ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ካርቱም ብዝተፈጸመ ደብዳብ ነፋሪት ብውሕዱ 22 ሰባት ከምዝሞቱን ሓያለ ከምዝቘሰሉን መሰካኽር ዓይኒን ሰብ መዚ ጥዕናን ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣብ ካርቱም ብደብዳብ ነፈርቲ 22 ሰባት ተቐቲሎም

ኣብታ መዳውብቲ ካርቱም ዝዀነት ከተማ ኡምዱርማን፡ ጽዑጹዕ ኲናት ይቕጽል ከምዘሎ ነበርቲ ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣብ ኡምዱርማን ጽዕጹዕ ኲናት ይቕጽል ኣሎ

እቶም ኣብ ኲናት ተጸሚዶም ዘለዉ ወገናት ሱዳን፡ ትማሊ ዝወዓለ ዒድ ኣልኣድሓ ንምብዓል ክልተኣዊ ምቍራጽ ተዅሲ ከምዝገብሩ’ኳ እንተገለጹ፡ ሱዳናውያን ኣመንቲ ምስልምና እቲ በዓል ብተዅሲ ብረትን ደብዳብ ነፈርትን ተሰንዩ ከምዝተብዓለን ንቢቢሲ ገሊጾም።

ኣብ ኲናት ተቐርቒሮም ዘለዉ ሱዳናውያን ንዒድ ከመይ ኣሕለፍዎ?

ኣብ ሱዳን፡ ኣብ መፋርቕ ሚያዝያ ዝተባርዐ ውግእ ሓድሕድ ዛጊት ማዕልቦ ዘይተረኸቦ ኰይኑ፡ ኣብታ ሃገር ምናልባት ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ግምታት ይዛይድ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ሆስፒታላትን ሓካይምን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ብርቱዕ ከምዝዀነ ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ ዝመርመሮ ሰነድ የመልክት።

ሱዳን፡ ገበናት ኲናት ተፈጺሞም ክዀኑ ከምዝኽእሉ ይግመት

ቅልውላው ሱዳን፡ ሓይልታት ጀነራል ዳጋሎ ኣብ ጐደናታት ካርቱም ልዕላዋይ ኢድ ሒዞም

ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ካብ ስሳታት ኣትሒዞም ንሱዳን ክስደዱ፡ ድሕሪ ናጽነት እውን ብዝተፈላለየ ምኽንያት እቲ ዋሕዚ ቐጺሉ፤ ኣብታ ሃገር ከም ደቂ ሃገር ናብራኦም ንምምሕያሽ ለይትን ቀትርን ሰሪሖም ክነብሩ ጸኒሖም እዮም። ኣብ ርእሲኡ ሓያሎ ኣብ ኤርትራ ክሕከሙ ዘይከኣሉ ዜጋታትን ንኤርትራ ኣትዮም ክምርዓውን ይዅን ስድራኦም ክርእዩን ዘይከኣሉን’ውን ኣብ ሱዳን ዝደለይዎ ኣገልግሎት ክትቅርበሎም ጸኒሓ እያ። ድሕሪ’ቲ ኣብ መፋርቕ ሚያዝያ ዝተወልዐ ውግእ ግን፡ ኵሉ’ዚ ተሪፉ፡ ብዙሓት ብፍላይ ኣብ ካርቱም መውጽኢ ስኢኖም ተቐርቂሮም ኣለዉ። ኵነታቶም ከ ከመይ ይመስል?  

ቅልውላው ሱዳን፡ መውጽኢ ዝሰኣኑ ኤርትራውያን ኣብ ከመይ ኣለዉ?

ቅድሚ ሕዚ ዝተገበሩ ስምምዓት ተኹሲ ደው ምባል ብኣጋ ዝበርዓኑን ክንድ እቲ ዝድለ ውፅኢት ዘየምፅኡን እዮም ነይሮም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ድሕሪ ሓድሽ ውዕል ምቍራጽ ተዅሲ ተዛማዲ ህድኣት ሰፊኑ

ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን ካርቱም ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣየር ሓሙሽተ ህጻናት ዝርከብዎም 17 ሰባት ከም ዝተቐትሉ ሰበስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ 17 ሰባት ብደብዳብ ነፈርቲ ተቐቲሎም

ኣብቲ ዞባ፡ ኣብ መንጎ ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎምን ዓረባዊ መበቆል ዘለዎም ሚሊሻን ንነዊሕ ዝቐጸለ ናብ ግፍዕን ቅትለትን ዘምርሐ ምትፍናንን ወጥርን ምጽንሑ ይፍለጥ።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ዳርፉር ተቐቲሉ

