ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

መስርሕ ጐስጓስ ትራምፕ፡ ካብ ኢራን ዝነቅል ስግኣት ከም ዘሎ ከም ዝተሓበረን ብሰንኪ እዚ ድማ ጸጥታ ከምዝወሰኸን ሓደ በዓል ስልጣን ሃገራዊ ድሕነት ኣመሪካ ገሊጹ።

ኢራን፡ ኣብ ፈተነ ቅትለት ትራምፕ ስማ ይለዓል ኣሎ 

እቲ ብሰንበት ዝተመርጸ ማስዑድ ፐዘሽክያን፡ ቅድሚ 19 ዓመታት ኣብቲ ሽዑ እዋን ዝነበረ ናይ መወዳእታ ጽገናዊ መንግስቲ፡ ሚኒስተር ጥዕና እዩ ነይሩ።

ኢራን፡ ዓወት ሓድሽ መራሒ ስለምንታይ እዩ  'ስንባደ' ፈጢሩ ዘሎ?

መሓመድ ኒማህ ናስር፡ እስራኤል ኣብ ዝሓለፉ ትሽዓተ ኣዋርሕ ዶብ ሰጊራ ኣብ ሊባኖስ ትፍጽሞ ብዘላ መጥቃዕቲ ናይ መወዳእታ ዒላማ ዝዀነ ላዕለዋይ መሪሕነት ሕዝቦላህ ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ድማ ምሉእ ኲናት ከየስዕብ ተሰጊኡ ኣሎ።

እስራኤል ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ሕዝቦላህ ቀቲላ

ቀዳማይ ሚኒስትር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁ እቲ ኣብ ደቡባዊ ቓዛ ኣብ እትርከብ ራፋ ዝካየድ ዘሎ “ጽዑቕ ምዕራፍ” ውግእ ይውዳእ ከም ዘሎ ገሊጹ፤ እንተዀነ፡ እዚ እቲ ኲናት ብጠቕላላ ይውዳእ ኣሎ ማለት ኣይኰነን ኢሉ።

ነታንያሁ፡ ኣብ ራፋ ክካየድ ዝጸንሐ ጽዑቕ ውግእ 'ይዛዘም ኣሎ’ ኢሉ

እስራኤልን ሕዝቦላህን ናብ ኵለ-መዳያዊ ኲናት ይእትው ዶ ይዀኑ?

ኣብ ዓለም፡ ዝተፈላለየ ገበናት ፈጺሞም ፍርዲ ሞት ዝወሃቦም ሰባት ብዙሓት ከም ዝዀኑ ዝግመት እኳ እንተዀነ፡ ተግባራውነቱ ግን ሃገራት ብዘለወን ንኣፈጻጽማ እቲ ብይን ዝምልከት ዝተፈላለየ ድንጋገታን መስርሑን፡ ብኡ መንጽር ዝተፈላለየ እዩ። ኣብ ገሊኡ ሃገራት ኣይፍጸምን፡ ኣብ ገሊኡ ይደናጐ፣ ምሕረት ይወሃብ፣ ኣብ ገሊኡ ድማ ገበነኛ ብሕልፈት ዝቕጽዓሉ ኵነታት ይርአ እዩ።

ብሞት ብምቕጻዕ ኣብ ቅድሚት ዝስርዓ ሃገራት ኣየኖት እየን? 

መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ስርሓት ቱርኪ ዝዀና ሰብኣልቦ ነፈርቲ ብተወሳኺ፡ ኣብ 2021 ስርሓት ኢራን ዝዀና ሞሃጀር-6 ድሮኖት ክውንን ክኢሉ እዩ።

ኣብ ወለጋ ሆሮጉድሩ ብዛዕባ ዝወደቐት ሰብኣልቦ ነፋሪት እንታይ ንፈልጥ?

ኣብ እስላማዊት ሪፓብሊክ ናብ ዝለዓለ ጥርዘ ስልጣን ክድይብ ብሰፊሑ ትጽቢት ዝግበረሉ ዝነበረ ኢብራሂም ራይሲ ድሕሪ ምሟቱ፡ ዕጫ ኢራን እንታይ ክኸውን ይኽእል?

ኢራን ድሕሪ ሞት ፕረዚደንት ኢብራሂም ራይሲ

ፕረዚደንት ኢራን ኢብራሂም ራይሲ፡ ዝጓዓዘላ ዝነበረት ሄሊኮፕተር ድሕሪ ምውዳቓ፡ ሬሳኡ ኣብ ሰሜናዊ ከባቢ እታ ሃገር ተረኺቡ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ሑሴን ኣሚር ዓብዱላህያን ከምኡ’ውን ካልኦት ሽዱሽተን እውን በቲ ሰንበት ዘጋጠመ ሓደጋ ሞይቶም። ኣብ ዶብ ኣዘርባጃን ዝተሰርሐ ዲጋ ከፊቶም ድሕሪ ምምራቕ፡ ናብ ታብሪዝ ኣብ ዝምለሱሉ ዝነበሩ እዋን እዩ፡ ኣብቲ ብጽዑቕ ግመ ተሸፊኑ ዝነበረ ኣኽራናት እቲ ሓደጋ ምሕምሻሽ ሄሊኮፕተር ኣጋጢሙ።

