ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

ንሱ ንቢቢሲ ከምዝገለፆ፡ ሰባት ዋላ'ኳ ተአረጉ ሕማም ከይረኸቦም ጥዑያት ኮይኖም ክፀንሑ ዝሕግዝ እዩ።

ተመራመርቲ፡ ናይ ጓል 53 ዓመት ገፅ ከም ናይ ጓል 23 ዓመት ዘምስል ቴክኖሎጂ ምሂዞም

ክሊማዊ ለውጢ እናበኣሰ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ዘይተላገብቲ-ሕማማት ማለት ብቐጥታ ካብ ሓደ ሰብ ናብ ካልእ ሰብ ዘይመሓላለፉ ሕማማት፡ ኣብ ኣፍሪቃ ይዓርጕ ብምህላዎም፡ ኣብዚ ዞባ ዓቢይ ጥዕናዊ ስግኣት ፈጢሩ ከም ዘሎ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣጠንቂቝ።

ክሊማዊ ለውጢ 'ኣብ ኣፍሪቃ ሕማማት የጋድድ ኣሎ' - ውድብ ጥዕና ዓለም

እዚ ኣብ ቀረባ እዋናት ዘጋጠመ ስርቂ ትሕተ ቕርጺ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ምስቲ ኣብ ቀረባ ጊዜያታት ዝተራእየ ወሰኽ ዋጋ ዘይቲ ዝተሓሓዝ ከም ዝኸነ ብምግላጽ ገለ ትካላት ንግዲ ከምዚኦም ዝተሰረቑ ዘይትታት ምዕዳግን ናብ ዘይተለመዱ ኣማራጺታት ከም ዝኣተውን ገሊጹ።

ኣብ ኬንያ ዘይቲ ትራንስፎርመር ዘይቲ ብልዒ ብምምሳል ኣብ ዕዳጋታት ይሽየጥ ኣሎ ተባሂሉ

እቲ ኦሚክሮን ዝተባህለ ዓሌት በቲ ብዝግባእ ዘይተጸገነ ናይ ረኽሲ ነቓዓት ሰሊዅ ስለዘጥቅዕ ሰባት ደጋጊሞም ከምዝሓሙ ክስማዕ ጀሚሩ።

ስለምንታይ እዮም ብዙሓት ሰባት ዳግማይ ኮቪድ ዝተሓዙ?

ወዲ 67 ዓመት ብሩስ ዊልስ፡ እቲ ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን ክእለት ዘዳኽም ኣፋዚያ ዝተባህለ ሕማም ኣእምሮ ከም ዘለዎ ስድራ እቲ ተዋሳኢ ገሊጾም።

ሕማም ኣፋዚያ እንታይ'ዩ? ምልክታቱኸ?

ዉሩይ ናይ ሆሊዉድ ተዋሳኢ ብሩስ ዊልስ ብሰንኪ ናይ ምዝራብን ናይ ምጽሓፍን ክእለትካ ዘዳኽም ኣፋዝያ ዝተብሃለ ሕማም ኣእምሮ ካብ ምውሳእ ዓለም ከምዝተሰናበተ ተፈሊጡ።

ብሩስ ዊልስ ብሰንኪ ኣፋዝያ ዝተብሃለ ሕማም ኣእምሮ ካብ ምውሳእ ተሰናቢቱ

መንግስቲ ፌደራልን መራሕቲ ትግራይን ናብቲ ክልል ሰብኣዊ ረድኤት ንምብጻሕ ሰብኣዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ከም ዝገበሩ እኳ እንተገለጹ፡ ሕጂ'ውን ንሓድሕዶም ብምክሳስ ሓገዝ ምብጻሕ ከም ዘይተኽኣለ ይገልጹ ኣለው። ልዕሊ 90 ሚኢታዊት ህዝቢ እቲ ክልል ግን ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮ ጸብጻባት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ይገልጹ።

ናብ ትግራይ ረድኤት ከይሓልፍ ዝዓግቶ ዘሎ እንታይ'ዩ?

ሰበ ስልጣን ጥዕና፡ መርመራ ኮቪድ-19 ንከካይዱ ከተማ ሻንጋይ ኣብ ዝመጽእ ትሽዓተ መዓልታት ብኽልተ ደረጃ ክትዕጾ እያ።

ቻይና ኣብ ዝዓበየት ከተማኣ ዕጽዋ ኣዊጃ

ስም ሃገረ ሩዋንዳ እንክልዓል ምናልባት ኣብ ኣእምሮ እቶም ቁሩብ ዕብይ ዝበሉ ሰባት ቀልጢፉ ዝቕጀሎም ነገር እቲ ኣብ 1994 ዘጋጠመ ዓሌታዊ ህልቂት እዩ ዝኸውን። ሎሚ ግን ስም እታ ሃገር ብኻልእ እወንታዊ ነገር ክደጋገም ይስማዕ ኣሎ። እቲ ቀንዲ ጽሬት ከተማታታ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ኣብታ ሃገር ዓመታዊ ዝካየድ ቅድድም ብሽክለታ ዙር ሩዋንዳ እውን ካልእ መስመያኣ እዩ።

