ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

"ብዛዕባ ሕማመይ እኹል ፍልጠትን ርድኢትን ስለዘይነበረኒ፣ ንሓሙሽተ ዓመት ኣብ ሲኦል ነቢረ።"

ንሓንቲ ካብ ሓሙሽተ ኣደታት ዘጥቅዕ ሕማም 'ጐሎ' 

ላንግን ካልእ ግዳይን በቲ ምርምር ጕድኣት ምስ ዝወረዶም ካናዳውያን ኰይኖም ክሲ ኣቕሪቦም። እቲ ሆስፒታል ይግባይ ኢሉ እኳ እንተ ነበረ፡ እቲ ቤትፍርዲ ግን ክቕጽል ወሲኑ።

ጐርዞ እንከላ ብዘይፍቓዳ ምርምር ኣእምሮ ዝተኻየደላ ጓለንስተይቲ ንትካል ስለያ ኣመሪካ ትኸስስ


ኣብ ስደት እትነብር ትግራወይቲ ሞዴል ራህዋ ክንፈ ንብድሆታት ስደት ስዒራ፡ ኣብ ሓፂር ግዘ ካብ ዓለምለኻዊ መድረኻት ፅባቐ ክሳብ ምስ ምስ ስሙያት ትካላት ምስራሕ ሓሊፋ፡ ኣብ ማሕበረሰብ ፅልዋ ብምፍጣር ተዓዋቲት ‘ዓለምለኸ መሪሕነት ደቂኣንስትዮ ኣውሮጳ 2025’  ኮይና ኣላ።


ኣውሮጳዊ ሽልማት መሪሕነት ዝተጎናፀፈት ትግራወይቲ ሞዴል

ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣዝዩ ዝኸፍአ ጾታዊ መጥቃዕቲ ካብ መንጐ ዝፍጸመለን ሃገራት ሓንቲ ምዃና ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ። ኣብታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ዝፍጸም ቅትለት (femicide) ምስ ካልኦት ሃገራት ክነጻጸር እንከሎ ብሓሙሽተ ኢድ ይዛይድ።

ጾታዊ መጥቃዕቲ ንምክልኻልን በደልቲ ንምኽሳስን ዝሕግዝ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ

ኮሚሽነር ኮሚሽን ቱሪዝም ኦሮሚያ ሌሊሰ ዱጋ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ሕክምና ካብ እትርከበሉ ዮርዳኖስ ብተሌፎን ምስ ቢቢሲ ሓንሒት ገይራ ኣላ።

'ዋላ እኳ እንተ ሓመምኩ፡ ሕልሚ ስለ ዘለኒ ክቃለስ እየ' - ኮምሽነር ኮምሽን ቱሪዝም ኦሮሚያ

ብረቡዕ ኣብ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ መረጻ ታንዛንያ፡ ፕረዚደንት እታ ሃገር ሳምያ ሱሉሁ ሓሰን "ብዓብላሊ ድምጺ" ማለት 97.66 % ረኺባ ከም ዝተዓወተት ቦርድ መረጻ እታ ብቀዳም ሃገር ብወግዒ ኣፍሊጡ።

መረጻ ታንዛንያ፡ ፕረዚደንት ሳምያ ቃለ መሓላ ፈጺማ

ጓል ክርስቲና፡ እቶም ንነብሶም ክጐድኡ ዝደልዩ ሰባት ብኢንተርነት ክዕልሉ እንከለዉ ተጸንቢራቶም።
ብድሕሪኡ ኣብ ጕጅለ 764 ተመልሚላ።
ኣባላት እቲ ጕጅለ ጾታዊ/ወሲባዊ ተግባራት ክፍጽሙ፣ ንነብሶም ክጐድኡ ወይ ነብሰ ቅትለት ክፍትኑ ይግደዱ። እዚ ዅሉ እናተፈጸመ ድማ እቶም ካልኦት ኣባላት እቲ ጕጅለ ብቐጥታ ብቪድዮ ይዕዘብዎ።
እታ ኣደ ከም እትብሎ፡ ሓደ ኣባል እታ ጕጅለ ንጓላ ሓባቢሉ ብምስዳዕ ናብቲ ጕጅለ ክትጽንበር ኣእሚኑዋ።

ኣምለኽቲ ሰይጣን ' ጓለይ ወሲዶምለይ' 

