ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ደቀንስትዮ ኣብ ዝሓለፈ ክፍለ ዘመን ርኡይ ፖለቲካዊ ምዕባለታት ኣርእየን እየን።ኣብ መረጻ ናይ ምስታፍ መሰል ረኺበን፤ ዳርጋ ኣብ ኵለን ሃገራት ድማ ኣባላት ባይቶ ክዀና ክኢለን እየን።


ኣብ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ደቀ'ንስትዮ ዓይንኻ ዘንቍሑ ኣርባዕተ ሓቅታት 

ትራምፕ ብዓርቢ፡ "ንሳቶም [ንሩስያ] ኣብዚ ሕጂ እዋን ንዩክረይን ኣይሂ ቦምባታት የዕልቡላ ኣለዉ. . . ኣነ ድማ ሓደ መግለጺ ኣውጺአ - ኣዝዩ ሓያል መግለጺ፡" ኢሉ።
እቲ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዘካየደቶ መጥቃዕቲ፡ ኣመሪካ ንሓገዝ ዩክረይን ደው ስለ ዝበለቶ ዝሰዓበ ድዩ ብምባል ዝተሓተተ ትራምፕ፡ ፑቲን "ኵሉ ሰብ ዝገብሮ፡" ይገብር ከም ዘሎ ገሊጹ።


ትራምፕ ናብ ሩስያ ኢዱ የወጣውጥ፡ ካብ ልቡ ድዩ ወይ ሚዛናዊ ንምምሳል?

ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት፡ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት፡ ብዙሓት ካብ ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ዝመጽኡ ስደተኛታት ካብ ቤላሩስ ብጫካ ቢያሎዊዛ ኣቢሎም ዶብ ሰጊሮም ናብ ፖላንድ ክኣትዉ ፈቲኖም እዮም። ነዚ ስዒቡ ፖላንድ ሓለዋ ዶባት ኣጽኒዓ። ጕጅለ ቢቢሲ፡ ናብቲ ጫካ ብምኻድ ዝስዕብ ዘሎ ሰብኣውን ንዋታውን ክሳራታት ዳህሲሱ ኣሎ። 

ስደተኛታት ብኣኽላባት እናተሃደኑ ናብ ኤውሮጳ ዝሰግርሉ ጽዑቕ ጫካ

ወተሃደራዊ ሓገዝ ዩክረይን ዝያዳ ኣብ ኣመሪካ ጽግዕተኛ ኰይኑ'ዩ ጸኒሑ። እቲ ሓገዝ ደው ንምባል ዝተወስደ ውሳነ ድማ ኣብቲ ኲናት ዓቢ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል እዩ።


ኣመሪካ፡ ሓበሬታ ስለያ ንዩክረይን ምሃብ ደዉ ኣቢላ

እቲ ፕረዚደንት፡ ኣመሪካ ንኪቭ እትህቦ ወተሃደራዊ ሓገዝ ደው ከም ዝበለት ድሕሪ ምግላጻ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ነዊሕ ጽሑፉ፡ ነቲ ምስ ዋይት ሃውስ ዘጓነፈ ምትህልላኽ "ዘጣዕስ" ክብል ገሊጽዎ።

ዘለንስኪ፡ ኣብ ትሕቲ 'ሓያል መሪሕነት' ትራምፕ ክሰርሕ ድሉው'የ ይብል

ፕረዚደንት ትራምፕ ኵሉ እቲ ኣመሪካ ንዩክረይን እትህቦ ሓገዝ ደው ከብል ምውሳኑ፡ ንኪቭ ጥራይ ዘይኰነስ ንዅሎም እቶም ኣመሪካ ደገፋ ንክቕጽል ክጕስጕሱ ዝጸንሑ ኤውሮጳውያን መሻርኽቲ'ውን መሪር ጽፍዒት እዩ።

ኣመሪካ፡ 'ኵሉ ሓገዛት' ንዩክረይን ደው ምባላ እንታይ ሳዕቤን ክህልዎ እዩ?

ሚኒስተር ጕዳያት ወጻኢ ማርኮ ሩቢዮ፡ ንዩክረይን ዝግበር ወተሃደራዊ ሓገዝ ደው ንምባል ዝተወሰነ ውሳነ ኣብ ዝሃቦ መልሲ "ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዓለም እቲ እንኰ ነቲ ኣብ ዩክረይን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ነባሪን ናይ መወዳእታ ሰላም ከምጽእ ዕድል መራሒ'ዩ፡" ኢሉ። 

ትራምፕ፡ ኣመሪካ ንዩክረይን እትህቦ ወተሃደራዊ ሓገዝ ብወግዒ ደው ኣቢሉ 

ዩክረይን፡  "ሙሉእ ድጋፍ ዓባይ ብሪጣንያ" ከምእትረክብ ድማ ቃል ኣትዩሉ።
ዘለንስኪ፡ ብወገኑ "ከም ዓባይ ብሪጣንያ ዝኣመሰለ እሙን መሓዛ" ብምርካቡ ሕጉስ ምዃኑ ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ገሊፁ።