ኡሙጋንዳ፡ ምስጢር ጽሬት መላእ ሩዋንዳ

ኣብ መወዳእታ እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ሚኒስትሪ ጉዳይ ወጻኢ ነዳድን መግብን ዝጽዓና ተሽከርከርቲ ካብ ርእሰ ከተማ ዓፋር ዝኾነት ሰመራ ናብ መቐለ ከም ዝተበገሳ ገሊጹ ምንባሩይፍለጥ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣብ ትግራይ ልዕሊ 5 ሚሊዮን ህዝቢ ሰብኣዊ ረድኤት ከም ዘድልዮ ገሊጹ ነይሩ።

ውድብ መግቢ ዓለም፡ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ናብ ትግራይ ዝተላእኸ ረድኤት የለን ኢሉ

ዶ/ር ቴድሮስ ኣብ መግለጺኡ፡ ከምቲ ሩስያ ምስ ዩክረይን ሰላም ክተውርድ ጽውዒት እነቕርብ ዘለና ‘‘ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘንበረኦ ወግዓዊ ዘይኮነ ዕጽዋ ከልዕላን ህይወት ንምድሓን ሰብኣዊ ሓገዝ ክበጽሕ ክፈቕዳን ጻውዒት ነቕርብ’’ ኢሉ፡፡

'ኣብ ትግራይ ካብ ዝኾነ ከባቢ ዓለም ዝኸፈአ ቅልውላው'ዩ ዘሎ'- ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም

ኣብ ትግራይ፡ ኣስታት ሽዱሽተ ሚልዮን ህዝቢ ነዛ ነብሱ ንምዕንጋል ኣብ ከቢድ ወጥሪ ከም ዘሎ ውድብ ሕቡራት ይገልጽ። ብፍላይ ኣብ ዞባታት ሰሜን ምዕራብ፣ ምብራቕን ማእከላይ ከባብን ዝለዓለ ሕጽረት መግቢ ከምዘጋጠመ ጸብጻባት እቲ ትካል የመልክቱ።

ስቓይ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዕጽዋ

ኣብ 2019 ጽምዲ ኩላሊት ሓሰማ፡ ናብ ኣእምሮኡ ዝሞተ ሰብነት ጂም ፓርሶንስ ተተኺሎም፡፡ ንሱ ምስ ሞተ ኣካላቱ ንኻልእ ሰብ ክወሃብ ቃል ኣትዩ ስለዝነበረ፡ ኩላሊቱ ንኻልእ ሰብ ተዋሂቦም፡፡ ብናይ ቤተሰቡ ፍቓድ ድማ ናይ ሓሰማ ኩላሊት ተተኪእሉ

ሓሰማ ቀንዲ ፍልፍል ስግግር ኣካላት ወዲሰብ'ዶ ትኸውን?

ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ኣሜሪካ መዓልታዊ 17 ሰባት ልቢ ንክቕየረሎም ኣብ ምፅባይ እንከለዉ ይሞቱ፤ ብሓፈሻ ኣብ ኣሜሪካ ድማ ልዕሊ100 ሽሕ ሰባት ልቦም ንኽትቅየረሎም ኣብ ትፅቢት ይርከቡ።

ጀነቲካዊ ምምሕያሽ ዝተገበሮ ልቢ ሓሰማ ዝተገጠመሉ ፈላማይ ሰብኣይ ሞይቱ

ዶክተር ዮዲት ዘካርያስ፡ ኣብ ትምህርቲ ነዊሕ ዓመታት ክተሕልፍ እንከላ፡ ንገለ ደቂ ኣንስትዮ ብሓንሳብ ከኺድኦ ይኸብደን'ዩ ዝብሃል ነገራት'ውን በዲሃ ዝወጽአት መርኣያ ደቂ ኣንስትዮ'ያ። ንሳ ክኢላ ሕክምና ህጻናት እያ። ካብ 2016 ጀሚሩ ኬዝ ኣብ ዝበሃል ሆስፒታል ሕክምናዊ ኣገልግሎት እናሃበት ትርከብ። እቲ ሆስፒታል ንስነ ምግባር ስርሓን ጻዕራን ረቚሑ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም 2021 'ብልጺ ሰራሕተኛ ናይዚ ወርሒ' ክብል ሸሊሙዋ።

ትምህርትን ውላድን ኣሳንያ ናብ ዝበረኸ ዝበጽሐት ዶክተር ዮዲት

ቅድሚ ሞቱ ኣብ ዝነበሩ መዓልታት “ናይ ወርሒ ሰነ ውጥነይ ቅድሚ ሒደት ዓመታት ናብ ዝነበርኩሉ ቅርጺ ሰብነተይ ምምላስ’ዩ” ክብል ናይ ቀደም ስእሉ ብምውሳኽ ኣብ ትዊተር መልእኽቲ ጠቂዑ።

ክብደት ንምንካይ ብፈሳሲ ዝውሰዱ ምግብታት ረብሓ ይህልዎም’ዶ? ንጥዕና'ኸ?

