ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እዚ ግጭት ኣብ መንጐ እሙናት ወተሃደራዊ መራሒ ዓብዱልፈታሕ ኣልቡርሃንን፡ ምክትል ፕረዝደንት እቲ ቤት-ምኽሪ መሓመድ ሓምዳን ዳጋሎ- ሕሜቲ፡ ዝእዘዝ ሓይሊ ቅልጡፍ ድጋፍን እዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚ ግጭት ሳልሳይ መዓልቱ ኣብ ዝቐጸለሉ፡ ክልቲኦም ተጻባእቲ ሓይልታት፡ ኣብ ካርቱም ወሰንቲ ስትራተጅያዊ ቦታታት ከም ዝተቘጻጸሩ እዮም ዝገልጹ። ብሰንኪ’ዚ ዛያዳ ግዳያት ዝዀኑ ሲቪል ኰይኖም፡ ዛጊት 100 ሰባት ከም ዝተቐተሉን፡ 1100 ዝዀኑ ከም ዝቘሰሉን ይንገር። 

ግጭት ሱዳን፡ ርእሰከተማ ካርቱም ብድምጺ ተዂሲ ትናወጽ

ኣብ መንጎ ሰራዊት ሱዳንን ሓውሲ-ወተሃደራዊ ሓይሊን ዝካየድ ዘሎ ናይ ስልጣን ቃልሲ ብምቕጻሉ ልዕሊ 50 ሰላማውያን ሰባት ከምዝሞቱ ተገሊጹ።

ሱዳን፡ ኣብ ወሰንቲ ቦታታት ውግእ ኣብ ዝቐጸለሉ ብውሕዱ 56 ሰባት ሞይቶም

ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን ካርቱም፡ ኣብ መንጎ ንኡስ ወተሃደራዊ ሓይሊን ሰራዊት እታ ሃገርን ድሕሪ ናይ መዓልታት ወጥሪ፡ ድምጺ ተኹሲን ነትጒን ተሰሚዑ። ንኡስ ወተሃደራዊ ሓይሊ- ‘ራፒድ ሳፖርት ፎረስ’ (RSF) ንመዓርፎ ነፈርቲ ከምዝተቖጻጸረ ኣፍሊጡ ኣሎ።

ኣብ ካርቱም ኣብ መንጎ ሰራዊትን ንኡስ ወተሃደራዊ ሓይልን ውግእ ተላዒሉ

ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ኣብ ጉዳይ ኣፍሪቃ፡ ኢትዮጵያ ኣብቲ ዘካትዕ ዘሎ ኣብ ፈለግ ኒል ትሃንጾ ዘላ ግድብ ህዳሰ ኣብ ዝምልከት ጉዳይ ንዝርርብ ዝኸውን ግዜ እናመሳመሰት ግዜ ብምዕዳግ ብዘይ ስምምዕ  ምምላእ ትቕጽል ኣላ ክብል ከሲሱ።

ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ግድብ ህዳሰ 'ግዜ ትቐትል ኣላ’ ክትብል ግብጺ ከሲሳ

ክልቲአን ሃገራት፡ ብሰንኪ ዝዛዘም ዘሎ ግድብ ህዳሰ ምስ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምስሕሓበን ወተሃደራዊ ምትሕጋጋዘን ንምሕያል ዝተፈላለየ ስምምዓት ምግባረን ይፍለጥ። እዚ ድማ ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ኣቓልቦ ብዙሓት ወገናት ዝስሕብ'ዩ። 

ሱዳንን ግብጽን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ኣካዪደን

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ኣማኻሪ ፕረዚደንት የማን ገብረኣብን ዝምራሕ ልኡኽ ኤርትራ ትማሊ ናብ ደቡብ ሱዳን ብምኻድ ምስ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ማያርዲት ከምዝተራኸበ ሚኒስትር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ሓቢሩ።

ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኣብ ደቡብ ሱዳን ምብጻሕ ኣካይዱ

ኣብ ካርቱም ንመጀመርታ ግዜ ሕማም ደንግ ፊቨር ኣትዩ

ኣብ ሱዳን፡ ብፍላይ ኣብ ርእሰከተማ ካርቱም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብቐጻሊ፡ ብዝተፈላለየ ምስምስ ኣብ ቀይዲ ከምዝኣትዉን፡ ግዝያዊ ወረቐቶም ንምሕዳስ ኮነ፡ ካብ ማእሰርቲ ንምውጻእ ብዙሕ ገንዘብ ክኸፍሉ ከምዝግደዱ ተጣበቕቲ ይገልጹ።

ንድሕነት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሱዳን ዝጽውዕ ተቓውሞ ተኻይዱ

ወተሃደራውን ሲቪላውን ፖለቲካውያን መራሕቲ ሱዳን ነቲ ብመንግስቲ ዝድገፍ ሚሊሻ፡ ሓይልታት ህጹጽ ሓገዝ፡ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ሰራዊት እታ ሃገር ንመእታው ዝርርብ ጀሚሮም። 

