ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ንምዕዋት ማለት፡ ህሉው ብቕዓት፡ ሓይሊ፡ ወይ ድልድልቲ ጋንታ ምሓዝ ጥራይ በይኑ ኣኻሊ ኣይኮነን።
ነቲ ዝተሰርዓ ልዕሊ 3000 ኪሎሜተር ብዘይ ሓደጋ ክትውደኦ ኣለካ።


ዙር ፈረንሳ ክሳብ ክንደይ'ዩ ሓደገኛ?

ስታርመር ነቲ ስምምዕ "መሰረታዊ" ክብል ብምንኣድ፡ ብንኣሽቱ ጀላቡ ዝመጹ ስደተኛታት " ክእሰሩን ናብ ፈረንሳ ክምለሱን'ዮም" ይብል።ኣምሳያኡ ድማ ካልኦት ብውሑስ፡ ሕጋውን ቍጽጽር ዝግበረሉን መንገዲ ናብ ዓባይ ብሪጣንያ ክመጹ ክፍቀደሎም ምዃኑ ይዛረብ።


ዓባይ ብሪጣንያ፡ 'ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ስደተኛታት ናብ ፈረንሳ ክትመልስ እያ'

ፈረንሳ፡ ሓደ ካብቲ ነቶም ስደተኛታት ዝስሕቦም ዘሎ ረቛሒ፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ "ብዘይ ወረቐት ምስራሕ" ዘኽእል ቍጠባ ምዃኑ ገሊጻ።

ስደተኛታት ስለምንታይ እዮም ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክኸዱ ዝመርጹ?

መበለ 112 ቱር ዲ ፍራንስ ካብ 5 ክሳብ 27 ሓምለ ክካየድ'ዩ፡ ካብቶም ኣብ 23 ጋንታታት ተጠርኒፎም ኣብቲ ውድድር ዝሳተፉ ተቐዳደምቲ ቢንያም ግርማይ እቲ እንኰ ኣፍሪቃዊ'ዩ። 

ዙር ፈረንሳ 2025፡ እቲ እንኮ ንኣፍሪቃ ዝወከለ ቢንያም ግርማይ ደጊሙ ይዕወትዶ?

ኣብ መላእ ፈረንሳ ልዑል ደረጃ ዋዒ ብምኽሳቱ፡ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥ ፍሉይ "መጠንቀቕታ ምቘት" ከም ዝተዋህበ ተገሊጹ። እዚ ዋዒ ኣብ ፈረንሳ ጥራይ ዝተሓጽረ ዘይኰነ፡ ኣብ ደቡባውን ምብራቓውን ኤውሮጳ'ውን ልዑል ደረጃ ዋዒ ክምዝገብ ቀንዩ ኣሎ።


ኤውሮጳ ልዑል ምቘት ኣብ ዝተመዝገበሉ፡ ፈረንሳ ፍሉይ መጠንቀቕታ ተመሓላልፍ

እታ ጓል 27 ዓመት መርዓት መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ዝለበሱ ዕጡቓት ተዅሲ ድሕሪ ምኽፋቶም እያ ኣብ መርዓኣ ምሸት ተቐቲላ።

ኣብ ዕለተ መርዓኣ ብጥይት ዝተቐትለት መርዓት

ቢቢሲ ሞኒተሪን፡  ነቶም ፈረንሳ ጽልዋኣን ወተሃደራዊ ህላወኣን ኣብቲ ዞባ ከተጕድል ዘገደዱ ቀንዲ ረቋሕትን ነተን ነዚ ከም ረብሓ ተጠቒመን እግረን ኣብ ኣፍሪቃ ከንብራ ዝደልያ ዘለዋ ጸለውቲ ሃገራትን ዳህሲስዎ ኣሎ።

ሃገራት ኣፍሪቃ ድሕሪ ምንስሓብ ፈረንሳ ዝፈጥራኦ ዘለዋ ሓድሽ ልፍንቲ

ዳርጋ 200 ዓመት ዝገበረ ኮንዶም በጻሕቲ ይስሕብ

እተን ደሴታት ዳርጋ ሰብ ዘይነብረለን ኰይነን፡ ኣብ ዞባ ባሕሪ ግን ርኡይ ዕቑር ነዳዲ ከም ዘለወን ይግመት።

ንኽልተ ሃገራት ዘተፋንና ሰብ ዘይነብረለን ደሴታት 

ወተሃደራዊ መራሒ ቡርኪናፋሶ ካፒቴን ኢብራሂም ትራኦረ ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃን ልዕሊኡን ዝተጋውሐ ክኸውን ከሎ፡ ኣድነቕቱ ድማ ኣሰር (ክብሪ) ከም ናይቲ "ኣፍሪቃዊ ቼ ጉቬራ" ተባሂሉ ዝጽዋዕን ሰውራዊ ማርክሲስት ዝዀነ ወዲ ዓዱ ቶማስ ሳንካራ ዝኣመሰሉ ጀጋኑ ኣፍሪቃውያን ዘቐጽል ዘሎ ገይሮም ይርእይዎ።

