ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ነቲ ትማሊ ዝሞተ የቭገኒ ፕሪጎዢን ፡ ድሕሪ እቲ ኣብ ወርሒ መጋቢት ዝመረሖ ናዕቢ፡ ንጉዳይ ሩስያ ዝከታተሉ ሰባት “ዝንቀሳቐስ ሬሳ” ገይሮም'ዮም ክገልጽዎ ጸኒሖም።
 ምሕምሻሽ እታ ንፕሪጎዥን ሒዛ እትበርር ዝነበረት ነፋሪት ኮነ ተባሂሉ ብመንግስቲ ሩስያ ዝተፈጸመ ጨካን ናይ ሕነ ምፍዳይ ስጉምቲ እንተኾይኑ፡ ኣብ ታሪኽ ሩስያ ዝለዓለ  “ፍሉይ ወታሃደራዊ ስርሒት ተገይሩ” ክውሰድ እዩ።

መራሒ ቫግነር ፕሪጎዢን፡ “ዝንቀሳቐስ ሬሳ” ድዩ ነይሩ?

ፕሪጎዚን፡ ኣንጻር እቶም ኣብ ዩክሬን ብዝነበሮም ስትራተጂ ብተደጋጋሚ ዝነቕፎም ላዕለዎት ወተሃደራዊ ኣዘዝቲ ሩስያ ንሓጺር እዋን ናዕቢ ካብ ዘበግስ ጀሚሩ፡ ብተዛማዲ ድምፁ ኣጥፊኡ እዩ ቀንዩ።

የቭገኒ ፕሪጎዢን፡ ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ እቲ ሓደጋ ነፋሪት እንታይ ንፈልጥ?

ሩስያ ኣብ ልዕሊ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ዩክረይን እትርከብ ከተማ ቸርኒሂቭ ብዝተፈጸመቶ መጥቃዕቲ ሚሳይል ወዲ ሽዱሽተ ዓመት ህጻን ዝርከቦም ብውሕዱ 7 ሰባት ከም ዝሞቱን ኣስታት 110 ድማ ከም ዝቖሰሉን ተገሊጹ።

ዩክረይን፡ ወዲ ሽድሽተ ዓመት ህፃን ዝርከቦም 7 ሰባት  ብመጥቃዕቲ ሚሳይል ሞይቶም

ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ በቲ መጥቓዕትን እታ ድሮንን ክትወድቕ እንከላን ዝኾነ ሰብ ከምዘይተሃረመ ክገልጽ እንከሎ ከንቲባ ከተማ ሞስኮ ሰርጄ ሶብያኒን ብወገኑ እታ ድሮን ኣብ ማእከል ኤክስፖ “ከቢድ ክብሃል ዝክኣል ዕንወት ኣየውረደትን” ኢሉ።
ብመንግስቲ ሩስያ ዝውነን ታስ ዝተብሃል ማዕከን ዜና፡ በቲ መጥቓዕቲ 30 ትርብዒት ሜትሮ ዝኸውን ቦታ ከምዝተሃርመን ሓደ ደጋዊ ክፋል ናይ ማእከል ኤክስፖ ከምዝፈረሰን፡ ንሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ከም ምንጩ ብምጥቓስ ገሊጹ ኣሎ።

ዩክረይን ኣብ ማእከል ሞስኮ ናይ ድሮን መጥቃዕቲ ፈጺማ

ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ጽባሕ 8 ነሓሰ 2015 ኣብ ዘካይዶ ህጹጽ ኣኼባ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝምልከት ውሳነ ከሕልፍ ትጽቢት ይግበር። እቲ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ኣዋጅ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘሎ ምምሕያሽ ኵነታት ኣብ ግምት ብምእታው ከሓጽር ወይ እቲ ጸገም እንተዘይተፈቲሑ ድማ ክናዋሕ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ክውስን ይኽእል እዩ። እቲ ኣዋጅ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝተለዓለ ግጭት መሰረት ዝገበረ’ኳ እንተዀነ ከም ኣድላይነቱ ኣብ ካልኦት ከባቢታት እታ ሃገር’ውን ክትግበር ከም ዝኽእል ይግለፅ።

ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ጽባሕ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ክልል ኣምሓራ ኣመልኪቱ ክእከብ እዩ

ፕረዚደንት ዞባዊ ጕጅለ ኢኮዋስ ዑመር ቶራይ ብግደኡ ኣባል ሃገራት "ኣብ ኒጀር ሕገ መንግታዊ ሰርዓት ናብ ቦታኡ ንምምላስ፡ ድሉው ሓይሊ ኢኮዋስ ክዋፈር" ወሲነን ኢሉ።