ንጕጅለታት ሰራዊት ሱዳን ናብ ሓድነት ንምምጻእ ዝርርብ ተጀሚሩ

ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ሓደ ካብቲ ብውሽጣዊ ግርጭታት ሕድሕድ ዝሕመስ፡ ብምትንዃል ምግጫውን ጐረባብቲ ሃገራትን ምትእትታው ሓያላን ሃገራትን ዝናወጽ ካብ ተኣፈፍቲ ዞባታት ዓለም እዩ። 
ኵነታት ሰሜን ኢትዮጵያ ብልዝብ ደው ኢሉ ተስፋ ቡዝሓት ኰይኑሉ ኣብ ዘለወሉ እዋን ከኣ፡ እዚ ዞባ ቅልጡፍን ጽዑቕን ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት - ሃገራት ኣብ ንሓድሕደንን ይዅን ምብጻሕ ሓያላን ሃገራት ከአንግድ ይርአ’ሎ። እዚ ግን ፖለቲካዊ ድርኺቱን ጽልዋኡን እንታይ እዩ?  ናበይ ክመርሕ ከ ይኽእል? 

ቅልጡፍ ‘ዲፕሎማስያዊ’ ምዕባለታት ቀርኒ ኣፍሪቃ እንታይ የመልክት? ኣንፈቱ ኸ?

ኣብ ሩስያ፡ ኣሜሪካን ማእከላይ ምብራቕን ዝርከባ ገለ ክሊኒካት ብሚልዮናት ንዝቑጸሩ ሰባት ዝጸሉ “ጀነቲካዊ ምምዝባል ንሕክም ኢና” ብምባል ዘይከውንን ሓደገኛ ሳዕቤናት ክህልዎን ዝኽእል ኣገልግሎት ይህባ ከምዘለዋ ቢቢሲ ቋንቋ ዓረብ ዘካየዶ መርመራ የቓልዕ። 

ንዑረት ዓይኒ ንዝተቓልዑ ሰባት ናይ ሓሶት ተስፋታት ዝሸጡ ሓካይም

እቲ ጀነራል ብዛዕባ ኣብ ሱዳን ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት ንፕረዚደንት ኢሳይያስ "ዝርዝራዊ መግለጺ" ከምዝሃቦ ዝጠቐሰ ሱና፡ ክልቲኦም ወገናት "ንክልቶም ወገናት ኣብ ዘገድሱ ዞባዊን ዓለምለኻውን" ጉዳያት ከምዝተዘራረቡ ጸብጺቡ።  

ሰራዊት ሱዳን ፖለቲካዊ ጸግዒ ከይወስድ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣተሓሳሲቡ

ህብብቲ ደራሲትን ተዓዋቲት ሽልማትን ዝዀነት ሱዳናዊት ለይላ ኣቡለይላ፡ ዛንታ ናይቲ ‘ጐርደን በዓል ኻርቱም’ [Gordon of Khartoum] እናተባህለ ዝፍለጥ ስሙይ እንግሊዛዊ ጀነራል፡ ኣብ ሓድሽ መጽሓፋ ብዓይኒ ሱዳናውያን ጸውያቶ ከም ዘላ ይግለጽ።

ኣቡለይላ፡ ዛንታ ጀነራል ጐርደን፡ ብሓዲስ - ብዓይኒ ሱዳናውያን ትጸዊ 

ምኽትል ካውንስል መሪሕነት ሱዳን መሓመድ ዳግሎ እቲ ብ2021 ዝተፈጸመ ወተሃደራዊ ዕልዋ “ጌጋ’ዩ” ክብል ገሊጹዎ።ንሱ ብቴሌቪዥን ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ፡ እቲ ክስተት ንተረፍ መረፍ ናይቲ ቅድሚ ክልተ ዓመት ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ስርዓት ዑመር ኣልበሽር "ኣፍ ደገ" ኰይኑ ከም ዘሎ ተዛሪቡ።

መሓመድ ዳግሎ፡እቲ ብ2021 ዝተፈጸመ ዕልዋ "ጌጋ’ዩ"

ኣገዳስነት ደም ኣብ ህይወት ዝዀነ ዘይስሕቶ እኳ እንተኾነ፥ መብዛሕቱኡ ሰብ ግና ኣብ ነብሱ ፡ ስድራ ቤቱ ወይ ቀረባ ቤተሰቡ ጸገም ምስ ኣጋጠመ ወይ እውን ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፍ ብዓል ሞያ እንተኾይኑ ጥራሕ እዩ  ዝርዶኦ። 

ኡጋንዳ፡ ብኤርትራውያን ዝተመስረተ ማሕበር ወለንተኛታት ለገስቲ ደም እንታይ እዩ?