ኣብቲ መጽናዕቲ ካብ ዝተሳተፉ ሓደ ዝኾነ ዶ/ር ኣጅማል ዜማር፡ እቲ ኣብ ቫንካቮር ካናዳ ዝተመዝገበ ሃንደበታዊ ርኽበት፡ ፈላማይ ሓበሬታ ናይ ኣብ ምሟት ዘሎ ኣእምሮ ከምዝኾነ ገሊጹ፡፡

'ሰባት ኣብ ጻዕረ ሞት እንከለው ህይወቶም ይቕጅሎም'

እዚ ውድብ ጥዕና ዓለምን ፈንድ ህጻናት ዩኒሴፍን ብሓባር ዘካየዱዎ መጽናዕቲ ብሰንኪ እዞም ምህርታት ጥዕና ህጻናት ይጉዳእ ከም ዘሎ ይሕብር።

መሸጣ ፎርሙላ ጸባ ንህጻናት ኣፍሪቃ ይጎድእ ኣሎ - መጽናዕቲ

እቲ ብዩኒቨርሲቲታት ኦክስፎርድ፣ ብሪስቶልን ሆንግ ኮንግን ዝተኻየደ መጽናዕቲ ኣስታት 400 ሽሕ ሰባት ዘሳተፈ ኮይኑ፡ መዓልታዊ ዝምገብዎን መጠን ዝበሰለን ዘይበሰለን ኣሕምልትን ዝምልከቱ ሕቶታት ክምልሱ ተገይሩ፡፡

'ኣሕምልቲ ጥራይ ምምጋብ ካብ ሓደጋ ሕማም ልቢ ኣይከላኸልን'

ኣብ ኤርትራ፡ ናይ መንሽሮ መርመራ እትገብር ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ሆስፒታል ኦሮታ ሓንቲ 'ሲቲ ስካን' (CT scan) ጥራይ እያ እትርከብ። እታ ማሽን'ውን ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ተባላሽያ ክኢላ ተረኺቡ ክሳዕ እትዕረ ኣዋርሕ ከም ዝወስደላ ኣብቲ ሆስፒታል ዝሰርሑ ክኢላታት ንቢቢሲ ይሕብሩ።

ህሉው ኩነታት ኣገልግሎት ጥዕና ኤርትራ እንታይ ይመስል?

ልክዕ ከምቶም ካልኦት ኣሉታዊ ስምዒታት፡ ጣዕሳ ኣገዳሲ ዘይኮነ ስምዒት ተገይሩ’ዩ ዝውሰድ። ክኢላታት ስነ ልቦና ግን ጣዕሳ ጠቓሚ ስምዒት ክኸውን ከም ዝኽእል ይዛረቡ።

ብዝኾነ ነገር ምጥዓስና ከጽልኣና'ዶ ይግባእ?

ኣብ ሕሉፍ፡ ቡን ጸገማት ጥዕና የስዕብ'ዩ ዝብል ሰፊሕ ስግኣታት ነይሩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝተገብሩ መጽናዕታት ግን ንጥዕና ጠቓሚ ከይኾነ ኣይተርፍን ይብሉ።

ቡን ምስታይ ንጥዕና ኣካታዒ ዝኾነሉ ምኽንያት

ኣብዚ እዋን ናይ ሕቘ ጸገማት ኣጋጢምዎም ናብ ትካላት ጥዕና ናይ ዝውሕዙ መንእሰያት ቁጽሪ ተበራኺቱ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ምዕባይ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ብዝሒ ንቃንዛ ሕቘ ዝቃልዑ መንእሰያት እናወሰኸ ምምጽኡ መጽናዕትታት የመላኽቱ። ንምዃኑ ናይዚ ጠንቂ እንታይ እዩ? መፍትሒኡ 'ኸ? ካልኣይ ክፋል እነሆ

ጾታዊ ርክብ፣ እንወድዮ ጫማ. . . ኣብ ቃንዛ ሕቘ እንታይ ግደ ይህልዎም?

ኣብዚ እዋን ናይ ሕቘ ጸገማት ኣጋጢምዎም ናብ ትካላት ጥዕና ናይ ዝውሕዙ መንእሰያት ቁጽሪ ተበራኺቱ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ምዕባይ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ብዝሒ ንቃንዛ ሕቘ ዝቃልዑ መንእሰያት እናወሰኸ ምምጽኡ መጽናዕትታት የመላኽቱ። ንምዃኑ ናይዚ ጠንቂ እንታይ እዩ? መፍትሒኡ 'ኸ?