ሰራዊት ኢኮዋስ ኣብ ኒጀር ወተሃደራዊ ስጕምቲ ንኽወስድ 'ኣብ ተጠንቀቕ!' ክጸንሕ ተወሲኑ

ኣብዚ ክልል ‘ዓሚቝ ቍጥዐ ህዝቢ ኣሎ፤ ህዝቢ ክምለሱ ዝደልዮም ሕቶታት ኣለዉ። እቶም ሕቶታት ክሳብ ዘይተመለሱ ግን ኣብ ኣምሓራ ርጉእ ኣመራርሓ ምፍጣር ከቢድ ዝኸውን እመስኒ፡’ ይብል ቢቢሲ ዘዘራረቦ ሓደ ምሁር። መንግስቲ ነቶም ዝለዓሉ ሕቶታት መዕለቢ ከይገበረ ርጉእ ምምሕዳር ንምፍጣር ምሕሳብ "ኣዝዩ ከቢድ'ዩ"። እዞም ሕቶታት ግን እንታይ እዮም?እቲ ግጭት ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ተባኣኢሱ ካብ ዓቕሚ እቲ ክልላዊ መንግስቲ ንላዕሊ ብምዃኑ ድማ መንግስቲ ፌደራል ጣልቃ ንኽኣትው ተሓቲቱ።

ኵነታት ክልል ኣምሓራ ናበይ የምርሕ ኣሎ? መፍትሒኡ ኸ?

ኣካቢ ላዕለዋይ እዚ ህጹጽ እዋን ኣብ ልዕሊ ፋኖ ብዝብል ዝፍለጡ ዕጡቓት ስጉምቲ ከም ዝተወስደን “ልዕልና ሕጊ” ከም ዝተኸበረን ገሊጹ። እቲ ኣካቢ ላዕለዋይ እዚ፡ ካብ ዝተጣየሸሉ እዋን ንደሓር ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ዘካየዶ ንጥፈታት ድሕሪ ምግምጋሙ ሎሚ 3 ነሓሰ 2015 ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ’ዩ ኣመልኪቱ። እቲ መግለጺ ድማ እቶም “ጉጅለ ገበን ዝተዋህቦም ዕድል ተጠቒሞም፡ ኣጽዋሮም ኣረኪቦም፡ ኢዶም ክህቡ ብዘይምኽኣሎም ስጉምቲ” ሓቢሩ።

ሓድሽ መግለጺ ኣካቢ ላዕለዋይ እዚ ህጹጽ እዋን እንታይ ዝሓዘ እዩ?

ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ መንጎ ዕጡቓትን ሓይልታት መንግስቲን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ሰላማውያን ሰባት ከም ዝተቐትሉ ተገሊጹ። ምንጭታት ሆስፒታልን ነበርትን ንቢቢሲ ከም ዝሓበርዎ፡ እቲ ግጭት ካብ ዝለዓል ኣትሒዙ ብዙሓት ሰላማውያን ሰባት ተቐቲሎም ኣለዉ።

ኣምሓራ፡ ሰላማውያን ሰባት ከም ዝተጎድኡ  እንተዀነ ተዛማዲ ህድኣት ከምዘሎ ተገሊጹ

ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ዓሊ ማሃማን ላሚነ ዘይን፡ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኒጀር ኰይኑ ተመዚዙ።

ኒጀር፡ ጉጅለ ዕልዋ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር መዚዙ

ዘለንስኪ ብዛዕባ ማእሰርቲ እታ ሰበይቲ ሓበሬታ ከምዝበፅሖ ብምርግጋፅ፡ ሓላፊ ‘ኤስቢዩ’ [ትካል ድሕነት ዩክረይን] ብዛዕባ "መኸተ ኣንጻር ከዳዓት" እዋናዊ ምዕባለታት ዝህብር ፀብፃብ ኣብ ዘቕረበሉ እዋን ከምዝነገሮ ኣመልኪቱ።

ዘለንስኪ ንምቕታል ውዲት ኣሊማ ዝተበሃለት ሰበይቲ ተታሒዛ

ዋሽንግተን እቲ ዕልዋ ሕዚ’ውን ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ከብቅዕ ከም ዝኽእልን ፕረዝደንት ሞሓመድ ባዙም ናብ ስልጣኑ ክምለስን ገሊፃ። ክሻቡ ግና ነታ ሃገር እትህቦ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣጊዳ።

ኒጀር፡ ልኡኽ ኣሜሪካ ምስ ጕጅለ ዕልዋ ‘ከቢድ’ ዝርርብ ኣካይዱ

ዕልዋ መንግስቲ ኒጀር ንሳሕል ንምንዋጽ ኣብ ዘስግኣሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብዚ ቅልውላው ቀንዲ ተራ ዝጻወቱ ዘለዉ እንመን እዮም?

ቅልውላው ኒጀር፡ እቲ ዕልዋ መንግስቲ ቀንዲ ዘተሓሳስቦም ኣካላት መን እዮም?

ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ፋኖን ሓይልታት ጸጥታ መንግስትን ዝተጀመረ ግጭት ሕጂ’ውን እናተጋደደ ይኸይድ ከምዘሎ ይግለጽ። መንግስቲ ኣብ ልዕሊ’ቲ ክልል ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ብምእዋጅ፡ ነቲ ቅልውላው ኣብ ሓጺር እዋን ከም ዝፈትሖ ይገልጽ። ኣብታ ሃገር ዝርከቡ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላትን ገለ ዓለምለኻዊ ውድባትን ብወገኖም እቲ ግጭት ከም ዘሻቐሎም እናገለጹ ይርከቡ።

ቅልውላው ክልል ኣምሓራ፡ ሃገራውያንን ዓለምለኻውን ትካላት እንታይ ይብሉ?