ኢብራሂም ትራኦረ፡ መራሒ ቡርኪናፋሶ ስለምንታይ'ዩ ልብን ቀልብን ዓለም ገዚኡ?

ወዲ 28 ዓመት መንእሰይ ኮኾብ ገብረሃወርያ፡ ኣብ ግዜ ኲናት ተወሊዱ በሰላታትን ስንባደታትን ኲናት ተሰኪሙ'ዩ ዓብዩ።
"ወትሩ ንትርጕም ኣልቦ ኲናት፡" ተቓላዕቲ ኰይንና ኢና ንነብር ዘለና ይብል።
ንሱ፡ ኣብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ኣብታ ንዶብ ኤርትራ ኣዝያ ዝቐረበት ከተማ ዛላምበሳ ክውለድ እንከሎ፡ ወዲ ሓደ ዓመት ኣብ ዝነበረሉ እዩ ኲናት ኢትዮ-ኤርትራ ተወሊዑ።

ብኮኾብ ገብረሃወርያ ዝተደርሰት ፊልም፡ ኣብ ዓለምለኻዊ ፈስቲቫል ካን ክትቀርብ'ያ

ኣብ ገለ ሃገራት ኤውሮጳ ሓይሊ ኤለክትሪክ ብምቍራጹ ምድንጋርን ስንባደን ፈጢሩ

ኣብዚ ዓመት ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 9 ሽሕ ሰባት ብንኣሽቱ ጀላቡ ንመትረብ ኢንግሊዝ ሰጊሮም።
እዚ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን ብ42 ምኢታዊት ዝለዓለ ኮይኑ፡ ሽዑ ጠቕላላ 6,265 ሰጊሮም ነይሮም። ካብቲ ኣብ 2023 ዝተመዝገበ 4,899 ድማ ብ81 ምኢታዊት ይዛይድ።

ንመትረብ እንግሊዝ ክሰግር ዝሞተ ስደተኛ መንነቱ ይጻረ'ሎ 

ፈረንሳ፡ ኣብ ፓሪስ ዝነብር ነቓፊ መንግስቲ ኣልጀርያ ብምጭዋይ ዝጠርጠረቶ ሓደ ካብ ኣባላት ቆንስል ኣልጀርያ ድሕሪ ምእሳራ እዩ እቲ ወጥሪ እናገደደ መጺኡ።  

ፈረንሳን ኣልጀርያን እንታይ እዩ ዘተፋንነን ዘሎ?

እዚ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ሕጋዊ ወጠጥ ኰይኑ፡ ኣብ መላእ ስኮትላንድ፡ ዓዲ እንግሊዝን ዌልስን ጾታ መሰረት ዝገበረ መሰላት ብኸመይ ክርአ ኣለዎ ኣብ ዝብል ዓብዪ ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል እዩ።

ንዓመታት ከካትዕ ዝጸንሐ 'ባዮሎጂያዊ' ትርጕም ጓለንስተይቲ ውሳነ ተዋሂቡዎ

ለ ፔን ምስ ልዕሊ 20 ካልኦት ላዕለዎት ኣካላት እቲ ሰልፊ ብምዃን፡ኣብ ክንዲ ነቲ ደሞዝ ዝኸፍሎም ባይቶ ኤውሮጳ  ነቲ ናሽናል ራሊ [RN] ዝተባህለ ሰልፋ ተሓጋገዝቲ ዝዀኑ ሰባት ብምቝጻር ትኽሰስ።

ቀንዲ ፖለቲከኛ ፈረንሳ ማሪን ሊ ፔን ብምጥፍፋእ ገንዘብ ኤውሮጳ ገበነኛ ተባሂላ ተፈሪዳ  

ባህ፡ ኣብ ርእሰ ከተማ ሴራሊዮን ዝዀነት ፍሪታውን ኣብ ዝርከብ ከባቢ 'ኮንጎ ማርኬት' እዩ ዓብዩ። ኵዕሶ እግሪ ኣብ ዝጀመረሉ እዋናት እውን እንተዀነ፡ ልምምድ ናብ ዝገብረሉ ቦታ ቅድሚ ምኻዱ፡ ዕንጸይቲ ተሰኪሙ ናብ መሸጢ ሕብስቲ ኣቡኡ ዓብደልከሪም ይኸይድለ ንኣዲኡ ኡሙ'ዉን ይምእዘዝ ነይሩ።