ሑቲ፡ ብኣመንዝራነትን ሓሽሽን  ኣሲሩዋ ዝጸንሐ ኢትዮጵያ ዝመበቈላ ሞዴል ፈቲሑ

"እቲ ቤት ፍርዲ ግቡእ ፍርዲ ክውስን ከሎ ነቲ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓመጽን ዳርጋ ክግለጽ ዘይከኣልን ኵነታት ኣብ ልዕሊ እታ ግዳይ ኰነ ስድራቤታ ዘስዓቦ ዘይግለጽ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጕድኣት ኣብ ግምት ኣእትዩ ኢዩ"  ይብል።

ፈረንሳ፡ ጓል 12 ዓመት ተማሃሪት ዝቐተለት    ጓልኣንስተይቲ ንሕልፈት ተፈሪዳ

ሓንጎልና፡ ኒውሮትራንስሚተር ብዝበሃሉ ኬሚካላዊ መልእኽተኛታት ዝያዳ ከምዝጽለው ካብ ዝፍለጥ ጸኒሑ እዩ።


ሆርሞናት ብኸመይ ንሓንጎልና ይጸልውዎ?

ኮሚሽን መፅናዕቲ ምፅናት ዓሌት ትግራይ፡ኣብቲ ክልል ንኽልተ ዓመታት ዝተኻየደ ደማዊ ኲናት፡ ብኣሽሓት ዝቝጸራ ደቀንስትዮ፡ ጾታዊ ዓመጽን ጊላነትን ዝርከቦ ጾታዊ መጥቃዕቲ ከም ዝበጽሐን ኣመልኪቱ።

ትግራይ፡ ሓድሽ ፀብፃብ መርመራ 'ምፅናት ዓሌት' እንታይ ይብል?

ሱዳን ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ዝኸፍኡ ሰብኣዊ ህጹጽ ኩነታት ዘጋጠመን ሃገራት ሓንቲ እያ።  ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፡ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ሚልዮን ህጻናት ብጽኑዕ ሕጽረት መግቢ ተጠቒዖም ኣለው። 


ካብ መናቱ ደቃ ንሓዲአን ክትመርጽ ዝተገደደት ኣደ

እታ ግዳይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 28 መስከረም 2018 ዓ.ም [ግ]፡ ብኣቈጻጸራ ሰዓት ኢትዮጵያ ናይ ምሸት ከባቢ ሰዓት ሓደ [7፡00 ምብራቕ ኣፍሪቃ]፡ ቴሌፎን ከተፀግን ኢላ ካብ ገዝኣ ምስ ወጽአት፡ መጥቃዕቲ ተፈጺሙዋ ኣብ መገዲ ወዲቓ ተረኺባ።

'ተመሪቓ ንፍረ ክትበቕዕ ዝጽበያ ጓለይ ተመንዚዐ' 

ካረን ፕራይስ ኣብ 1981 ክትጠፍእ እንከላ ጓል 15 ዓመት ጥራይ እያ ነይራ። ኽልተ ሰራሕተኛታት ህንጸት ሃንደበት ኣስክሬና እንተዘይረኽቡዎ ነይሮም ክኣ፡ ፈጺማ ኣይተምተረኸበትን፤ ምኽንያቱ ዝደልያ ሰብ ስለ ዘይነበረ። 


ንሸሞንተ ዓመታት ኣብ ምንጻፍ ተቐቢራ ዝተረስዐት ኮተቴ 

ወዲ 21 ዓመት ኣድሪያን ደ ዌት፡ "ሓሸማታት ምስ ጠመዩ ዝዀነ ነገር እዮም ዝበልዑ፡" ብምባል፡ እቲ ሬሳታት ኣብ ውሽጢ ሕዙእ ቦታ ሓሸማ ክድርብዮ ከም ዝተነግሮ ገሊጹ።

ሬሳ ክልተ ጸለምቲ ደቀንስትዮ ብሓሰማታት ዘብልዑ ክልተ ጸዓዱ ንቤትፍርዲ ዝሃቡዎ ቃል

ዲዲ ትማሊ ቅድሚ ውሳነ ቤት ፍርዲ ዲዲ ይቕሬታ'ኳ  ሓቲቱ እንተነበረ ፡ ዳኛ ኣሩን ግን ውሳነ ቤት ፍርዲ ሓያል መልእኽቲ ክሰድድ ኣለዎ ክብል ተሰሚዑ።

