واکنشها به اظهارات بازیگر ایرانی درباره افغانستان؛ «هویت یک ملت را نمیتوان به تریاک تقلیل داد»
منبع تصویر، Televika
اظهارات عباس جمشیدیفر، بازیگر ایرانی، درباره افغانستان در یک برنامه اینترنتی پربیننده، با واکنش گسترده شماری از کاربران افغان در شبکههای اجتماعی روبهرو شده است.
در بخشی از برنامه طنز «بفرمایید جام»، امیرحسین قیاسی، مجری برنامه، از عباس جمشیدیفر میخواهد درباره افغانستان چیزی بگوید و سپس اضافه میکند: «یک چیز خوب بگو.»
جمشیدیفر در پاسخ میگوید: «تریاک» و بعد با خنده میافزاید: «خب اسم افغانستان بیاید شما چه فکری میکنید؟»
پس از این اظهارات، جواد خواجوی، کمدین ایرانی و دیگر مهمان برنامه، به او میگوید: «زشت است. همزبان هستیم، یعنی چه؟ آنجا کلی آدم حسابی است.»
جمشیدیفر در ادامه میگوید: «تریاک دارو است. اگر آن کشور نباشد، کل دنیا درد میکشند.» پس از این اظهار نظر، او و مجری برنامه میخندند.
ویدیوی این بخش از برنامه به سرعت در شبکههای اجتماعی منتشر شد و واکنشهای انتقادی متعددی را به دنبال داشت.
بسیاری از کاربران افغان این اظهارات را نمونهای از تقلیل افغانستان به یکی از مشکلات شناختهشده آن دانسته و گفتهاند چنین دیدگاهی تاریخ، فرهنگ و تنوع اجتماعی این کشور را نادیده میگیرد.
مختار حکیمی، یکی از کاربران فیسبوک، در واکنش نوشت که این «فقط یک شوخی نیست، بلکه تکرار یک کلیشه تحقیرآمیز درباره یک ملت است.»
او افزود: «انتظار میرود یک هنرمند، پیش از آنکه کشوری را با یک کلیشه معرفی کند، به تاریخ، فرهنگ و هویت آن احترام بگذارد؛ بهویژه زمانی که سخن از یک کشور همسایه با قرنها پیوند تاریخی و فرهنگی در میان است.»
فرحناز فروتن، خبرنگار افغان، نیز در ویدیویی که در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرد، گفت: «تمسخر یک ملت و یک کشور خنده ندارد.»
او افزود هیچ ملتی را نمیتوان تنها با «یک زخم عمیق» قضاوت کرد و همانگونه که افغانها همه ایرانیان را با معضل اعتیاد تعریف نمیکنند، افغانستان نیز نباید تنها با تریاک شناخته شود.
مریم رحمتی، خبرنگار افغان، نیز در شبکه ایکس نوشت: «واقعا از افغانستان فقط خشخاش را میشناسند؟»
او با اشاره به بامیان، هرات، بلخ، غزنی، زبان فارسی، شعر، موسیقی و تاریخ افغانستان نوشت: «یک کشور با هزاران سال تمدن و میلیونها انسان، در چند ثانیه به مواد مخدر تقلیل داده میشود.» به گفته او، این موضوع تنها یک شوخی نامناسب نیست، بلکه بازتاب کلیشههایی است که به مرور عادی شدهاند.
وحیده پاینده، فعال حقوق زنان، نیز نوشت افغانستان «پیش از هر چیز، سرزمین تمدن، فرهنگ و شعر» است و زادگاه شخصیتهایی چون مولانا، سنایی، ناصر خسرو و رابعه بلخی به شمار میرود. او افزود: «تریاک یک مشکل است، اما هرگز هویت یک ملت نیست.»
در کنار این واکنشها، شماری از کاربران نیز با انتشار تصاویر آثار تاریخی، جاذبههای طبیعی و چهرههای فرهنگی افغانستان، بر پیشینه تاریخی، فرهنگی و تمدنی این کشور تأکید کردند.
در مقابل، شماری دیگر نیز تأکید کردهاند که «بفرمایید جام» یک برنامه طنز است و نباید این اظهارات را خارج از فضای طنز آن ارزیابی کرد.
یعقوب برومند، از کاربران فیسبوک، نوشت: «عباس جمشیدیفر در یک برنامه کاملا طنز و سرگرمی حرفی زده که اگر منصف باشیم، برای کسی که افغانستان را از بیرون میبیند، چندان هم دور از ذهن نیست.»
او افزود «به جای حمله به این بازیگر، بهتر است از خود بپرسیم چرا بسیاری از خارجیها چنین تصویری از افغانستان و افغانها دارند».
بر اساس گزارش برخی رسانههای ایرانی، عباس جمشیدیفر پس از بالا گرفتن انتقادها، در استوری صفحه اینستاگرام خود از مردم افغانستان عذرخواهی کرده و گفته است قصد توهین به مردم این کشور را نداشته است.