ጁማ ባህ፡ ካብ ዕዮ ሕብስቲ ናብ ማን ሲቲ

ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ዛዕባ ኲናት ዩክረይን ዝግበር ዝኾነ ይኹን ስምምዕ ሰላም 'ውሕስነት ጸጥታ' ሒዙ ክመጽእ ኣለዎ ኢሉ።

ማክሮን ዘረባ ትራምፕ ኣቋሪጹ እንታይ ኢሉ? 

ልኡኻት ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕን ሩስያዊ መዘናኡ ቭላድሚር ፑቲንን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተራኺቦም ኣለዉ፤ መራሕቲ ኤውሮጳ ድማ ኣብ ፈረንሳ- ፓሪስ ተራኺቦም። ትራምፕን ፑቲንን'ውን ኣብ ቀረባ ኣብ ሪያድ ክራኸቡ ምዃኖም ይግለጽ። 


ኣብ ውራያ ዘይተዓደመትሉ ዩክረይን፡ መን እንታይ ይኸስብ ኣሎ?

ምምሕዳር ትራምፕ ምስ መሻርኽቲ ኤውሮጳ ንዘሎ ዝምድናታት ይዅን ምክልኻሎም ቀዳምነት ይህብ ከም ዘሎ ዘንጊዖም ዝተገንዘቡ ይመስሉ -ምናልባት ኣዝዩ ዘፍርሕ ግን ከኣ ምሉእ ንምሉእ ዘይተጸበናዮ ኣይኰነን። ኤውሮጳ ካብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ጀሚራ፡ ጽግዕተኛ ሓገዛት ጸጥታ ኣመሪካ ኰይና እያ ጸኒሓ። 


ኣመሪካ 'ዓርስኹም ክኣሉ' ኢላ፡ ኤውሮጳኸ መጻኢ ዩክረይን ከተውሕስ ድያ?

እቲ ብምሉእ ድምጺ ዝተዋህበ ውሳነ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ፡ ፈረንሳ ውልቃዊ መሰልን ሕጊ ስድራቤት ኣውሮጳን ከም ዝጠሓሰት ገሊጹ፤ እቲ ንዓሰርተ ዓመት ዝቐጸለ ሕጋዊ ምጕት ድማ መዕለቢ ገይሩሉ።

ንሰብኣያ ጾታዊ ርክብ ዝኣበየት ሰበይቲ በደለኛ ድያ፣ ቤት ፍርዲ እንታይ ይውስነላ?

ዶሚኒክ ፔሊኮት፡ ብ19 ታሕሳስ 2024 ዓ.ም [ኣ.ኤ] ኣብ ዝተኻየደ መጋብኣያ ቤት ፍርዲ፡ ብኸቢድ ዓመጽ ገበነኛ ከም ዝተባህለ ይዝከር። 

'ኣቦይ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክመውት ኣለዎ' - ጓል ዶምኒክ ፔሊኮት ካሮላይን ዳርያን

ቻንስለር ጀርመን ኦላፍ ሾልዝ "ኣዝያ ንእሽቶ ትዅን ኣዝያ ሓያል ብዘየገድስ . . . መትከል ዘይምጥሓስ ዶባት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ይምልከት" ኢሉ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ ዣን ኖዌል ባሮት ብወገኑ፡ "ሕብረት ኣውሮጳን ካልኦት ሃገራት ዓለምን ኣብ ልኡላዊ ዶባት ከጥቅዓ ፍቝድ'ዩ ዝብል ሕቶ ከም ዘየለ ርዱእ'ዩ" ኢሉ።

ትራምፕ ንግሪንላንድ 'ክቈጻጸራ'የ' ምባሉ ጀርመንን ፈረንሳን ኣጠንቂቐን

ፈረንሳ፡ እተን ሃገራት ኣብ ቍጽጽር ዕጡቓት ከይወድቃ ምትእትታው እንተ ዘይትገብር፡ ዝዀነት ኣብ ዞባ ሳሕል እትርከብ ሃገር፡ ልዑላዊት ሃገር ክትከውን ከም ዘይትኽእል ገሊጹ።

ፈረንሳይ