ኣመሪካዊ ራፐር ዲዲ ንልዕሊ 4 ዓመት ማእሰርቲ ተፈሪዱ

ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ክልል ሲዳማ ኣብ እትርከብ ከተማ ወንዶ ገነት፡ ደቀንስትዮ 'ቀምሽ እምበር ስረ ክኽደና የብለንን' ብዝብል ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ዝበጽሐ ጾታዊ ትንኰያ የዘራርብ ኣሎ።



ኢትዮጵያ፡ 'ደቀንስትዮ ስረ ክኽደና የብለንን' ብዝብል ዘጋጠመ ጾታዊ ትንኰያ 

እዚኦም ከም ናይ ወርሓዊ ጽግያት ኵባያታት፡ ናይ ወርሓዊ ጽግያት ኵስቱሞን ዝሕጸብ ፓድን ዝኣመሰሉ ኣማራጺታት እዮም። ከም ጓለንስተይቲ፡ ንዓይ ኣየናይ እዩ እቲ ዝበለጸ ኣማራጺ ኢልኪ ንምውሳን ትጽገሚ ወይ ክኸብደኪ ይኽእል።

ንወርሓዊ ጽግያተይ ዝምችእ መናጽሂ ኣየናይ'ዩ? 

ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዝተኻየደ መርመራ ቢቢሲ፡ ነቲ መርበብ ከም ዝመርሕ ዝተፈልጠ ቻርለስ "ኣቢ" ምዌሲግዋ፡ ንሓደ ሕቡእ ሪፖርተር፡ ኣብ ሓደ ድግስ፡ ንጾታዊ ርክብ ዝዀና ደቀንስትዮ ብ1000 ዶላር መበገሲ ዋጋ ከቕርበሉ ከም ዝኽእል ክነግሮ እንከሎ ብስእሊ ተቐዲሑ።

ዱባይ፡ መራሒ መርበብ ንግዲ ጾታዊ ርክብ ድሕሪ መርመራ ቢቢሲ ተታሒዙ

ኣብ ኣብ ምብራቓዊ ገማግም ባሕሪ ፓናማ ኣብ እትርከብ ንእሽቶ ኣውራጃ ጉና ያላ፡ ‘ሳልሳይ ጾታ’ እናማዕበለ ይርከብ።

'ሳልሳይ ጾታ'፡ ብደቀንስትዮ ዝተዓብለለ ማሕበረሰብ

መንእሰያት ደቀንስትዮ ዩጋንዳ፡ ኣብ ስራሕቲ ጾታዊ ርክብ ምወሲግዋ ክንዋፈር ኢና ዝብል ትጽቢት ከም ዘይነበረን ይገልጻ።ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት፡ ኣብ ከም ሱፐርማርኬት ወይ ሆቴላት ዝኣመሰሉ ትካላት ንምስራሕ ናብ ዱባይ ከም ዝኸዳ ይዛረባ።


ዱባይ፡ 'ከምዚ ኸ ኣሎ ድዩ?' ዘጸይፍ መርበብ ንግዲ ጾታዊ ርክብ ተቓሊዑ  

ሻምፒዮና ዓለም 2025፡ ካብ 13 መስከረም ጀሚቱ ኣብ ቶክዮ ክካየድ ጀሚሩ ኣሎ። ኣብ ምድብ ደቀንስትዮ ዝወዳደሩ ኣትሌታት ሓደ ግዜ ጥራይ ክገብሩዎ ዝግባእ መርመራ ጂን [ጾታ]፡ ሻምፒዮና ኣትሌቲክስ ዓለም ቅድሚ ምጅማሩ ግብራዊ ኰይኑ። 

90 ሚእታዊት ኣትሌታት ዝገበሩዎ ሓድሽ መርመራ ጾታ እንታይ'ዩ?

ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተዋህበ ፍርዲ ግን፡ ነቲ ሰብኡት ስም ኣቦሓጐ ኣንስቶም ክወስዱ ዘይፈቅድ ዝነበረ ሕጊ ሰሪዙዎ። 

ሰብኡት ስም ስድራቤት ኣንስቶም ክወስዱ - ሕጊ እንታይ ይብል? 

ቾይ ማል-ጃ ትብሃል፤ ኣብቲ እዋን ብኸቢድ ኣካላዊ ጕድኣት ተፈሪዳ ን10 ኣዋርሕ ክትእሰር እንከላ ጓል 18 ዓመት እያ ነይራ። እቲ ወዲ 21 ዓመት ዘጥቅዓ ውልቀሰብ ድማ፡ ቀሊል - ሽዱሽተ ኣዋርሕ ማእሰርቲ  ተፈሪዱ።

ደቂ ኣንስትዮ