ብትራምፕ ዝተገፍዐ ዘለንስኪ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ተኻሒሱ

ዘለንስኪ ካብ ምጅማር ምሉእ ወራር ሩስያ 2022 ኣትሒዙ ፡ ንኮንግረስ ኣመሪካ ሓዊሱ፡ ምስ መራሕቲ ዓለም ኣብ ዝገበሮ ኣገደስቲ ኣኼባታትን ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ስረ፣ ቁልፊ ዘለዎም ማልያታትን ክራቫታን ገይሩ እዩ ዝረአ።

እቲ መራሒ ዩክረይን፡ ዝመርጾ ወተሃደራዊ ክዳውንቲ፡ ነቶም ኣብ ግንባር ኲናት ምስ ሰራዊት ሩስያ ዝዋግኡ ወተሃደራት ድጋፍ ንምርኣይ ምዃኑ እዩ ዝገልፅ።

ኣከዳድና ዘለንስኪ ኣብ ኦቫል ሃውስ ንዘጋጠሞ 'ውርደትን ሕስረትን' ጠንቂ ዀይኑ ድዩ?

ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጀይዲ ቫንስ፡ "ሚስተር ፕረዚደንት - ምስ ኣኽብሮት - ኣብ ቅድሚ መራኸቢ ብዙሓን ኣመሪካ ነዚ ክርክር ሒዝካ ናብ 'ኦቫል ኦፊስ' ክትመጽእ ኣኽብሮ ዘይብሉ ተግባር እዩ ዝመስለኒ። ኣብዚ ግዜ'ዚ፡ ሕጽረት ዓቕሚ ሰብ ስለ ዘለካ፡ ሓደስቲ ወተሃደራት ከቲብካ ናብ ግንባራት ተእትዎም ኣለኻ። ፕረዚደንት [ትራምፕ] ነዚ ንምውዳእ ይሕግዘካ ስለ ዘሎ ከተመስግኖ ይግብኣካ፡" ክብል ነቲ ዝርርብ ኣሞቖ።

ንዘለንስኪ ካብ ዋይትሃውስ ዘውጽኦ ምኽንያትን ዝሰዓበ ግብረ-መልስን

ኤውሮጳ ብዘይ ኣመሪካ ንዓርሳ ካብ 'ጸላኢ' ክትከላኸል ትኽእልዶ?

ብፍላይ ኣብቲ ምስ ቻንስለር ጀርመን-ነበር ኣንገላ መርከል ዝነበሮ ውሽጣዊ ንሕንሕ ብተደጋጋሚ ተሳዒሩ ነይሩ። ተስፋ ቀቢፁ፡ ካብ ፖለቲካ ክርሕቕ'ውን ውሲኑ ነይሩ።
እቲ ክልተ ሰለስተ ግዜ ስዕረት ዝጠዓመ መርዝ፡ ምሉእ ብምሉእ ካብ ባይቶ ወጺኡ ናብ ስራሕ ዓለም ኣቢሉ፡ ካብ ፖለቲካ ፈጺሙ ተረሲዑ፡ 'ኣኺሉዎ ናይ ትማሊ ሰብ' ተባሂሉ'ውን  ነይሩ። 


ድሕሪ 20 ዓመት ናብ ፖለቲካ ብዛዕባ ዝተመልሰ ሓድሽ ቻንስለር ጀርመን እንታይ ንፈልጥ?

እቲ ኣብዚ እዋን ኣብ መዋጥር ዝርከብ ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪ፡ ሰላም ዘምጽእ እንተዀይኑ ስልጣኑ ክሓድግ ፍቓደኛ ምዃኑ ኣፍሊጡ።

ዘለንስኪ፡ ምእንቲ ሰላም ስልጣኑ ክሓድግ ድልው ምዃኑ ገሊጹ

ኣብ መረጻ ጀርመን ብፍረድሪክ መርዝ ዝምራሕ ዓቃባዊ ውድብ ክርስትያን ዲሞክራስያዊ ሕብረት ተዓዊቱ።

መረጻ ጀርመን፡ ዓቃባውያን ዓወቶም ይጽንብሉ

እዚ ናይ ቃላት እንካን ሃባን፡ ትራምፕ ኲናት ዩክረይን መን'ዩ ጀሚሩዎ ዝብል ርእይቶ ድሕሪ ምሃቡ ስዒቡ ዝመጽአ'ዩ።

ትራምፕ ንዘለንስኪ 'መላኺ' ኢሉዎ፡ ፍልልይ ክልቲኦም መራሕቲ ይሰፍሕ  

ሰበ ስልጣን ዩክረይን፡ ኣካል እቲ ብሰሉስ ኣብ ሪያድ ክካየድ ዝጀመረ ዝርርብ ኣመሪካን ሩስያን ብዘይምዃኖም ዕጉባት ኣይኰኑን። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ድማ ዩክረይን ነቲ ምስ ሩስያ ዝኣተወቶ ኲናት ተሓታቲት ምዃና ክኸስስ ተሰሚዑ ኣሎ።

