ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ቢቢሲ ስፖርት ኣፍሪቃ ንዝፈረሙለን ሓደሽቲ ክለባት ዓቢ ጽልዋ ከሕድሩ ዝኽእሉ ሽዱሽተ ተጻወትቲ መሪጹ ኣሎ።

ትጽቢት ዝግበረሎም ኣፍሪቃውያን ተጻወትቲ ፕሪምየር ሊግ  

ዝበዝሓ ኣዋልድን ደቂኣንስትዮን ኣብ ግዘ ወርሓዊ ፅግያት ንሓንሳብ ትጥቀመሉ መናፅህታት ወርሓዊ ፅግያት ንምርካብ ዓቕሚ ስለ ዘይብለን፡ ዝኣረገ ጨርቂ፣ ላስቲክ፣ ናይ ስሚንቶ ወረቐትን ዝደረቐ ቅራፍ ፕላንተይን (ሙዝ ዝመስል ተኽሊ) ከም ዝጥቀማ  ትገልፅ።

መናፅሂ ወርሓዊ ፅግያት-ሞዴስ ንምርካብ ፆታዊ ርክብ ክፍፅማ ዝግደዳ ደቂኣንስትዮ

ዞባዊ ውድብ ኢኮዋስ ተጸባባዪ ሰራዊቱ ናብ ዶባት ኒጀር ክዋፈር ድሕሪ ምእዛዙ፡ ሩስያ ኣብ ኒጀር ወተሃደራዊ ምትእትታው ምግባር “ንነዊሕ ዝጸንሕ ግጭት” ከምርሕ ከምዝኽእል ኣጠንቂቓ። 

ኢኮዋስ ኣብ ኒጀር ወተሃደራዊ ስጉምቲ ከይወስድ ሩስያ ኣጠንቂቓ

ኣሲሳት ኦሾኣላ 5 ግዜ ብልጽቲ ተጻዋቲት ኩዕሶ እግሪ ደቂ ኣንስትዮ ኣፍሪቃ ተባሂላ ተመሪጻ እያ።

ካብ እምቢተኛ ጐርዞ ክሳብ ኮኾብ ተጻዋቲት ኩዕሶ እግሪ 

ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፡ ኣብ ምብራቓዊ ቈላታት እቲ ዞባ፡  ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ዝንብ ዝብ ዝይእውን ድሕሪ ምህራሙ፡ ኣብ ከባቢታት ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ክጫጨሕ ዕድል ዝረኸበ እቲ ዕስለ ኣንበጣን ናብ ዞባታት ደቡብን ማእከላይን ተዘርጊሑ። 
እቲ ባልዕ ኣብተን ሰለስተ ዞባታት ብድምር 2300 ሄክታር መሬት ከምጥቅዐ ተፈሊጡ።

ኣብ ኤርትራ ዝተራእየ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ቍጽጽር ከምዝኣተወ ተገሊጹ

እቶም ውጻእ ሓደጋ ሰለስተ ደቂ ተባዕትዮን ሓንቲ ጓል ኣንስተይትን ክኾኑ ከለዉ፡ ሰለስተ ህጻናት ዝርከብዎም 45 ሰባት ኣብታ ጃልባ ከምዝነበሩ ሓቢሮም።

ላምፔዱሳ፡ 41 ስደተኛታት ብሰንኪ ሓደጋ ጀልባ ኣብ ሞይቶም 

ኣብ ዓለም፡ ካብ 4 ንኣሽቱ ህጻናት እቶም 3 ብቐጻሊ ኣብ ገዛ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ወይ ኣብ ካልእ ቦታታት ብኣለይቲኦም ዓመጽ ዘጠቓልል ኣካላዊ መቕጻዕቲ የጋጥሞም። ህጻናት ኣደብ ዘይገዝእሉ ምኽንያት "ኣጋንንቲ" ስለዝቖጻጸርዎም’ዩ፡ ካብ ቁጽጽር "ድያብሎስ" ንኽወጹ ድማ እንኮ መንገዲ ማህረምቲ ጥራይ’ዩ ኢሎም ዝኣምኑ ገለ ማሕበረሰባት ኣለዉ። እዚ ጽሑፍ፡ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ሕጋውን ውጽኢታዊ ድዩ ዝብል ሕቶ ይድህስስ።

ንህጻናት፡ ‘ኣጋንንቲ ዘውጽእ’ መቕጻዕቲ ብኸመይ ይጸልዎም?

ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ዓሊ ማሃማን ላሚነ ዘይን፡ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኒጀር ኰይኑ ተመዚዙ።

ኒጀር፡ ጉጅለ ዕልዋ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር መዚዙ

ዋሽንግተን እቲ ዕልዋ ሕዚ’ውን ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ከብቅዕ ከም ዝኽእልን ፕረዝደንት ሞሓመድ ባዙም ናብ ስልጣኑ ክምለስን ገሊፃ። ክሻቡ ግና ነታ ሃገር እትህቦ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣጊዳ።

ኒጀር፡ ልኡኽ ኣሜሪካ ምስ ጕጅለ ዕልዋ ‘ከቢድ’ ዝርርብ ኣካይዱ

ዕልዋ መንግስቲ ኒጀር ንሳሕል ንምንዋጽ ኣብ ዘስግኣሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብዚ ቅልውላው ቀንዲ ተራ ዝጻወቱ ዘለዉ እንመን እዮም?

ቅልውላው ኒጀር፡ እቲ ዕልዋ መንግስቲ ቀንዲ ዘተሓሳስቦም ኣካላት መን እዮም?

 ካብ 1990 ጀሚሩ፡ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪቃ ካብ ዝተኻየዱ 27 ዕልዋ መንግስታት፡ እቲ ዘደንጹ 78% ኣብ ሃገራት ‘ፍራንኮፎን’ ዘጋጠመ ኮይኑ፡ ገለ ወሃብቲ ርእይቶ  መግዛእቲ ፈረንሳ - ምኽንያት ከይኸውን - ክብሉ ይጥርጥሩ ኣለዉ። 

ፈረንሳ ንቅልውላው ምዕራብ ኣፍሪቃ ተሓታቲት ድያ?

እዚ ዘሕዝን ፍፃመ፡ ድሕሪ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ኣብ ግሪኽ ብዝጠሓለት ጃልባ ብውሑዱ 78 ሰባት ምሟቶምን ሃለዋት ኣማኢት ሰባት ምጥፍኡን ዘጋጥም ዘሎ’ዩ።

ላምፔዱሳ፡ ኣደን ውላዳን ኣብ ዝቐተለ ሓደጋ ጃላቡ፡ ደሃይ 30 ሰባት ጠፊኡ

ክኢላ ኩዕሶ እግሪ ቢቢሲ ስፖርት ሬቸል ብራውን-ፊኒስ ኣብዚ ውድድር ግምት ውጽኢት ክትህብ ጸኒሓ እያ፤ ካብ 48 ናይ ምድብ ጸወታታት ድማ 27 ብትኽክል ገሚታ ኣላ።
ሎሚ’ውን ጸወታታት ዙር 16 ኣመልኪታ ግምታ ኣተንቢሃ ኣላ። 

ዋንጫ ዓለም ደቂ ኣንስትዮ 2023፡ ትንበያ ጸወታታት ዙር 16 

ኣብቲ ክልል ቅድሚ ሒደት መዓልታት ብሓድሽ መልክዕ ንዝተወለዐ ግጭት ስዒቡ ህይወት ሰባት ብምጥፍኡ ካብ 13 ሓምለ 2023 ኣ.ግ ጀሚሩ ዝፀንዐ ሰዓት እቶ እቶ ግብራዊ ኮይኑ’ሎ።
ኣብ ርእሰ ከተማ እቲ ክልል ቅትለት ንጹሃት ሰባት እናወሰኸ ይኸይድ ከምዘሎ ዝሓበረ ስሙ ክግለጽ ዘይደለ ሓደ ነባሪ ብፍላይ "ኣብ መንጎ ብሄራት ኑዌርን ኣኙዋክን ዝተፈጥረ ግጭት ብኽልቲኡ ወገን ሞት  ብዙሓት ሰባት ኣስዒቡ" ክብል ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

ተደጋጋሚ ግጭት ክልል ጋምቤላ፡ መበገሲኡ እንታይ እዩ?

ዩክረይን ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ቻይናን እስራኤልን ክለኣኽ ዝተኣሰብ ኣስታት 40 ሽሕ ቶን እኽሊ ብመጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከም ዝተጎድአ ትገልጽ።

'ሩስያ፡ ንኣፍሪቃን ካልኦት ሃገራትን ዝተሓስበ 40 ሽሕ ቶን ኣጥቂዓ' - ዩክረይን

ፕረዚደንት ኣብቲ ዞባ ልዕለ ሓያል ዘዀነት ሃገረ ናይጀርያ ዝዀነ- ቦላ ቲኑቡ፡ ነቲ ብዶብ ስግር ኣብ ኒጀር ዝተፈጸመ ዕልዋ መንግስቲ፡ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ንዲሞክራሲ ከም ብድሆ ዝቖፈሮ ይመስል።

ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ‘ዕልዋ ኒጀር’ ስለምንታይ እዩ ዘጨንቐን?

