ፡ ኮሮናቫይረስ ዝከላኸል ናይ ሰብነትና ዓቕሚ ክፈልጡ ክኢሎም

እዚ መሸፈኒ ገጽ ክጥቀሙ ዘለዎም ሰባት፡ ዝስዕሉን ዘሀንጥሱን እንተኾይኖም ወይ ድማ፡ በዚ ሕማም ዝተጠርጠረ ሰብ ወይ ነቲ ሕሙም ዝከታተሉ ሰባት ጥራሕ ክኾኑ ኣለዎም።

መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ክንጥቀም'ዶ ይግባእ?

ኣብ ማሕበራዊ ሜድያን ብዛዕባ እዚ ቫይረስ ብዙሕ ይዝረብ፡ ኣብዚ ገለ ሓቅታት ብዛዕባ እቲ ቫይረስ ኣቕሪብናልኩም ኣለና።

ውዑይ ኩነታት ኣየር ኮሮናቫይረስ ከይላባዕ ተራ ኣለዎ ድዩ?

ኣቶ ቢታ በየነ፡ ኣብታ ደፋእፋአ ዝበዝሓ ግን ድማ ምዕብልቲ ኣውሮጳዊት ሃገር ስዊድን እንትነብር ዘጓነፎ መሪር ሓዘን ሞት መንእሰይ ወዱ፡ ኣብቲ ብዙሓት ሰባት እናተዘዋወሩን እናተዘናግዑን ዘሕልፍዎ ናይ ጥሮታ እዋኑ፡ ናብ ዓዱ ተመሊሱ ክሰርሕ ሰናይ ሕልንኡ ኣገዲድዎ፡፡

ሕነ ወዲ ዝቐተለሉ ሕማም ዝወፈረ ኢትዮጵያዊ

ኣብዚ ናይ ኮሮናቫይረስ እዋን፡ ንትካል ጥዕና ዓለም ምምራሕ ክንደየናይ ከቢድ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ኣንጻር ኮሮናቫይረስ ዝግበር ዓለማዊ ቃልሲ ዝመርሕ ዘሎ ኢትዮጵያዊ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ከመይ ይረኣይ?

ኣንጻር ኮሮናቫይረስ ዝግበር ዓለማዊ ቃልሲ ዝመርሕ ዘሎ ኢትዮጵያዊ

ሕማም አእሙሮ ኣብ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዘሰክፍ ደረጃ ይረአ ስለዘሎ ብኣግኡ ንምክልኻሉን ተሓባቢርካ ነቲ ጸገማት ንምፍታሕን ኣብ በይ ኤርያ ዝተወደበ ዋዕላ ኤርትራውያን።

"እንተተሓባቢርና ጥራሕ ኢና ከነድምዕ ንኽእል" ሜሮን ሰመዳር

ኣብታ ኣብ 2016 ዝተሰርሐት ብዛዕባ መስተንክር ቸዝ ኡጋንዳ እተዘንቱ ናይ ዲስኒ ፊልም ዝተዋስአት ህጻን ብናይ ሓንጎል ካንሰር ክትሳቐይ ጸኒሓ።

ኡጋንዳዊት ተዋሳኢት ፊልም 'ኲን ኦፍ ካትወ' ኣብ 15 ዓመታ ዓሪፋ

ላዕለዋይ ሓላፊ በዓል መዚ ጸረ-ሓሽሽ ታይላንድ፡ ፖሊስ ብጨረታ ኣብ ዝሸጣ መኪና 94 ሽሕ ፍረ ከኒና ሓሽሽ ስለዝተረኸበ ይቕሬታ ሓቲቱ።

ፖሊስ፡ ብጌጋ ሓሽሽ ዝተሓብኣ መኪና ብጨረታ ሸይጡ

ብዙሓት ሰባት ኣብ መጀመርታ ናይ ሓድሽ ዓመት ካብ ኩሉ ንጥዕንኦም ጎዳኢ ዝኾኑ ነገራት ማለት ከም ምትካኽ ሽጋራን ኣልኮላዊ መስተን ደው ከብሉ ከምኡ'ውን ኣካላዊ ምንቅስቓስ ከዘውትሩ ይውስኑ።

መሓዙትና ኣብ ጥዕናና ኣሉታዊ ሳዕቤናት ኣለዎም'ዶ?

ነዚ ዛንታ እተዘንትወልና፡ ኣብ መሕረድ እንስሳት እትሰርሕ ዝነበረት ሰብ እያ። እንስሳት ምሕራድ ዘስዓባላ ስነልቦናዊ ጸገም ትገልጽ።

ጥዕና ስነ ኣእምሮ