ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሸሚካ ሂመሽ፡ 11 ስእልታት ብሓንሳብ ናይ ምስኣል ዘደንቕ ተውህቦ ዘለዎ ስሪላንካዊ መንእሰይ።

11 ኣሳእል ብሓንሳብ ናይ ምስኣል ዘደንቕ ተውህቦ ዘለዎ መንእሰይ

ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ኣስላምን ስደተኛታትን  ዝግንፍል ዘሎ 'ጽልኢ' ዘስዓቦ ጭንቂ

ሓደ ኣባል ሓማስ እዩ ዝተባህለ ዕጡቕ ኣብ ውድድራት ኦሎምፒክ ፓሪስ መጥቃዕቲ ከምዝፍጽም ከፈራርሕ እንከሎ ዘርኢ ቪድዮ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብብዝሒ ተዘርጊሑ ኣሎ። እቲ ስፖርታዊ ውድድር ንምዝራግ ዝዓለመ ክሊፕ ግን ብሩስያውያን ዝተሰርሐ ክኸውን ከምዝኽእል ብቢቢሲ ዝተኣከበ መርትዖታት ይሕብር።


‘ሓማስ ዝዘርግሖ’ መፈራርሒ ቪድዮ ሓቂ ድዩ ወይስ ሩስያ እያ?

ኤድዋርድ ኣወብዋ፡ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ዮዌሪ ሙሰቨኒ፣ ቀዳመይቲ እመቤት ጃኔት ሙሰቨኒን ሓላፊ ሰራዊት ዝኾነ ወዱ ሙሁዚ ካይነሩጋባን ጽልኢ ዝመልኦ ዘረባ ከምኡ’ውን "ዘደናግርን እከይን" ሓበሬታ ብምዝርጋሕ እዩ ተኸሲሱ።

ንፕረዚደንትን ስድራኡን ዝጸረፈ ቲክቶከር 6 ዓመት ማእሰርቲ ተፈሪዱ

ኣብ መላእ ዓለም፡ 46 ሚኢታዊት ሰባት ኣብ ዜና ልዑል ተገዳስነት ኣለዎም -እዚ ቑጽሪ ኣብ 2017 63 ሚኢታዊት’ዩ ነይሩ። ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ካብ 2015 ጀሚሩ ተገዳስነት ዜና ዳርጋ ብፍርቂ ነክዩ።


ስለምንታይ እዩ ብዙሓት ሰባት ካብ ዜና ዝርሕቑ ዘለው?

ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ብዙሓት ተጠቀምቲ ቲክቶክ ዝዀኑ መንእሰያት፡ ገንዘብ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ሽልማታት ዝርከቦም ‘ቻሌንጅ’ ኢሎም ዝጽውዑዎም ንጥፈታት ክገብሩ ይርኣዩ’ዮም።

ንሽልማት ክብል፡ ዕርቃኑ ክሳብ መግቢ ከልቢ ምብላዕ ዝበጽሐ ተወዳዳሪ

እቲ ብቻይናዊ ኩባንያ ባይትዳንስ ዝውነን ሓጸርቲ ቪድዮታት ዝጥቅዓሉ መተግበሪ፡ “ኣዝዩ ውሱን” ኣካውንታት ኣብ ሓደጋ ከም ዝወደቐ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ሲኤንኤን ግዳይ ሳይበራዊ ምጥቃዕቲ ቲክቶክ ኰይኑ

ካብ ቀረባ ዓመታት ናብዚ “ዳታ ሓድሽ ነዳዲ’ዩ!” ዝብል ዓብዪ ኣበሃህላ ኣብ ኢንዳስትሪ ቴክኖሎጂ ብሰፊሑ ዝስማዕ ኰይኑ እዩ።እንተዀነ፡ ነዚ ነዳዲ ከም ዕቑር ሃብቲ ናይ ምጥቃም ዝንባለ ብዝተወሰነ መልክዑ ዝንኪ ዘሎ ይመስል።


ንማሕበራዊ ሚዲያታት ምኽፋል የዋጽእ'ዶ?

ገጻት ማሕበራዊ ሜድያ ከም ሓደ መጋባእያ ቤትፍርዲ ተሓሲቡ፡ ወነንቲ ወይ ኣካየድቲ ሜድያታት ከም መርማሪ ኣካል (ፖሊስ) ወይ ኣሸማገልቲ፣ ተዓዘብቲን ሰማዕትን ድማ ከም ሰማዕቲ ጉዳይ (ደያኑ) ሰብ ጉዳይ ከም ከሳስን ተኸሳስን ብምዃን ብዙሓት ተኣፈፍቲ ጉዳያት ክዝትየሎምን ካብኡ ሓሊፎም ክመሳኸሩሎምን ምርኣይ እናተለምደ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ግን ብቕንዕና ፍታሕ ንምምጻእ ድዩ?

ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ዝቕላዕ ዘሎ ውልቃዊ ጉዳያት ብሓቂ ፍታሕ ንምርካብ ድዩ?

ዕድል ተጠቃምነት ኢንተርነት ዝረኸቡ ህጻናት ኣብ ንኡስ ዕድመኦም ብዝርእይዎ ነገራት ዘስዕበሎም ሓደጋታት ካብ ዝዀነ እዋን ንላዕሊ ኣሰካፊ እናዀነ ይመጽእ ምህላዉ ክኢላታት የጠንቅቑ።

ኢንተርነት ሓደጋኡ ንህጻናት ኣሰካፊ ኰይኑ፤ ‘እንታይ ደኣ’ዩ ዝግበር?’

መንግስቲ እስራኤል፡ ኣብታ ሃገር ዝርከብ መርበብ ተሌቪዥን ኣልጀዚራ፡ ‘ልሳን ሓማስ’ ኢላ ብምኽሳስ፡ ነቲ ኣገልግሎት ብምዕጻው፡ ቤት ጽሕፈቱ ከምዝተዘምተ ተፈሊጡ።

እስራኤል፡ ፈነወ ኣልጀዚራ ተዓጽዩ ቤት ጽሕፈቱ ተዘሚቱ 

ኣብ ቀረባ፡ ኦፍኮም ዝተባህለ ትካል ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ ብርክት ዝበሉ ዕድመኦም ካብ 5 ክሳብ 7 ዝዀኑ ህጻናት ናይ ባዕሎም ዘመናዊ ተንቀሳቓሲ ስልኪ ከም ዘለዎም የመልክት።

ብኸመይ'ዮም ቈልዑ ሰለስተ ዓመት ብኢንተርነት ንጾታዊ ምዝመዛ ዝቃልዑ ዘለው? 

እዞም ኣባላት ሰልፊ፡ ኣንጻር ንመንግስቲ ዝነቕፉን ዝቃወሙን ውልቀሰባት ትሕዝቶ ዘለዎምን ከም ‘ናይ ጽልኢ ዘረባ’ ክውሰዱ ዝኽእሉ ጽሑፋትን ምስልታትን ኣብ ፌስቡክ ዘርጊሖም እዮም።


'ሰራዊት ሚድያ' ሰልፊ ብልጽግና ናይ ሓሶት ሓበሬታ ኣብ ምዝርጋሕ ምስታፎም መርመራ ቢቢሲ ኣረጋጊጹ

ፓርላማ እስራኤል ብመንግስቲ ቐጠር ዝውነን መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ሓዊሱ ፈነወ ቻነላት ቲቪ ናይ ምእጋድ ስልጣን ዝህብ ሕጊ ኣጽዲቑ።

እስራኤል፡ ፈነወ ኣልጀዚራ ክትእግድ ወሲና

ጆዲ፡ ኣብ ናይ ዓሰርታት ዕድሚኣ እንከላ፡ ብዘይፍቓዳ ሽማን ምስላን ሰባት ናይ ፍቕሪ መጻምዲ ንምርካብ ኣብ ዝጥቀሙሎም መተግበሪታት ረኺባቶ።

ብዓርካ ተታሊላ ምስላ ንጾታዊ ኣሳእል 'ዲፕፌክ' ዝዀነ ጐርዞ

ቴክኖሎጂ ይምዕብል ኣሎ፤ ኣብ ዓለም ዘለው ቢልዮናት ሰባት ድማ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኸቢታት ይጥቀሙ። ሰብ ምስ ሞተ ግን ኣብ ኦንላይን ዘለዎ ህላወ እንታይ’ዩ ዝኸውን? ዝብል ኣዝዩ ኣዘራራቢ ጉዳይ’ዩ።


ምስ ሞትና ናይ ማሕበራዊ ሚዲያ ኣካውንትና እንታይ ይኸውን?

ኣሜሪካ’ያ ብቻይና ከይትስለል ትሰግእ’ምበር ቻይና ክንዲ ቅንጣብ ዝኸውን ስግኣት የብላን ምኽንያቱ ዜጋታታ ብኣሜሪካ ዝውነን መተግበሪታት ከይጥቀሙ ካብ ትኽልክሎም ዓመታት ኣቑጺራ’ያ።

ቲክቶክ ናይ ብሓቂ ሓደገኛ ድዩ?