ጀነራል ዓብዱራህማነ ትቺያኒ፡ መራሒ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ረቡዕ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ ፕረዚደንት መሓመድ ባዙም ካብ ስልጣኑ ዘውረደ ወተሃደራዊ ጁንታ እዩ። ብዛዕባኡ እንፈልጦም ሓሙሽተ ነገራት እነሆ።

ሓሙሽተ ነገራት ብዛዕባ መራሒ ዕልዋ ኒጀር 

ኣብ ዋዕላ ሩስያ-ኣፍሪቃ ዝሳተፍ ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብቲ ምስ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ዝገበሮ በይናዊ ርክብ ኣጠማምታ’ኡ ኣብ ህልው ኵነታትን ስርዓትን ዓለም፡ ብፍላይ ምስ ኲናይ ሩስያ ዩክረይን ኣተሓሒዙ ኣነጺሩ።
ንሱ ኣብቲ ዝገበሮ መግለጺ፡ “ሰባት ኲናት ሩስያ-ዩክረይን ክብሉ እንከለዉ፡ ኣነ ግን፡ ኲናት ሩስያ-ዩክረይን ዝበሃል ብመሰረቱ’ውን የለን እየ ዝብል፤ እዚ፡ ብኔቶ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ዝተኣወጀ ኲናት እዩ፡” ኢሉ።

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ርክቡ ምስ ፕረዚደንት ፑቲን እንታይ ኢሉ?

ልዕሊ 40 መራሕቲ ሃገራት ይሳተፍሉ ከምዘለዉ ዝእመነሉ ዋዕላ ሩስያ-ኣፍሪቃ ኣብ ሴንት ፒተርስበርግ ይካየድ ኣሎ። ካብቲ ዋዕላ እንታይ ትጽቢት ከምዝግበር ጋዜጠኛ ቢቢሲ ቤቨርሊን ፕሪያልን ዝሃብዎ ትንታነ ይስዕብ።

ካብ ዋዕላ ሩስያ ኣፍሪቃ እንታይ ትጽቢት ይግበር?

ፕረዚደንት ኒጀር መሓመድ ባዙም ካብ ትማሊ ረቡዕ ኣጋ ምሸት ኣትሒዙ ብወተሃደራት ሓለዋ ቤተ-መንግስቲ ተታሒዙ ተታሒዙ ከምዘሎ ተቓሊሑ እዩ።

ዕልዋ መንግስቲ ኒጀር:  ፕረዚደንት ባዙም ካብ ስልጣኑ ከምዘይወርድ ኣፍሊጡ

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብ30 ግንቦት፡ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ንፈለማ ግዜ  ናብ ሩስያ ኣቕኒዑ ንጽባሒቱ ምስ ፕረዚደንት ፑቲን ከም ዝተዘራረበ ይዝከር። ኣብ ርክቦም፡ ፕረዚደንት ሩስያ ኣብ ዋዕላ ሩስያ-ኣፍሪቃ ንኽሳተፍ ዕድመ ኣቕሪቡሉ ነይሩ እዩ። 

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዋዕላ ኣፍሪቃ-ሩስያ ንምስታፍ ናብ ከተማ ፒተርስበርግ ኣትዩ

ምዕራባውያን ሃገራት ብፍላይ ድማ መቐናቕንታ ዝዀነት ኣሜሪካ ግን መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብቲ ኣኼባ ከይሳተፉ ጸቕጢ ትገብር ከምዘላ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ሩስያ ከሲሱ’ሎ።

'መራሕቲ ሃገራት ኣብ ኣኼባ ሩስያ-ኣፍሪቃ ከይሳተፉ ኣሜሪካ ትኽልክል ኣላ' - ሩስያ

ፍልጥቲ ኤርትራዊት-ብሪጣንያዊት ስነጥበባዊት ሉላ መብራህቱ ዘዳለወቶ ምርኢት ትያትር፡ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ለንደን ተመሪቝ። እቲ ብጀበና ቡን ዝተሰነየ ምርኢት፡ ብቛንቋ እንግሊዝኛን ትግርኛን ዝቐርብ ኰይኑ፡ ክልቲኡ ብጽሑፍ ትርጕም ዘለዎ (subtitles) ምዃኑ ብዛዕባ'ቲ ምርኢታት ዝወጸ መግለጺ የረድእ።

'ካብ ብዙሓት ሓንቲ - ብዙሓት ካብ ሓንቲ'፡ ሉላ መብራህቱ ኣብ መድረኽ ትያትር 

ፕረዚደንት ሩስያ ቪላድሚር ፑቲን፡ ሩስያ ካብ ዩክረይን ናብ ኣፍሪቃ ዝለኣኽ እኽሊ ክትክእ ዓቕሚ ከም ዘለዋ ገሊጹ። 