Andy Burnham İngiltere başbakanı oldu, kabinede kimler var?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Andy Burnham İngiltere başbakanı olarak göreve başladı.

Burnham, 20 Temmuz Pazartesi günü Kral III. Charles ile yaptığı görüşmede hükümeti kurmakla görevlendirildi.

Burnham böylece Keir Starmer'ın yerini alarak İngiltere'nin 59'uncu ve son 10 yıldaki yedinci başbakanı oldu.

Starmer geçen ay İşçi Partisi lideri ve başbakan olarak görevinden istifa ettiğini açıklamıştı.

Burnham, 20 Temmuz'da başkent Londra'daki başbakanlık konutu önünde ilk konuşmasını yaptı.

"Bu an, İngiltere için bir dönüm noktası olacak" diyen Burnham, önümüzdeki aylarda ülke için yeni bir 10 yıllık plan açıklayacağını söyledi.

Burnham, ülkedeki geçim sıkıntısı ile ilgili önlemlerin yarından itibaren açıklanacağını belirtti.

Daha fazla sosyal konut inşa etme sözü veren Burnham, savunma bütçesinin artırılması yönündeki taahhütlerin de yerine getirileceğini söyledi.

Kabinede kimler var?

John Healey, savunma bakanlığı görevinden ayrılmasından iki aydan kısa bir süre sonra, maliye bakanı olarak kabineye geri döndü.

İstifa mektubunda Healey, hükümetin savunma harcama planlarını şiddetle eleştirmiş ve Keir Starmer'ın "yetersiz" kaldığını ve Hazine'nin de "ülkeyi savunmak için gereken kaynakları ayırmaya isteksiz" olduğunu söylemişti.

Ed Miliband, dışişleri bakanı olarak atandı.

Miliband, İşçi Partisi'nin iktidara dönüşünden bu yana üstlendiği enerji ve "net sıfır" hedefleriyle ilgili görevinden ayrılacak. Kendisinin maliye bakanı olabileceği konuşuluyordu.

Wes Streeting, bu görevi yalnızca birkaç haftadır yürüten Dan Jarvis'in yerine yeni savunma bakanı oldu.

Keir Starmer'a olan güvenini yitirdiğini belirterek mayıs ayında sağlık bakanlığı görevinden istifa eden Streeting, kendi liderlik adaylığını başlatmak yerine Andy Burnham'ı destekleme kararı aldı.

Shabana Mahmood, içişleri bakanı olarak görevine devam ederken Yvette Cooper, sağlık bakanı olarak atandı.

Mahmood, Eylül 2025'ten bu yana içişleri bakanı ve İşçi Partili milletvekilleri arasında göç konusunda sertlik yanlısı bir tutuma sahip olmasıyla tanınıyor.

Ayrıca Jonathan Reynolds ticaret bakanı, Lucy Powell eğitim bakanı, Bridget Phillipson kadın ve eşitlik bakanı olarak görev yapacak.

Neler yaşanmıştı?

Temmuz 2024'te iktidara gelen Keir Starmer 22 Haziran'da İşçi Partisi lideri ve başbakanlıktan istifa ettiğini açıklamıştı.

Burnham, 379 milletvekilinin desteğini almasının ardından tek aday olduğu kısa bir yarış sonrasında 17 Temmuz Cuma günü resmen İşçi Partisi lideri ilan edildi.

Parti lideri ilan edildikten sonra yaptığı konuşmada, "İngiltere siyasetinde son 40 yılın en önemli değişim anı" olacağı sözünü verdi.

Bunu yaparken halka beş vaatte bulundu; bunlar arasında diğer partilerle "özellikle İşçi Partisi'ne özgü" bir şekilde çalışmak ve yetkiyi merkezden yerel yönetimlere devretmek yer alıyordu.

Daha önce Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, ülkenin "zor kararlar alabilecek, İşçi Partisi milletvekillerine karşı durabilecek" birine ihtiyaç duyduğu bir dönemde göreve gelecek başbakanın "insanları memnun etmeye çalışan biri" olduğunu söylemişti.

"Bu görev bir popülerlik yarışması değil. Bu binanın dışındaki tüm insanların hayatını iyileştirmekle ilgili Ve o ne yapacağını söylemedi. Bunların hepsi havada kalan şeyler" demişti.

Yeni başbakanın ekibi, Burnham'ın görevinin ilk aylarında atması beklenen bazı adımlara ilişkin ipuçlarını şimdiden verdi.

Bunlar arasında, tüm yetişkin vatandaşlara devlet tarafından dijital kimlik verilmesi planının iptal edilmesi de bulunuyor. Bu adım, "önceliklerin yeniden belirlenmesi" olarak tanımlandı.

Kuzey Denizi'nde yeni petrol ve doğal gaz sondajı planlarının da gündeme gelmesi bekleniyor; bu planlar, su ve enerji şirketlerinin kamu denetimine alınması ve yeni sosyal konut inşa programı gibi Burnham'ın bir dizi önleminin bir parçasını oluşturuyor.

Ancak çevre aktivistleri, enerji faturalarını düşürmeyeceğini öne sürerek Burnham'a, Kuzey Denizi'nde yeni sondaj ruhsatları verilmeyeceği vaadinde bulunan İşçi Partisi'nin 2024 seçim beyannamesine sadık kalması çağrısında bulundu.

Petrol ve doğal gaza ilişkin planların ayrıntıları henüz netleşmemiş olsa da, göreve başlayacak olan başbakanın beyannamede yer alan taahhüde bağlı kalması ve yalnızca halihazırda ruhsatı bulunan sahalarda petrol ve doğal gaz üretimi yapması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 19 Temmuz Pazar günü sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımla, daha fazla sondaj yapılmasına yönelik bu hamleyi memnuniyetle karşıladı.