ABD'den İran'a yeni saldırılar, Tahran'dan bölgedeki ticaret yollarını kapatma tehdidi

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

ABD, İran'a başlattığı yeni saldırı dalgası kapsamında gece boyunca ülkedeki farklı hedefleri vurdu.

Başkent Tahran'da hava savunma sistemleri aktive edilirken, İran basını Ahvaz'da bir hastanenin yakınlardaki füze saldırısı ardından boşaltıldığını aktardı.

İran da misilleme olarak Körfez'deki ABD hedeflerini vurmaya devam ediyor.

Kuveyt "düşmanca drone saldırılarını" engellediklerini açıkladı.

ABD'nin çarşamba günü İran'da askeri hedeflere yönelik olduğunu söylediği yeni bir saldırı dalgası başlatması üzerine İran, bölgedeki diğer ticaret yollarını da kapatma tehdidinde bulunmuştu.

İran Devrim Muhafızları, ABD "saldırgan eylemlerine" son verene kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını açıkladı. Ayrıca, bölgedeki diğer petrol ve doğalgaz ihraç kanallarını da kapatmakla tehdit etti.

Bu uyarı, ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) 15 Temmuz Çarşamba sabahı İran'a yönelik insansız hava aracı, hava ve deniz saldırıları düzenlediğini açıklamasının ardından geldi.

ABD bu saldırıları, gece boyunca gerçekleştirilen yedi saatlik bir başka operasyonun ardından düzenledi.

Son günlerde ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı'nın küresel ekonomi açısından taşıdığı stratejik önemi bir kez daha gözler önüne serdi.

Saldırılar nedeniyle deniz yolu üzerindeki tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldiği için petrol fiyatlarında da keskin bir artış oldu.

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, Çarşamba sabahı gerçekleştirilen saldırıların "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere saldırma kapasitesini daha da zayıflattığı" belirtildi.

İran'ın kıyı savunma sistemleri ile Büyük Tunb Adası'ndaki seyir füzesi depolama ve fırlatma tesislerini hedef alan 90 dakikalık bir harekat gerçekleştirildiği belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump Salı günü, İran'ın müzakerelere geri dönmemesi halinde gelecek hafta ülkedeki köprüleri ve enerji santrallerini vurma tehdidinde bulundu.

Trump, Salı gecesi Fox News'daki röportajında, "Enerji tesislerini hedef alma işini sona saklayacağım ama nihayetinde enerji tesislerini de vuracağız" dedi.

Trump daha önce de Hürmüz Boğazı'ndan geçen kargoya %20 vergi uygulayacağı tehdidinde bulunmuş, daha sonra bunun yerine Körfez ülkeleriyle "kapsamlı" ticaret ve yatırım anlaşmaları yapılacağını açıklamıştı.

Trump nisan ayında da İran'ın sivil altyapısını bombalama tehdidinde bulunmuş, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk buna tepki göstermişti; Türk, "Uluslararası hukuka göre, sivillere ve sivil altyapıya kasıtlı olarak saldırmak bir savaş suçudur" demişti.

ABD ve İran'ın karşılıklı saldırıları beş gündür sürüyor.

İran Devrim Muhafızları, salı günü ABD 5. Filosu'nun Bahreyn'deki komuta merkezine saldırı düzenlediklerini açıkladı. Kuveyt de gece boyunca İran saldırı İHA'larını imha ettiklerini duyurdu.

Öte yandan ABD, 14 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'ndaki İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden başlattı.

İran Devrim Muhafızları "ABD saldırıları durana kadar" Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını savundu.

Salı günü İran devlet medyası, ülkenin güneyindeki liman kentleri Bender Abbas ve Buşehr yakınlarında patlamalar duyulduğunu bildirdi.

İran Devrim Muhafızları da Hürmüz Boğazı'nda iki Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tankerine saldırdığını ve Ürdün ile Bahreyn'deki ABD tesislerini hedef aldığını açıkladı.

Bu arada ABD ordusu, "İran'ın ticari gemilere saldırı kabiliyetini" zayıflatmayı amaçlayan hedeflere yönelik saldırıları tamamladığını açıkladı; İran devlet medyası ise üç kişinin öldüğünü bildirdi.

Petrol fiyatları yükselmeye devam ediyor; Brent ham petrolü varil başına %3'ün üzerinde artışla 86 doları aştı.

Müzakerelerin geleceği

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmaya başlamasından önce küresel petrol ve gaz trafiğinin %20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu.

Sonrasında İran'ı boğazı geçişlere kapaması, enerji fiyatlarında ve küresel enflasyonda artışa yol açtı.

Uzun süren müzakerelerin ardından ABD ve İran Haziran'da bir ateşkes imzaladı.

Ateşkes, iki ülkenin kalıcı bir anlaşmaya ulaşmak için İran'ın nükleer programının da dahil olduğu pek çok konuyu müzakere etmesi için bir zaman çizelgesi de içeriyordu.

Fakat çatışmaların tekrar başlamasının müzakereleri nasıl etkileyeceği bilinmiyor.

BBC'nin savunma haberleri muhabiri Chris Partridge, son saldırıların, Tahran'ın saldırı düzenleme kapasitesini bir kez daha gözler önüne serdiğine dikkat çekti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) salı günü İran'a yedi saat süren saldırılar yaptığı açıkladı.

İran Devrim Muhafızları da ABD'nin bölgedeki üslerini hedef almayı sürdürdü.

Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi, iki büyük petrol tankerinin vurulduğunu ve "ciddi hasar aldığını" duyurdu.

İran Devrim Muhafızları ise "kuralları ihlal eden iki tankerin vurularak etkisiz hale getirildiğini" açıkladı.

Gerekçe olarak ise gemilerin navigasyon sistemlerini kapatması, mayınların bulunduğu bir bölgeden geçmesi ve uyarı çağrılarını karşılıksız bırakması gösterildi.

İran, ABD'yi "gemileri illegal bir rotayı kullanmaya teşvik etmekle" suçladı.

ABD Başkanı Donald Trump, 13 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'na ablukayı geri getireceklerini açıkladı.

Trump ayrıca Körfez'den geçen tüm gemilerin taşıdıkları kargoların %20'i değerince "Körfez'i açık tutma ücreti" alabileceklerini söyledi.

İran ise buna, ABD'nin Körfez'de hiçbir rolü olamayacağını belirterek yanıt verdi.