FIFA oo baaritaan ku billowday qalalaasihii ka dhashay ciyaartii kama dambaysta ahayd ee Argentina

FIFA ayaa xaqiijisay in Argentina ay wajihi doonto baadhitaan la xidhiidha rabshadihii foosha xumaa ee dhacay dhammaadkii finalka Koobka Adduunka.

Guddiga anshaxa iyo edbinta ee FIFA ayaa magacaabay dacwad-ooge dhinaca edbinta iyo anshaxa ah si uu u qiimeeyo wixii dhacay kadib markii siidhigii ugu dambeeyay afuufay garoonka MetLife Stadium.

Ciyaaryahan kasta ama tababare kasta oo ku lug lahaa isku dhacaas wuxuu wajihi karaa ganaax ama ganaax ciyaareed, halka Xidhiidhka Kubadda Cagta Argentina (AFA) isna lagu ganaaxi karo.

Kadib markii Argentina looga adkaaday 1-0 Axaddii, ciyaartoyda kooxda Argentina iyo shaqaalaha tababarka ayaa isku dhac la galay ciyaartoyda Spain xilli ay bilaabeen dabaaldegga guushoodii Koobka Adduunka.

Nahuel Molina, Leandro Paredes, Thiago Almada iyo kaaliyaha tababare Roberto Ayala ayaa dhammaantood u muuqday inay ku lug lahaayeen dhacdada.

Waxaa si khaldan loogu qoray nidaamka macluumaadka faallooyinka FIFA in Paredes kaarka cas laga siiyay garsoore Slavko Vincic kadib markii uu qoorta ka riixay ciyaaryahanka Spain Eric Garcia.

Kaarka cas ee Paredes ayaa wax yar kadib laga saaray nidaamka, waxaana FIFA u xaqiijisay BBC Sport in aan wax tallaabo edbineed ah laga qaadin waqtigaas.

Argentina ayaa horey hal ciyaaryahan looga saaray ciyaarta, iyadoo Enzo Fernandez uu qaatay kaarkiisii labaad ee jaallaha ahaa daqiiqadihii dheeriga ahaa ee qaybtii labaad.

FIFA ayaa horey u bilowday habraac tallaabo edbineed oo suurtagal ah oo ka dhan ah Argentina kadib markii ciyaartoydeedu ay soo bandhigeen boorar taageeraya sheegashada dalkooda ee Jasiiradaha Falkland kadib guushii 2-1 ay ka gaadheen England wareegga semi-finalka.

Maxaa dhacay kadib finalka Koobka Adduunka?

Markii siidhiga ugu dambeeyay laga yeedhiyay New Jersey, dhowr ciyaaryahan oo reer Argentina ah oo uu ku jiray Lionel Messi ayaa dhulka ku dhacay iyagoo niyad-jabsan.

Qaar kale waxay istaageen iyagoo aan dhaqaaqin, halka ciyaartoyda Spain ay garoonka ku ordayeen iyagoo farxad ugu dabaaldegaya guushooda.

Rodri, oo la beddelay waqtigii dheeriga ahaa, ayaa ka soo orday kursiga keydka si uu ugu biiro saaxiibbadiis.

Markii ciyaaryahanka khadka dhexe ee Manchester City uu dhaafayay Molina, daafaca Argentina ayaa u muuqday inuu gacanta kaga dhuftay Rodri cududda ama caloosha.

Taasi waxay ahayd dhimbiishii hurisay qalalaasaha.

Rodri ayaa wajahay Molina, balse ciyaaryahanka Argentina ayaa si xanaaq leh horay ugu soo dhaqaaqay.

Garcia ayaa u yimid inuu taageero saaxiibkiis, markaas ayay Paredesna soo dhex gashay, isagoo Garcia qoorta kaga dhuftay.

Gavi, oo aan ciyaarta ku jirin, ayaa isku dayay inuu kala dhex galo, balse Almada ayaa dhulka ku riixay.

Kadib Paredes ayaa Gavi dhulka ku tuuray isaga oo wejigiisa gacanta ka saaray.