ዋሽንግተን ነቲ ብሕሉፋት ኣይሁዳውያን ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ግብረ-ራዕዳዊ ክትብል ኰኒናቶ። ኣሜሪካ ከምዚ ዓይነት ተሪር ቋንቋ ተጠቒማ ነዚ ቅትለት ምኹናና፡ ምስ የማናዊ መንግስቲ እስራኤል ዘለዋ ርክብ ከም ዝሓርፈፈ ዘርእይ’ዩ።

ሓይልታት  ፀጥታ እስራኤል ሰለስተ ፍልስጤማውያን ቀቲሎም

ኲናት ኮርያ ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ካብ 50 ክሳብ 80 ሽሕ ምሩኻት ወተሃደራት ደቡብ ኮርያ ኣብ ሰሜን ኮርያ ተሪፎም።
ሰሜን ኮርያ እሱራት ኣይመለሰትን። ሊ ዳይ-ቦንግ ሓደ ካብቶም እዩ፤ ንሱን ካልኦት ኣዝዮም ውሑዳትን ንምህዳም ውዲት ክኣለሙ ተገዲዶም እዮም።

ንልዕሊ 50 ዓመታት ዝተረስዑ ምሩኻት ኲናት

ፕረዚደንት ባዙም ካብ ስልጣኑ ካብ ዝእለ ንደሓር እታ ሃገር ኣብ ዘይምርግጋእ ኣትያ ትርከብ፡፡

ብዕልዋ ዝተኣለየ መራሒ ኒጀር ሓገዝ ኣመሪካ ሓቲቱ

መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ፈለማ ን18 ኣወርሕ ክጸንሕ ዝተኣወጀ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ገደብ ኣልቦ እናቐየሮ ምምጽኡ ይፍለጥ።  ተሳተፍቲ ኣገልግሎት ዝበዝሑ ናብ ሰራዊት ክምደቡ እንከለዉ፡ ገለ ድማ ኣብ ሲቪላውያን ትካላት ከገልግሉ ይግደዱ። 

ሃገራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ፡ ተመሃሮ 11 ክፍሊ ናብ ሳዋ ይኸዱ ኣለዉ

ብዘይካ'ዚ ኣብ ልዕሊ'ቲ 'ሸኔ' ክብል ዝጽውዖ ዕጡቕ ጉጅለ ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ ስርሒታት የካይድ ከምዘሎ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ሓቢሮም።

ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ብፋኖ ዝፍለጡ ዕጡቓት 'ስጉምቲ' ከምዝወስድ ኣጠንቂቑ 

ኣብቲ ኣብ ዳርፉር ዝካየድ ዘሎ ግጭት ደቂ ኣንስትዮ ብሓይልታት ህጹጽ ደገፍ ከም ዝተዓመጻ ይገልጻ።

ብጕጅለ ዝተዓመጻን ዓሌታዊ ግፍዒ ዝወረደንን ደቀንስትዮ ሱዳን 

ሩስያ ንዩክረይን ካብ ትወርር ንነጀው፡ ካብ ዶብ ዩክረይን 500 ኪሎ ሜትር ርሒቃ ትርከብ ሞስኮ፡ ኣብ ቀረባ እዋን’ያ ዒላማ መጥቃዕቲ ኪቭ ኰይና።

እቲ ኵናት ናብ ሩስያ ገጹ ይምለስ ኣሎ ድዩ?

ጀነራል ዓብዱራህማነ ትቺያኒ፡ መራሒ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ረቡዕ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ ፕረዚደንት መሓመድ ባዙም ካብ ስልጣኑ ዘውረደ ወተሃደራዊ ጁንታ እዩ። ብዛዕባኡ እንፈልጦም ሓሙሽተ ነገራት እነሆ።

ሓሙሽተ ነገራት ብዛዕባ መራሒ ዕልዋ ኒጀር 

ኣብ ቤላሩስ ዝርከቡ ተቓለስቲ ቫግነር ስደተኛታት መሲሎም ናብ ሕብረት ኤውሮጳ ክኣትዉ ከም ዝኽእሉ ቀዳማይ ሚኒስተር ፖላንድ ማቴውስ ሞራዊኪ ኣጠንቂቑ።

ኣባላት ጉጅለ ቫግነር ስደተኛ መሲሎም ናብ ኤውሮጳ ከይኣትዉ ፖላንድ ኣጠንቂቓ

ወተሃደራት ቫግነር ኣብ ማሊን ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃን ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ጸጥታ እተን ሃገራት ተለጢፎም ኣንጻር ዕጡቓት ተቓወምቲ ክዋግኡ ምጽንሖም ይፍለጥ።

ሰራዊት (ወተሃደር)