ካብቲ ኣብ ሱዳን ዘሎ ኲናት ሃዲማ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ምስ ደቃ ዝኣተወት ኣደ፡ ንሰሙናት ኣብ ሆቴል ብምጽንሓ ኣብ "ሕማቕ ስነ-ኣእምሮኣዊ ኵነታት" ከምዘላ ተዛሪባ።

ኣብ ሓደ ሆቴል እንግሊዝ ዝተዓጽወት ስደተኛ ስድራ ሓገዝ ትምሕጸን 

ውግእ ሱዳን፡ ዛንታታት ውጻእ-መዓት ካብ ከተማታት ባሕሪን ካርቱምን

ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኢጋድ ተመሓይሹ ንዝቐረበሎም "ውዕል ኢጋድ" ( IGAD Treaty) ከምዘጽደቑ ኣብ ጂቡቲ ዝመደበሩ ቤት ጽሕፈት እቲ ውድብ ኣረጋጊጹ። እቲ ፈለማ ኣብ ምግታእ ደርቅን ወራር ዕስለ ኣንበጣን ተሓጺሩ ዝነበረ ኢጋድ፡ ኣብ 1996 ኣብ ናይሮቢ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ናብ ዞባዊ ውድብ ከምዝብርኽ ብምግባር ኣብቲ ዞባ ጸጥታዊ ምርግጋእ ብምውሓስ ሰላምን ቁጠባዊ ውህደትን ክፈጥር ትጸቢት ተገይሩሉ ዝጸንሐ'ዩ።

ኢጋድ፡ ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት እንታይ ዘትዩ?

ኣብ 1993 ናብቲ ዞባዊ ውድብ ዝተጸንበረት ኤርትራ ኣብ 2007 ንህላወ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ሶማልያ ብምቅዋም እያ ኣባልነታ ኣደስኪላ። ኣብ 2011 ነቲ ኣባልነታ ዳግማይ እኳ እንተኣሐደሰት፡ ወኪል ኤርትራ፡ ኣብቲ ዓመት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተኻየደ ኣኼባ ባይቶ ሚኒስተራት ኢጋድ ክሳተፍ ከምዘይኽእል ተነጊርዎ ካብቲ ኣኼባ ከምዝወጽእ ተጌሩ። 

ኤርትራ ድሕሪ 16 ዓመት ናብ ኣኼባ ኢጋድ ተመሊሳ

ኣብ ኦክስፎርድ ዝርከቡ ኣባላት ማሕበረሰብ ሱዳን፡ ኣብ ሱዳን ተዓጽዮም ዝርከቡ ብዙሓት ስድራቤቶም ካብታ ሃገር ንኽወጹ ዝገብርዎ ቃልሲ ይቕጽሉ ኣለዉ።

‘ቅልውላው ሱዳን ከም ዩክረይን ትኹረት ኣይተወሃቦን’

መንግስቲ ሱዳን፡ ንመዝነት ወኪል ሕቡራት ኣብታ ሃገር ንዝኾነ ቮልከር ፐርዝስ ኣፍልጦ ከምዘይህቦ ገሊጹ።

ሱዳን፡ ተቐናቐንቲ ሓይልታት ን24 ሰዓታት ተዂሲ ደው ከብሉ ተሰማሚዖም

ብሰንኪ'ቲ ኣብ ሱዳን ዘሎ ቅልውላው፡ በብመዓልቱ ክሳዕ ሓደ ሽሕ ዝግመቱ ሰባት ብመተማ ኣቢሎም ካብ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ይኣትዉ ከምዘለዉ ጸብጻባት ይሕብሩ። ብሕልፊ ደቂ ኣንስትዮ ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ይዀና ከምዘለዋ ምንጭታት ሓቢሮም።

ኣብ ዶብ ኢትዮ-ሱዳን እንታይ'ዩ ዘጋጥም ዘሎ?