እቲ እማመ እንተድኣ ጸዲቑ፡ ኣብ ኣሜሪካ ነቲ መተግበሪ ምእጋድ ማለት ምዃኑን፡ “ንገለ ካልኦት ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ኩባንያታት ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝያዳ ስልጣን" ዝህብን ስራሕ ኣሽሓት ኣሜሪካውያን ኣብ ሓደጋ ዘእቱን ምዃኑ ኣጠንቂቑ።

ኣብ ኣመሪካ ቲክቶክ ንምእጋድ ዘኽእል እማመ ፀዲቑ

ቅድም ክብል፡  ዩቱብ ክፍሊት ንምርካብ እንተወሓደ 1000 ሳብስክራይበርን 4 ሽሕ ናይ ምክትታል ሰዓታትን ይሓትት ነይሩ።
ሕጂ ነዚ መዓቀኒታት ብምንካይ፡  ክፍሊት ንምርካብ፡ ኣብ ሓንቲ ሓጻር ቪድዮ (YouTube Short) 500 ሰዓብትን 3 ሽሕ ሰዓታት ቪው ወይ 3 ሚልዮን ቪው ምርካብ እኹል እዩ።
ብተወሳኺ፡ እቶም ቪድዮታት ዝረኣዩላ ሃገር፡ ዝቐርቡ መወዓውዒታት፡ ከምኡ’ውን ንውሓት ናይቲ ቪድዮን ሰባት ኣብኡ ዘሕልፍዎ ግዜን ተመርኲሱ ይኸፍል።
እዚ ንኹሉ ክፉት ዝኾነ ስራሕ፡ ነቶም ከይተሓለሉ ዝሰርሑ ድማ፡ ፍረ ጻዕሮም ይኸፍል ኣሎ።

ኢትዮጵያ፡ ካብ ዩቱብ ብኸመይ እዩ 'ብቐሊሉ' ገንዘብ ዝርከብ ዘሎ?

እቲ ምቁራጽ ብዙሓት ሃገራት ዓለም ዘጠቓለለ እዩ።

ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ፌስቡክን ኢንስታግራምን ኣጋጢሙ ዝነበረ ምቁራጽ ተፈቲሑ

ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ንሰባት ኣየናይ ዓይነት ዲጂታላዊ ወልፊ ከምዘለዎም ብልክዕ ምፍላጥ ኣጸጋሚ እዩ፤ እንተዀነ መብዛሕትኦም ሓካይም ይዅኑ ሓካይም ስነ-ልቦናን ስነ-ኣእምሮን ዝዀነ ሰብ ምስዚ ጉዳይ ብዝተሓሓዝ ጸገም ኣለዎ’ዶ የብሉን ዝብል ምፍላይ ኣይመጸገመን።

'ዲጂታላዊ ወልፊ' ኣሎና ዶ? እንታይነቱን መፍትሒኡን

ቅድሚ 20 ዓመት ማርክ ዙከርበርግን ውሑዳት ኣዕሩኽቱን ክጅምርዎ ከለዉ ከምዚ ኣብዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ስእሊ ይመስል ነይሩ። ካብ ሽዑ ጀሚሩ እቲ ኣብ ዓለምና ኣዝዩ ዕዙዝ ማሕበራዊ መራኸቢ፡ ብዓሰርተታት ግዜ ዳግማይ ተመሐይሹ እዩ።

ፌስቡክ ኣብ 20 ዓመቱ ንዓለም ዝቐየሮም ኣርባዕተ ነገራት

እቲ ብኦፐንደሞክራሲ ዝተዳለወ ጸብጻብ፡ እቲ ብኢማኑዌል ቲቪ ዝፈረየ ቪድዮታት፡ ጸገም ስነኣእምሮኣዊ ጥዕና ዘለዎም ሰባት ብሰንሰለት ተኣሲሮም፡ ኣደናጋሪ ሕክምናዊ ሓበሬታ ዝህቡ፡ ከምኡ'ውን ኣብ ልዕሊ እተን ንጾታዊ ዓመጽ ቲቢ ጆሽዋ ዘቃልዓ ደቂኣንስትዮ ናይ ጸለመ ጎስጓስ ዘካይድ ምዃኑ የነጽር።

ቲቢ ጆሽዋ፡ ኢማኑዌል ቲቪ ኣብ ዩቱብ ዓጽዩ

ኤሚን ኣኖን ሕደ ማንታ እየን፤ እንተኾነ ውልድ ምስበላ ካብ ወላዲተን ተወሲደን ንዝተፈላለያ ስድራቤታት ተሸይጠን። ድሕሪ ዓመታት ግና ሳላ ሓደ ኣብ ቴለቪዥን ዝቐርብ ምርኢት ተውህቦን ናይ ቲክቶክ ቪድዮን ንሓድሕደን ክራኸባ ክኢለን። ሕሉፍ ታሪኸን ክፍትሻ ምስ ጀመራ፡ ካብ መንጐ ኣሽሓት ኣብ ሆስፒታላት ጆርጅያ ተሰሪቖም ዝተሸጡ ህጻናት ምዃነን እኳ እንተፈለጣ ጌና ዘይተመለሰለን ሕቶታት ኣለወን። 