ሱዳን ምስ እስራኤል ዝነበራ ዝምድና ናብ ንቡር ንምምላስ ቅድሚ ክልተ ዓመት ተሰማሚዓ እኳ እንተነበረት ተግባራዊ ከይኮነ እዩ ፀኒሑ። ነዚ ስምምዕ እንተተፈራሪማ ድማ ከምዚ ዓይነት ርክብ ምስ እስራኤል ዝመስረተት ናይ መወዳእታ ሃገር ሊግ ዓረብ ክትኸውን ዘኽእላ እዩ።

እስራኤልን ሱዳንን ኣብ ኣሜሪካ ብምርኻብ 'ታሪኻዊ' ስምምዕ ሰላም ክፍርማ እየን

ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ እቲ ጉዳይ ምስቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝተበጽሐ ስምምዕ ከምዘይተኣሳሰር ብምጥቃስ፡ እቲ ሰብመዚ ሱዳን ዝወሰድዎ ስጉምቲ ባህ ከምዘየበሎ ገሊጹ። 

ኣመሪካ ቀታሊ ዲፕሎማሰኛኣ ናብ ቤትማእሰርቲ ክምለስ ጠሊባ

ሱዳንን ኢትዮጵኣን፡ ኣብ ግድብ ህዳሴን ጉዳይ ዶብን ረብሓ ህዝቦም ብዘኽብር መንገዲ ብዘተን ምርድዳእን ፍታሕ ንምርካብ ከም ዝተሰማምዓ ኣፍሊጠን።

ሱዳን ኣብ ግድብ ህዳሰ ተቓውሞ ከም ዘይብላ ኣፍሊጣ

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ወተሃደራዊ መራሒ ሱዳን ሌተናል ጀነራል ዓብደል ፋታሕ ኣልቡርሃን "ኩሉ መዳያዊ ዝምድና" ንምድልዳል ኣብ ዝሕግዙ መንገድታት ክዛተዩ እዮም።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ሱዳን ዑደት የካይድ ኣሎ

ካብ ዙርያ ኣፍሪቃ ዝተረኽበ ምሩጽ ስእልታት ናይዚ ሰሙን።

ውቁባት ስእልታት ኣፍሪቃ፡ ማርያም ደዓሪት፣ ሓዘንተኛታትን ተዋሳእትን

ብተመሳሳሊ ክስታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ለካቲት 2021 ካብ ቤት ፍርዲ ሃዲሙ ከምዝተሰወረ ይዝከር። እቲ ወዲ 38 ዓመት፡ ዋላ'ኳ ካብ ቤት ፍርዲ እንተሃደመ፡ ኣብ ዘይተረኽበሉ እቲ ቤት ፍርዲ ንሕልፈት ክእሰር ፈሪድዎ ነይሩ።

ዕሉል ኤርትራዊ ኣሰጋጋሪ ሰባት ኪዳነ ዘካርያስ ተታሒዙ

ራብዓይ ዓመት ነቲ ንመራሒ ነበር ዑመር ሓሰን ኣል-በሽር ካብ ስልጣን ዘወገደ ህዝባዊ ናዕቢ ንምዝካር፡ ደገፍቲ ዲሞክራሲ ኣንጻር ወተሃደራዊ ምሕደራ ኣብ ዘካየድዎ ሰልፊ፡ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ዘንብዕ ጋዝን ጠያይትን ብምትኳስ ክብትንዎ ሃቂኖም።

ፖሊስ ሱዳን ኣንጻር ደገፍቲ ዲሞክራሲ ዘንብዕ ጋዝ ተጠቒሞም

እዞም ስደተኛታት ንዝምልከቶም ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ካርቱምን'ኳ እንተሓበሩ፡ ነቲ ሃድንን ምዝመዛን ጠጠው ከብልዎ ዝዀነ ስጕምቲ ኣይወሰዱን።
ኣብ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ምስ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣማኻርን ኣካያድን ዳግመ ምጥያስ ኰይኑ ዝሰርሐ ኣብ ኤርትራ ሓላፊ ኮሚሽን ምጥያስ ዝነበረ ዶ/ር ኣማኑኤል ምሕረትኣብ፡ ኣብ ሱዳን ዘለው ኣስታት 135 ሽሕ ዝዀኑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሕማቕ ኵነታት ከምዝርከቡ ንቢቢሲ ገሊጹ።

ኣብ ሱዳን ዝግፈፉ ዘለው ኤርትራውያን ስደተኛታት መን'ዩ ዝሓተሎም?

ኣብ 2020 ምስ በዓል ቤታ ተፈላልያ ምስ ቤተሰባ ምንባር ዝጀመረት ሓንቲ ሱዳናዊት መንእሰይ፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት ሰብኣያ ብዝሙት ከሲስዋ፤ ኣብ 2022 ድማ ኣብ ግዝኣት ጻዕዳ ናይል ኣብ እትርከብ ከተማ ኮስቲ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ገበነኛ ብምባል ብዳርባ እምኒ ክትቅተል ወሲኑ። 