ፕረዚደንት ኢራን ኢብራሂም ራይሲ ዝሞተሉ ፍጻመ ሓደጋ ሄሊኮፕተር 

ራይሲ፡ ወዲ 25 ኰይኑ እዩ ኣብ ቴህራን ምክትል ኣኽባሪ ሕጊ ክኸውን ዝኸኣለ። ኣብዚ እዋን ኣብ 1988 ኣብ ዝቘመ ምስጢራውን ደሓር ድማ ‘ኮሚቴ ሞት’ ክበሃል ኣብ ዝበቐዐ ቤት-ፍርዲ፡ ብይን ካብ ዝሃቡ ኣርባዕተ ዳያኑ ሓደ እዩ ነይሩ።

ጕዕዞ መሪሕነት እቲ ብሓደጋ ሄሊኮፕተር ዝሞተ ፕረዚደንት ኢራን

ፕሬዝደንት ኢራን ኢብራሂም ራይሲ፣ ሚኒስትሪ ጉዳይ ወጻኢ ሑሴን ኣሚር-ዓብዶላህኒን ካልኦትን ብሰንኪ እቲ ትማሊ ሰንበት ዘጋጠማ ሓደጋ ነፋሪት ከም ዝሞቱ ሃገራዊ ቴሌቪዥን ኢራን ሓቢራ።እታ ሄሊኮፕተር፡ ትማሊ ኣጋምሸት ኣብ ሰሜን ክፋል እታ ሃገር ናብ ከቢድ ዕምብረ ምስ ኣተወት ብዘጋጠማ ሓደጋ ብኸቢድ ከም ዝዓለበት ይግለጽ።


ፕረዚደንት ኢራን ብሓደጋ ሄሊኮፕተር ከም ዝሞተ ተሓቢሩ

ስዑዲ ዓረብ እታ ዝሓየለት ዝያዳ ሱኒ እስልምና እትኽተልን ሃገር ክትከውን እንከላ፡ ኢራን ድማ ማእከል ሺዓ እስልምና እያ። ግን ኣብ መንጐ ክልቲኡ ዘሎ ፍልልይ እንታይ ይመስል?


ጠንቂ ወጥሪ ሱኒን ሺዓን ኣስላም እንታይ እዩ? ጽልዋኡ’ኸ?

ካብ 2020 ዓ.ም (ኣ.ኤ) ኣትሒዙ፡ ቁጽሪ ኣብ ስደት ዝነብሩ ጋዜጠኛታት ቢቢሲ ወርልድ ሰርቪስ ዳርጋ ብዕጽፊ ወሲኹ ኣሎ።

ናጽነት ፕረስ፡ ኣብ ስደት ክሰርሑ ዝተገደዱ ጋዜጠኛታት ቢቢሲ 

ብሳተላይት ዝተዘርግሑ ምስልታት፡ እስራኤል ዓርቢ ንግሆ ድሕሪ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ኣብ መደበር ኣየር ኢራን ዝበፅሐ ጉድኣት ከምዘሎ መርትዖታት ኣቃሊዑ።

መጥቃዕቲ እስራኤል፡ ኣብ መደብር ሓይሊ ኣየር ኢራን ዕንወት ኣብፂሑ ድዩ?

እስራኤል ሕነ ናይቲ ብቐዳም ምሸት ኣብ ልዕሊኣ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ምላሽ ከም እትህብ ድሕሪ ምግላጻ ኢራን ኣብ ልዑል ንቕሓት ትርከብ።

እስራኤል ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ሚሳይል ፈጺማ

ወተሃደራዊ ሓገዝ ንእስራኤል ብዘይ ቅድመ ኵነት ክኸውን ኣይክእልን ኣብ ዝብል ኣርእስቲ፡ ኣሰናዳኢ ቦርድ እታ ጋዜጣ፡ ንሚስተር ነታንያሁን መሻርኽቱን፡ ምስ ኣመሪካ ‘ብዘይምትእምማን’ ነቒፍዎም።

ኢራን ኣብ ልዕሊ እስራኤል ዘካየደቶ መጥቃዕቲ 'ዕድመ-ስልጣን ነታንያሁ' ዘናውሕ ዶ ይኸውን?

እስራኤላዊ ተመራማሪ፡ እስራኤል ካብቲ መጥቃዕቲ ዝረኸበቶም ገለ ረብሓታት እኳ እንተሃለው፡ ብኻልእ ሸነኽ ግን ስዕረት እያ ኣአንጊዳ ይብል።
እዚ ድማ፡ ኣሰላልፋ ማእከላይ ምብራቕ ዘይምግንዛባን ኢራን ኣብ ዶባታ መጥቃዕቲ ንኸይተብጽሕ ክትከላኸል ዘይምኽኣላን እዩ ኢሉ ይኣምን።


ኢራን ኣብ ልዕሊ እስራኤል ብዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ መን ከሲቡ? መንከ ከሰረ? 

