Trump, Hürmüz Boğazı'na ablukayı geri getireceğini açıkladı, karşılıklı saldırılar sürüyor

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD'nin İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki limanlarına yeniden abluka uygulamaya başlayacağını duyurmasının ardından, İran Devrim Muhafızları boğazdaki tankerleri hedef almaya devam ettiklerini açıkladı.

ABD'nin ablukası 14 Temmuz salı günü TSİ 23.00'te uygulanmaya başlanacak.

Abluka ile "İran'ın gemileri veya müşterilerinin" boğaza giriş çıkışları engellenecek.

ABD, daha önce uyguladığı ablukayı 17 Haziran'da İran ile mutabakat zaptının imzalanması ardından kaldırmıştı.

Truth Social adlı sosyal medya platformunda 13 Temmuz Pazartesi günü bir mesaj paylaşan Trump, "Hürmüz Boğazı AÇIK ve İran olsun ya da olmasın AÇIK kalacak. İRAN ABLUKASI'nı yeniden uygulamaya koyuyoruz" dedi ve "Bu noktadan sonra HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KORUYUCUSU ABD OLACAKTIR" ifadelerini kullandı.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın "koruyucusu" olarak anılacağını savunan Trump, bölgede güvenliği sağlamak için yapılan masraflar karşılığında, tüm kargodan %20 ödeme alınacağını ekledi.

İran Dışişleri Bakanlığı ise, "Boğaz'da güvenliği kim sağlıyorsa, bu hizmetin karşılığını alması gerektiğini" belirterek, Trump'ın açıklamasında kullandığı kelimelerle "ama İran Boğaz'ın KORUYUCUSU olmaya devam edecektir" mesajını paylaştı.

İran ordusu da daha erken saatlerde, ABD'nin boğazın "yönetimine müdahale etmesine" izin vermeyeceğini açıklamıştı.

Donald Trump daha önce de bir röportajda ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı "muhtemelen yöneteceğini" söylemiş ve "Boğazı ele geçiriyoruz" demişti.

ABD ile İran arasında geçen hafta başlayan karşılıklı saldırılar devam ediyor.

ABD İran'ın anlaşmayı "ihlal ettiğini" iddia ediyor.

Devrim Muhafızları'ndan karşı saldırı

İran Devrim Muhafızlar, Trump'ın açıklamaları ardından Hürmüz Boğazı'ndaki tankerleri ve ABD'nin Körfez'deki müttefiki Bahreyn'deki hedefleri vurduklarını duyurdu.

Birleşik Arap Emirlikleri de pazartesi günü iki tankerlerinin Hürmüz'de İran saldırısına uğradığını belirterek, bir kişinin öldüğünü, sekiz kişinin yaralandığını duyurdu.

Trump ise İran'ı çok sert şekilde vurmaya devam ettiklerini ifade etti. ABD, son üç gündür İran'a yönelik saldırılarını sürdürüyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da 13 Temmuz gecesi İran'a beş saat süren saldırılar yaptıklarını açıkladı.

İran'da patlamalar, Tahran'dan bölgedeki ABD üslerine saldırılar

İran devleti, Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri üslerinin yanı sıra Umman'daki radar sistemlerine de misilleme saldırı düzenlediğini açıkladı.

İngiltere, Fransa ve Almanya ortak bir açıklamayla, İran'ın Hürmüz Boğazı ile Bahreyn, Umman ve Ürdün'deki gemilere yönelik "pervasız saldırılarını" kınadı.

Ürdün ordusu da Pazartesi sabahı erken saatlerde yaptığı açıklamada, İran'dan hava sahalarına giren dört roketin etkisiz hale getirildiğini belirtti.

Savaş başlamadan önce dünya petrol ve sıvı doğalgaz ticaretinin beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden yapılıyordu.

ABD ve İran, Haziran ayında İran'ın ticari gemilere güvenli geçiş sağlamasını da içeren bir ateşkes anlaşması imzalamıştı.

Belirsizlik sürüyor

ABD ile İran arasında son karşılıklı saldırılar, 7 Temmuz'da boğazdan geçen üç ticari tankerin saldırıya uğramasının ardından geldi.

Umman sularından geçen üç ticari tanker ABD tarafından tavsiye edilen bir rotayı kullanmaya çalışırken saldırıya uğramıştı.

İran ise güvenli olan tek rotanın kendi karasularından geçen ayrı bir güzergâh olduğunu defalarca dile getirdi.

Bu olay bölgeye yeniden ABD saldırılarını tetikledi.

ABD ile İran'ın, ateşkesi uzatmayı ve "tüm cephelerdeki" çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan 14 maddelik bir mutabakat zaptıyla ikili ilişkilerde ilerleme kaydedilmişti.

Anlaşmanın bir parçası olarak İran ve Umman'ın, diğer Körfez ülkeleriyle birlikte boğazın gelecekteki yönetimini ve denizcilik hizmetlerini tanımlamak üzere görüşmeler yapması gerekiyor.

Çatışma sırasında İran, boğaz üzerindeki egemenliğini vurgulamaya çalıştı; buna "güvenli geçiş izinlerini" yöneteceğini söylediği "Basra Körfezi Boğaz İdaresi"nin kurulması da dahildi.

İran'ın Fars haber ajansı, ABD ile yapılan yeni anlaşma kapsamında boğazın nihayetinde Umman'la koordinasyon içinde İran tarafından yönetileceğini ve buna gemilerin su yolunu kullanması karşılığında olası "hizmet ücretlerinin" de dahil olabileceğini bildirdi.