ኲናት ዩክረይን መን'ዩ ጀሚሩዎ? - ክሲታት ትራምፕ እንክጻረ 

ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጄዲ ቫንስ ብዓርቢ ኣብ ልዕሊ ፖሊሲታት ኤውሮጳ ንዘቕረቦ ወቐሳ፡ ብዙሓት ካብቶም ተሳተፍቲ ዋዕላ፡ "ዘይግቡእ ፍርዲ" ከምኡ`ውን "ጸርፊ" ክብሉ ገሊጾም።

ካብ ዋዕላ ሙኒኽ ዝተወስዱ ሓሙሽተ ኣገደስቲ ነጥብታት

ትራምፕ ንፑቲን ስለ ምንታይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ንራኸብ ኢሉዎ?

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ፑቲን ብተለፎን ድሕሪ ዝገበሮ ዝርርብ፡ እቲ ኲናት ደው ክብል “ዓቢዪ ተኽእሎ” ከም ዘሎ ገሊጹ። 
ቀጺሉ ብተለፎን ምስ ትራምፕ ዝተራኸበ ፕረዚደንት ዩክረይን ዘለንስኪ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ጥዑም ስማዕ ኣይኰነን፡” ኢሉ።

ዘለንስኪ፡ ስለምንታይ እዩ ብርክባት ትራምፕን ፑቲን ዘይተሓጎሰ?

እዘን ባንዴራ ኣዘርባዣን ዝሰቐላ ሲ-ኤም-ኤስ ፓህላቫን፡ ሲ-ኤም-ኤስ ኢጊድን ሲ-ኤም-ኤስ-3ን ዝብሃላ መራኽብ ብመትረብ ስዊጽ ሓሊፈን ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝጓዓዛሉ ዝነበራ እዋን ብዘይፍቓድ ናብ ልኡላዊ ማያት ኤርትራ ብምእታወን ብ7 ሕዳር 2024 ከምዝተታሕዛ ይፍለጥ።

ኣዘርባዣን፡ ቤተሰብ ኤርትራ ዝሓዘቶም ባሕረኛታት ተቓውሞ የካይዱ

ሞሚካ ኣብ 2023 ኣብ ኣፍ-ደገ ዓቢይ መስጊድ ስቶክሆልም ቅዱስ መጽሓፍ እስልምና ብሓዊ ምስ ኣቃጸለ ናዕቢ ተላዒሉ ምንባሩ ይዝከር።

ሽወደን፡ ቍርኣን ዘቃጸለ ሰብ 'ብጥይት ተቐቲሉ'

ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ዝቐረቡ ጸብጻባት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝተሰርዐት ሃገር ሕጂ'ውን ደረጃ ዓቂባ ኣላ። ብሓፈሻ ግን ኣብ ዝርዝር ብሉጻት 10 ሃገራት ገለ ለውጢታት ተራእዩ'ሎ።

ሕጕሳት ህዝቢ ዘለወን 10 ብሉጻት ሃገራት፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን'ከ?

እቲ ካብ ኩሎም ሰልፍታት ዝተዋጽአ ኮሚቴ፡ እቲ ለውጢ፡ ናይ ሓሶት ሓበሬታ ተጠቒሙ ዜግነት ዝረኸበን ከምኡ'ውን ንድሕነት ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘእቱ፡ ወይ ኣብ ትሕቲ ስልጣን ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበን ንዝኣተወ ሰብ  ክትግበር ምዃኑ ሓቢሩ።

ሽወደን ንሃገራዊ ድሕነት ሓደጋ ዝዀኑ ሰባት ዜግነት ከተሕድግ መደብ ኣለዋ ድዩ?

ቫምፓየር ደም ፍጡራት ብምምጋብ ብህይወት ከም ዝነብር ዝሕሰብ ጽውጽዋያዊ ፍጡር እዩ።
ኣብ መላእ ዓለም ብዛዕባ መልክዕ ቫምፓየር ዝገልጽ ዛንታታት ተመዝጊቡ እኳ እንተሎ፡ 'ቫምፓየር' ዝብል ቃል ግን ኣብ መበል 18 ክፍለ ዘመን ድሕሪ ከምዚ ዓይነት ጸብጻባት ኣብ ምዕራብ ኣውሮጳ ገኒኑ ከምዝወጽአ ይንገር።


ኣውሮፓ/ኤወሮጳ