Ayala ayaa isna u muuqday inuu Garcia qoorta ka qabanayo, kadibna wuxuu u ekaaday inuu ku dhuftay ciyaaryahanka khadka dhexe ee Spain, Dani Olmo.

"Paredes wuxuu wajiga qof ku dhuftay laba ama saddex jeer. Wuu weeraray," ayuu Alan Shearer ka sheegay BBC One.

"Meel ama cudurdaar taas loogu sameeyo ma jiro. Waan fahamsanahay sida ay guuldarradu u xanuun badan tahay, laakiin waxaa jirta hab loo guuldarraysto. Marar badan ayaan taas Argentina ka aragnay. Falcelinta kadib seeriga ugu dambeeyay waxay ahayd mid aad u xun."

Joe Hart ayaa isna yidhi:

"Ciyaartu way dhammaatay, wax cabasho ah kama yeelan karaan wixii maanta dhacay. Waa dhaqan laga xumaado."

Si kastaba, tababaraha Argentina Lionel Scaloni, oo isku dayay inuu dejiyo xaaladda, ayaa hoos u dhigay muhiimada dhacdada markii uu waraysi bixiyay kadib ciyaarta.

"Waa inaan noqonaa kuwo sharaf leh marka aan guuleysanno, sidoo kale waa inaan sharaf u muujinnaa marka aan guuldarreysanno," ayuu yiri.

"Maanta waxaan muujinaynaa inaan garanayno sida loo guuldarraysto.

"Waxaan luminay ciyaarta, waan aqbalnay, laakiin taasi macnaheedu ma aha inaan joojinayno nolosha ama aan illoobeyno wax kasta oo aan soo marnay si aan halkan u gaarno."

Maxaa tallaabo ah oo Argentina wajihi karta?

Guddiga edbinta ee FIFA wuxuu haystaa dhowr ikhtiyaar.

Marka FIFA ay magacowdo dacwad-ooge dhinaca edbinta iyo anshaxa ah, waxay si qoto dheer u eegi doontaa khaladaadka dhacay halkii ay kaliya ka eegi lahayd falal rabshadeed oo suurtagal ah.

Haddii ciyaartoyda ama xiriirka kubadda cagta dalka lagu soo oogo dacwad oo lagu helo dambi, waxaa jiri karta fursad ciqaab adag lagu soo rogo.

Qodobka 13-aad ee xeerka edbinta FIFA wuxuu khuseeyaa dhaqanka aflagaadada ah iyo ilaalinta mabaadi'da ciyaar wanaagga.

Ficillada ciyaartoyda iyo shaqaalaha waxaa loo arki karaa inay yihiin "jebinta xeerarka aasaasiga ah ee anshaxa wanaagsan" iyo "dhaqan sumcad xumo u keenaya kubadda cagta ama FIFA."

Dacwad-oogaha edbinta iyo anshaxa wuxuu tixgelin doonaa xaaladaha sii xumayn kara ama yareyn kara ciqaabta, wuxuuna awood u leeyahay inuu dhaqan geliyo ganaax caalami ah.

FIFA waxay qodobkan hore ugu adeegsatay inay dacwad ka gudbiso madaxweynihii hore ee xiriirka kubadda cagta Spain, Luis Rubiales, kadib markii uu dhunkaday Jenni Hermoso afka kadib guushii Spain ee Koobka Adduunka Haweenka.

Rubiales waxaa laga mamnuucay dhammaan hawlaha kubadda cagta muddo saddex sano ah sannadkii 2023.

Weeraryahanka Uruguay Luis Suarez ayaa isna afar bilood laga mamnuucay dhammaan howlaha kubadda cagta kadib markii uu qaniinay daafaca Talyaaniga Giorgio Chiellini intii lagu jiray Koobkii Adduunka 2014.

Taas waxay ka dhigtay inuu seego sagaalkii kulan ee ugu horreeyay xilli ciyaareedka Premier League, inkasta oo xagaagaas uu u wareegay Barcelona, halkaas oo uu kulankiisii ugu horreeyay ciyaaray 25-ka Oktoobar.

Lama filayo in Almada, Ayala, Molina iyo Paredes ay wajihi doonaan ganaax dheer sida kiisaskaas.