ዝምድና እስራኤልን ኢራንን፡ እቲ እስላማዊ ሰውራ ኣያቶላሃት ዝበሃል ስልጣን ክሕዝ እንከሎ ክሳብ 1979 [ኣ.ኣ] ኣዝዩ ምዉቕን ልባውን እዩ ነይሩ። ኣብ 1979 ግን ሰውራ ሩሆላህ ዅመይኒ ነቲ ኣብ ስልጣን ዝነበረ ንግስነት ኢራን ኣልዩ፤ ተሓላቒት ውጹዓት ኰይና እትቐርብ እስላማዊት ሪፓብሊክ ኣቚሙ።

ኢራን - እስራኤል፡ መበገሲ ኣብ መንጐአን ዘሎ ወጥሪ እንታይ'ዩ?

እቲ ብሚሳይላትን ሰብ-ኣልቦ ነፈርትን ዝተሰነየ ደብዳባት ነቲ ብ1 ሚያዝያ ኣብ ልዕሊ ኤምባሲ ኢራን ኣብ ሶርያ ዝተፈጸመን ላዕለዎት ወተሃደራዊ መኮንናት ኢራን ዝቐተለን መጥቃዕቲ ኣየር ሕነ ንምፍዳይ ዝተኻየደ'ዩ።  ዋላ'ኳ እስራኤል ንኸምዚ ዝበለ መጥቃዕትታት ብወግዒ ዘይትእመነሉ እንተኾነት፡ ባዕላ ዘካየደቶ'ዩ ተባሂሉ'ዩ ብሰፊሑ ዝእመን።

መጥቃዕቲ ኢራን ኣብ ሲቪላዊ በረራታት ዘስዓቦ ጸገማት

ኢራን ናይቲ ብ 1 ሚያዝያ ኣብ ልዕሊ ኣብ ደማስቆ ዝርከብ ቆንስላኣ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሕነ ንምፍዳይ’ያ ብቀዳም ኣብ ልዕሊ እስራኤል መጥቃዕትታት ድሮንን ሚሳይልን ፈንያ።

ኢራን ስለምንታይ’ያ ንእስራኤል ኣጥቂዓታ?

እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ዝፍጸመሉ ዝነበረ እዋን ነፈርቲ ኣመሪካን መራኽብ ሓይሊ ባሕርን ብዓሰርተታት ዝቝጸሩ ፕሮጀክትላይት ኢራን ከምዘውደቓ ይግለጽ። ልዕሊ 80 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲን ብውሕዱ ሽዱሽተ ባሊስቲክ ሚሳይላትን ከኣ ብነፈርትን መራኽብን ኣመሪካ ወይ ብሓይልታት ምክልኻል ኣየር ተወቒዐን።

ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ኣብ ዝካየድ ዝዀነ መጥቃዕቲ ሕነ ምፍዳይ ከምዘይትጽንበር ኣፍሊጣ

ዓባይ ብሪጣንያ፡ ኢራን ናብ እስራኤል ዘወንጨፈቶም ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኢራን ከምዘውደቐ ቀዳማይ ሚኒስተር ሪሺ ሱናክ ኣረጋጊጹ።

ብሪጣንያ ሰብኣልቦ-ነፈርቲ ኢራን ከምዘውደቐት ኣፍሊጣ

እስራኤል ካብ ኢራን ዝተወንጨፉ ኣማኢት ሚሳይላትን ሰብ-ኣልቦ-ነፈርትን ናብ ክሊ ኣየራ ከይኣተዉ 99 ሚእታዊት ከምዘውደቐት ትገልጽ።
እስራኤል ካብ ዝኾነ ወገን ዝመጽእ መጥቃዕቲ ሚሳይላትን ሮኬትን ንነብሳ ንምክልኻል "ኣይሮን ዶም" ዝበሃል ስርዓተ ምክልኻል ኣየር ትጥቀም። ንምዃኑ እዚ ስርዓት-ምክልኻል ብኸመይ'ዩ ይሰርሕ?


‘ኣይረን ዶም’፡ እስራኤል እትምከሓሉ ጸረ-ሚሳይል እንታይ እዩ፡ ብኸመይከ ይሰርሕ?

ኢራን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ መሬት እስራኤል እትገብሮ ዘላ ተራእዩ ዘይፈልጥ መጥቃዕቲ፡ እታ ሃገር ግብረ መልሲ ክትህብ ከይትፍትን ደጊማ ኣጠንቂቓ። ምላሽ እንተሂባ ድማ ውጽኢቱ ዝኸፍአ ክኸውን እዩ ክትብል ተሓንያ።