እቲ መጥቃዕቲ ኣየር ኣብ ልዕሊ ሲቪላውያንን ዘይዕጡቓትን ሰባትን ኣብ ዝነበርሉ ኣከባቢ በቲ ስሩዕ ሰራዊት  ሱዳን ከም  ከምዝተፈጸመ ዘርኢ ምልክታት ከምዘሎ ብምግላጽ፡ ሰበስልጣን ሱዳን ኣብቲ ኩነታት ተወሳኺ መብርሂ ክህቡ ይጸበ ከምዘሎ እቲ ሚኒስተር  ሓቢሩ። 

ሱዳን፡ 10 ዜጋታት ኮንጎ ብደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲ ሞይቶም

ምቁራጽ ተጻብኦታት ክጸንዕ እንተኾይኑ፡  ኩሎም ሓይልታት ካብ ርእሰከተማ ካርቱም ክወጹ ኣለዎም ክብል ሰራዊት ሱዳን ገሊጹ።

ግጭት ሱዳን ዛጊት 3.4 ቢልዮን ዶላር ክሳራ ኣስዒቡ ክኸውን ከምዝኽእል ተገሊጹ

ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን ካርቱም ብዘይካ ውሑዳት ሆስፒታላት ኩለን ከም ዝተዓጸዋ ይፍለጥ። እተን ኣገልግሎት ዝህባ ዘለዋ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኣይረኽባን። እዚ ድማ ንተን ሓካይምን ነተን ነፍሰጾር ኣደታትን ካብቲ ልሙድ ዝያዳ ውጥረት ዝመልኦ ተመክሮ ክኸውን ይገብሮ ኣሎ

‘ንሕና ህይወት ንፈጥር፡ ንሳቶም ይቐትሉና’ 

ትማሊ ረቡዕ ካብ ርእሰ ከተማ ካርቱም ንደቡብ ገጽ ዝርከብ ዕዳጋ ብሮኬታት ተወቒዑ፤ ብሰንኪ እዚ ድማ ብውሕዱ 18 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ 106 ድማ ከም ዝቖሰሉ ማሕበር ሓካይም ሱዳን ኣፍሊጡ። 

ኣብ ካርቱም ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሮኬት 18 ሰባት እንትሞቱ ልዕሊ 100 ድማ ቆሲሎም

ተዋጋእቲ ወገናት ሱዳን፡ ኣብ ጅዳ ብመንጐኝነትን ጸቕጥን ኣሜሪካን ስዑድ ዓረብን፡ ንሓደ ሰሙን ዝጸንሕ ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ ከም ዝበጽሑ ዝፍለጥ ኰይኑ፡ ሕጂ ከኣ እቲ ስምምዕ ንሓመሽተ መዓልታት ከናውሕዎ ከምዝተሰማምዑ ሸምገልቲ ሃገራት ኣሜሪካን ስዑድ ዓረብን ኣብ ዘውጻኦ ሓባራዊ መግለጺ ኣፍሊጠን። ክልቲኦም እቶም ኣብ ውግእ ኣትዮም ዘለዉ ወገናት ንውዕል ጅዳ ኣብ ምጥሓስ ንሓድሕዶም'ዮም ክካሰሱ ጸኒሖም።

ሱዳን፡ ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ ንሓሙሽተ መዓልቲ ተናዊሑ 

ቅድሚ 20 ዓመታት፡ ኣብ ዳርፉር ኣብ ዝነበረ ኲናት ጃንጃዊድ ብሄሮም ዓረብ ዘይኰኑ ጉጅለታት ንምድምሳስ ብፕሬዝደንት ነበር ኦማር ኣልበሽር ዝተወደቡ’ዮም። ኣብቲ እዋን ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ተቐቲሎም።

ሚሊሻታት ዳርፉር ምሉእ ዓዲ ኣቃጺሎም

እቶም ስደተኛታት ነቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2020 ኣብ ትግራይ ዝተወልዐ ደማዊ ኵናት ስዒቡ፡ ካብ ምዕራብ ትግራይ ሂወቶም ንምድሓን ናብ ሱዳን ዝተሰደዱ እዮም።እቶም ስደተኛታት ትማሊ ኣብ ዘካየዱዎ ሰልፊ "ናብ ዓድና ምለሱና"፣ "ህጻናት ዓድና ናፊቕና"  . . . ዝብሉን ካልኦት ጭርሖታትን የስምዑ ነይሮም። 

ኣብ መዓስከራት ሱዳን ዝርከቡ ተጋሩ ናብ መረበቶም ክምለሱ ሓቲቶም

ካብተን ኣብ ርእሰ ከተማ ካርቱም ዝርከባ 88 ሆስፒታላት፡ ድሕሪ ናይ ሰሙናት ውግእ ክፉታት ኰይነን ዝጸንሓ ብኣጻብዕ ዝቑጸራ ጥራይ እየን ክብል ማሕበር ሓካይም ሱዳን ሓቢሩ።