Si kastaba, AFA ayaa horey ula kulantay dhibaatooyin la xiriira dhaqanka ciyaartoydeeda sannadihii dambe.

Argentina ayaa sidoo kale wajahay dacwado la xiriira "dhaqan aflagaado ah, jebinta mabaadi'da ciyaar wanaagga" iyo "dhaqan xumo ay sameeyeen ciyaartoyda iyo mas'uuliyiinta" kadib finalkii Koobka Adduunka 2022.

Argentina ayaa Faransiiska kaga adkaatay rigoorayaal, balse waxaa lagu dhaliilay qaabkii ay u dabaaldegeen.

Goolhayaha Aston Villa Emiliano Martinez ayaa sameeyay fal anshax xumo ah isagoo adeegsanaya abaalmarinta Goolhayihii Tartanka, kadibna muuqaal ayaa laga duubay isaga oo qolka labiska ku jeesjeesaya xiddiga Faransiiska Kylian Mbappe.

Argentina waxaa lagu ganaaxay £18,300, balse ciyaaryahan gaar ah wax tallaabo ah lagama qaadin.

Kadib guushii Argentina ee Copa America 2024, khadka dhexe ee Chelsea Enzo Fernandez ayaa raalli-gelin bixiyay kadib muuqaal uu soo dhigay oo lagu xusay guushii finalka Koobka Adduunka, iyadoo Xiriirka Kubadda Cagta Faransiiska uu heesta lagu qaaday ku tilmaamay "hees cunsuri iyo takoor ah."

Martinez ayaa sidoo kale lagu ganaaxay laba kulan sannadkii 2024 kadib "dhaqan aflagaado ah" oo ka dhacay isreeb-reebka Koobka Adduunka ee Chile iyo Colombia.

Martinez ayaa ku celiyay dabaaldeggiisii caanka ahaa isaga oo isticmaalaya koob nuqul ah kadib guushii 3-0 ee Chile, afar maalmood kadibna wuxuu gacan-gashi ku dhuftay kamarad uu watay sawir qaade kadib guuldarradii 2-1 ee Colombia.

Koobkan Adduunka, AFA ayaa sidoo kale wajahaysa ganaax suurtagal ah kadib boorkii ay taageerayaashu iyo ciyaartoydu muujiyeen kulankii England.

Ciyaartoyda Argentina ayaa dabaaldegay iyagoo haysta maro ay ku qoran tahay: "Las Malvinas son Argentinas," oo macnaheedu yahay "Jasiiradaha Falkland waa kuwo Argentine ah."

Sannadkii 2014, AFA waxaa lagu ganaaxay £20,000 kadib markii ciyaartoydu ay isla fariintan ku soo bandhigeen ka hor kulan saaxiibtinimo oo ay la yeesheen Slovenia.

Waxaa suurtagal ah in FIFA ay ganaaxyo saarto ciyaartoydii boorka hayay, kuwaas oo ay ku jiraan Cristian Romero oo Tottenham ah, Giovani Lo Celso oo hore Tottenham u ahaa iyo Lisandro Martínez oo Manchester United ah.

Kadib Spain ay England kaga adkaatay 2-1 finalkii Euro 2024, kabtanka Spain Alvaro Morata iyo saaxiibkiis Rodri ayaa UEFA ka mamnuucday hal kulan kadib markii ay ku dhawaaqeen "Gibraltar waa Spanish" intii ay dabaaldegayeen.

Ma jiro waqti cayiman oo FIFA ay ku dhammaystiri doonto baaritaankeeda ku saabsan dhaqanka Argentina.

18-kii Febraayo, UEFA ayaa magacowday kormeere anshax iyo edbin ah si uu u baaro eedeymo ku saabsan aflagaado cunsurinimo ah oo Gialunca Prestianni uu u geystay Vinicius Jr-ka Real Madrid intii ay Real Madrid 1-0 kaga adkaatay Benfica.

Waxay qaadatay in ka badan laba bilood, ilaa 24-kii Abriil, ka hor inta aan Prestianni lagu ganaaxin lix kulan kadib markii lagu helay dhaqan khaniis nacayb ah, iyadoo saddex kulan laga hakiyay muddo laba sano ah.